Ludność Włocławka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ludność Włocławka

Liczba mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Liczba mieszkańców miasta na przestrzeni wieków kształtowała się różnie. W okresie istnienia grodu książęcego (X wiek) Włocławek wsparł Bolesława Chrobrego znaczącym wojskiem jak na ówczesne czasy (800 pancernych i 2000 tarczowników[1]), a to świadczy o istnieniu dużego grodu już w X wieku. W XIV wieku ta sytuacja diametralnie się zmieniła pod wpływem najazdów krzyżackich, a kolejne spustoszenie wśród liczby ludności wywołał potop szwedzki w XVII wieku. Dynamiczny przypływ ludności nastąpił wraz z rozwojem przemysłu we Włocławku na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie miasto dotknął proces suburbanizacji, który jest charakterystyczny dla krajów Europy Zachodniej i USA. Sama tylko gmina Fabianki w okresie 1995-2007 zwiększyła swoją liczbę ludności o 15%[2], przy jednoczesnym spadku liczby mieszkańców Włocławka. Suburbanizacja to proces charakterystyczny dla większości dużych polskich miast. Na spadek liczby włocławian mogła wpłynąć również likwidacja województwa włocławskiego i związana z tym redukcja etatów w lokalnej administracji.

Od średniowiecza do II rozbioru Polski (-1793)[edytuj | edytuj kod]

rok / stulecie szacunkowa liczba mieszkańców
XIV w. 500[3]
1534 ok. 100 rodzin[4]
1598 1 700[3]
1639 ok. 4 000[4]
koniec XVIII w. 949[5]
1789 1 325[6], de facto około 2 125, licząc także osoby zamieszkujące przedmieścia i tereny katedralne[3]

Lata 1793-1918[edytuj | edytuj kod]

rok dane ze spisu powszechnego dane z innych źródeł
1800 2 308
1815 2 444[5]
1820 3 278[5][6]
1827 3 644[5] / 3 664[7]
1837 4 616[5]
1842 5 244
1846 6 085[5]
1857 6 930[5][7]
1860 7 053[5]
1866 9 649[5]
1872 11 781[5]
1877 12 815[5][7]
1880 17 633[5]
1890 21 853[5] / 20 135[6]
1894 22 776[6]
1897 22 907
1900 22 971[5]
1910 33 764[5]

Okres międzywojenny (1918-1939)[edytuj | edytuj kod]

rok dane GUS dane ze spisu powszechnego dane z innych źródeł
1918 ok. 38,9 tys.[8]
1919 ok. 38,5 tys.[8]
1920 ok. 39,4 tys.[8]
1921 ok. 40,2 tys.[8]
1922 ok. 40,3 tys.[8]
1923 ok. 40,8 tys.[8]
1924 ok. 41,3 tys.[8]
1925 ok. 42,1 tys.[8]
1926 ok. 42,9 tys.[8]
1927 ok. 43,8 tys.[8]
1928 ok. 49,1 tys.[8]
1929 ok. 52,2 tys.[8]
1930 ok. 53,5 tys.[8]
1931 ok. 56,5 tys.[8]
1932 ok. 54,9 tys.[8]
1933 ok. 57,9 tys.[8]
1934 ok. 59,5 tys.[8]
1935 ok. 61,1 tys.[8]
1936 ok. 62,9 tys.[8]
1937 ok. 65,7 tys.[8]
1938 ok. 64,3 tys.[8]
1939 67 201 (1 I)[9], ok. 68,1 tys. (VIII)[10], 67 510 (1 IX)[9]

Okres okupacji hitlerowskiej (1939-1945)[edytuj | edytuj kod]

rok dane szacunkowe
1939 55 182 (1 XII)[9]
1940 51 226 (1 IV), 50 277 (VII)[9]
1941 52 190 (31 XII)[9]
1942 49 179 (1 X)[9]
1943 49 346 (1 IV), 49 148 (1 X)[9]
1944 52 147 (1 VI), 51 529 (1 X), 50 839 (20 XII)[9]

Okres Polski Ludowej (1945-1989)[edytuj | edytuj kod]

rok dane GUS dane ze spisu powszechnego dane z innych źródeł
1945 szacunkowo 36 000[11]
1946 48 126[10]
1947 49 890[11]
1948 51 323[11]
1949 51 685[11]
1950 54 536[10] 51 825[11]
1951 52 425[11]
1952 53 608[11]
1953 55 357[11]
1954 56 310[11]
1955 59 481[10] 57 158[11]
1956 57 951[11]
1957 59 020[11]
1958 60 106[11]
1959 61 808[11]
1960 66 820[10] 63 204[11]
1961 64 800 64 037[11]
1962 65 800 64 815[11]
1963 66 900 65 795[11]
1964 67 900 66 861[11]
1965 68 346 67 959[11]
1966 69 200 68 347[11]
1967 71 800
1968 73 100
1969 75 200
1970 82 599[10]
1971 79 862
1972 82 800
1973 85 000
1974 87 097
1975 90 555
1976 92 900
1977 95 000
1978 101 716[10]
1979 104 400
1980 106 771[10]
1981 109 997
1982 112 078
1983 113 445
1984 115 328[10]
1985 116 680
1986 117 811
1987 119 238
1988 119 534[10] 119 582[10]
1989 120 823

Okres III Rzeczypospolitej (1989-)[edytuj | edytuj kod]

rok dane z roczników GUS dane Banku Danych Lokalnych GUS[12] dane ze spisu powszechnego dane z innych źródeł
I półrocze II półrocze zmiany rok do roku
1990 122 144[10]
1991 122 792
1992 122 309
1993 122 882
1994 123 148
1995 123 143 123 134
1996 123 118 123 204 +70 Increase2.svg
1997 123 263 123 303 +99 Increase2.svg
1998 123 266 123 373 +70 Increase2.svg
1999 123 292 121 923 -1 450 Decrease2.svg
2000 121 767 121 833 -90 Decrease2.svg
2001 121 743 121 370 -463 Decrease2.svg
2002 121 252 121 107 -263 Decrease2.svg 121 229[13]
2003 120 933 120 728 -379 Decrease2.svg
2004 120 440 120 369 -359 Decrease2.svg
2005 120 084 119 939 -430 Decrease2.svg
2006 119 608 119 256 -683 Decrease2.svg
2007 118 957 118 432 -824 Decrease2.svg
2008 118 160 118 042 -390 Decrease2.svg 115 966[14]
2009 117 785 117 402 -640 Decrease2.svg 115 258[15]
2010 117 196 116 914 -488 Decrease2.svg
2011 116 685 116 345 -569 Decrease2.svg 116 783[16]
2012 115 982 115 546 -799 Decrease2.svg 111 839[17]
2013 115 204 114 885 -661 Decrease2.svg
2014 114 405 113 939 -946 Decrease2.svg 109 466[potrzebny przypis]
2015 113 432 113 041 -898 Decrease2.svg
2016 112 635 112 483 -558 Decrease2.svg
2017 112 106 111 752 -731 Decrease2.svg
2018 111 319 110 802 -950 Decrease2.svg
2019 110 287 109 883 -919 Decrease2.svg

Interpretując wyniki statystyk należy mieć na uwadze występujący w ostatnich latach trend przenoszenia się wielu włocławian do okolicznych wsi i miasteczek[18]. Choć statystyki ludności Włocławka pomijają te osoby, nie znaczy to wcale, że Włocławek tych włocławian traci – najczęściej nadal pozostają związani z miastem (np. pracą, usługami, szkołą).

Tendencję spadkową liczby mieszkańców Włocławka zaobserwować można od 1999 r. 1 stycznia 1999 r. na skutek reformy administracyjnej Polski Włocławek utracił status miasta wojewódzkiego (zlikwidowano województwo włocławskie), toteż spadek liczby mieszkańców miasta można wiązać również ze związaną z reformą redukcją zatrudnienia we włocławskich urzędach. W nowo powstałym województwie kujawsko-pomorskim siedzibą wojewody i urzędu wojewódzkiego jest Bydgoszcz, a siedzibą zarządu województwa, sejmiku wojewódzkiego i urzędu marszałkowskiego jest Toruń. We Włocławku zlikwidowano m.in. Urząd Wojewódzki, komendę wojewódzką policji, komendę wojewódzką straży pożarnej i Wojewódzki Urząd Poczty.

Powierzchnia Włocławka[edytuj | edytuj kod]

  • 1793 – 13,46 km²[4]
  • 1921 – 14,3 km²[19] (1430,1 ha); nie licząc obszarów wodnych Wisły, Zgłowiączki i jezior: 14,1 km² (1411 ha)[20]
  • 1927 – 42 km² (4152,4 ha); nie licząc obszarów wodnych Wisły, Zgłowiączki i jezior: 32 km² (3187,2 ha)[20]
  • 1939 – 42 km²[21]
  • 1950 – 42 km²[10]
  • 1980 – 85 km²[10]
  • 1995-2005 – 84,78 km²[22]
  • 2006 – 84,15 km²[22]
  • 2007–2019 – 84,32 km²[22]
  • 2020 – 84,32 km²[potrzebny przypis]
  • 2021 – 85,08 km²[potrzebny przypis][a]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2020 r., opublikowanego w Dz.U. 2020 poz. 1332, od 1 stycznia 2021 r. miasto jest większe o 76 ha

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gall Anonim, Kronika Polska, Księga I.
  2. Na podstawie Danych Regionalnych
  3. a b c Roman Czaja, Anna Marynowska, Tomasz Wąsik, Radosław Golba, Zenon Kozieł, Agnieszka Pilarska: Włocławek. T. II: Kujawy. Cz. 4: Włocławek. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2016, s. 15, seria: Atlas Historyczny Miast Polskich. ISBN 978-83-231-3551-7. [dostęp 2018-12-17]. (pol.)
  4. a b c Witold Kujawski, Komisja Dobrego Porządku. Samorząd miejski przed i po reformie 1787 roku, [w:] Włocławek. Dzieje miasta, pod red. Jacka Staszewskiego, t. I, Włocławek 1999, s. 361, 363, 380
  5. a b c d e f g h i j k l m n o Bohdan Ryszewski, Zaludnienie Włocławka i warunki życia mieszkańców w XIX wieku, [w:] Włocławek. Dzieje miasta, pod red. Jacka Staszewskiego, t. I, Włocławek 1999, s. 558-562
  6. a b c d Włocławek, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 697.
  7. a b c Włocławek, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 698.
  8. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Wiesław Wróblewski, Ludność i gospodarka lokalna Włocławka w latach 1918-1939, [w:] Włocławek. Dzieje miasta, pod red. Jacka Staszewskiego, t. II, Włocławek 2001, s. 256
  9. a b c d e f g h Jan Sziling, Z dziejów Włocławka w latach okupacji niemieckiej (1939-1945), [w:] Włocławek. Dzieje miasta, pod red. Jacka Staszewskiego, t. II, Włocławek 2001, s. 374
  10. a b c d e f g h i j k l m n Eugeniusz Wojciechowski, Zagadnienia demograficzne w latach 1945-1990, [w:] Włocławek. Dzieje miasta, pod red. Jacka Staszewskiego, t. II, Włocławek 2001, s. 510-511
  11. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Adam Ginsbert, Włocławek : studium monograficzne, Warszawa 1968, s. 167
  12. Bank Danych Lokalnych GUS – [porządek:] Dane według dziedzin → kategoria: Ludność → grupa: Stan ludności → podgrupa: Ludność wg miejsca zameldowania/zamieszkania i płci → lata: 1995–2017 → lokalizacje: w miastach → Miejsce zamieszkania/zameldowania: faktyczne miejsce zamieszkania → Stan na dzień: stan na 30 VI, stan na 31 XII → Płeć: ogółem → Jednostka terytorialna: Włocławek; odnośnik do źródła danych: [1]
  13. publikacja bydgoskiego Urzędu Statystycznego Podstawowe informacje ze spisów powszechnych – Gmina m. Włocławek... [2]
  14. dane za październik 2008 r. – statystyki „meldunkowe” Wydziału Spraw Obywatelskich UM – źródło: Barbara Szmejter, Włocławianie: Coraz mniej nas, [w:] „Gazeta Pomorska”, wyd. włocławskie, nr 260 (6 XI 2008), s. 13
  15. dane za lipiec 2009 r. – statystyki Wydziału Spraw Obywatelskich UM – źródło: strona internetowa Urzędu Miasta Włocławek [3]
  16. Główny Urząd Statystyczny: Ludność w gminach. Stan w dniu 31 marca 2011 r. – wyniki spisu ludności i mieszkań 2011 r. (pol.). strona internetowa Głównego Urzędu Statystycznego, 2012-07-26. [dostęp 2012-12-05].
  17. dane meldunkowe UM Włocławek z 31.12.2012, za: Wojciech Alabrudziński, W tym roku pierwszy urodził się Oskar!, [w:] „Gazeta Pomorska”, nr 2 z 3 stycznia 2013 r., wyd. włocławskie, s. 7A
  18. Ewelina Piotrowska, Uciekają z miasta do gmin, internetowe wydanie „Nowości” (2009-09-04) [4]
  19. Michał Morawski, Monografja Włocławka : (Włocławia), Włocławek 1933, s. 32-33 [52, 55] [5]
  20. a b Adam Ginsbert: Włocławek : studium monograficzne. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo „Arkady”, 1968, s. 103-105. (pol.)
  21. Jan Sziling: Z dziejów Włocławka w latach okupacji niemieckiej (1939-1945). W: Jacek Staszewski: Włocławek : dzieje miasta. T. 2: Lata 1918–1998. Włocławek: Włocławskie Towarzystwo Naukowe, 2001, s. 372. ISBN 83-88115-08-1. (pol.)
  22. a b c podział terytorialny – powierzchnia – źródło: strona internetowa Banku Danych Lokalnych GUS [6]