Ludobójstwo Asyryjczyków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ludobójstwo Asyryjczyków (Sejfo/Seyfo „miecz”/„rok miecza”; aram:ܩܛܠܐ ܕܥܡܐ ܐܬܘܪܝܐ) – termin określający kampanię przemocy zapoczątkowaną przez rząd Imperium Osmańskiego wobec Asyryjczyków w okresie I wojny światowej (1914–1918) na ziemiach północnej Mezopotamii, Syrii i zachodniej Armenii. Ruch Młodoturecki dążył do stworzenia państwa jednorodnego narodowościowo, co w konsekwencji doprowadziło do planowej polityki wyniszczania nietureckich społeczności Ormian, Greków Pontyjskich i Asyryjczyków (tak zwanej ludności nestoriańskiej, zwanej też chaldejską) – wszystkie trzy społeczności były chrześcijańskie.

Przez niektórych badaczy jest uważane za część ludobójstwa Ormian.

11 marca 2010 roku, ludobójstwo Asyryjczyków zostało oficjalnie uznane przez Riksdag Szwecji[1]. Także lokalny australijski rząd Nowej Południowej Walii oraz Parlament Stanowy Australii Południowej uznały te działania za ludobójstwo[2]. Również trzech gubernatorów stanu Nowy Jork utrzymuje takie stanowisko[3][4]. Za ludobójstwo uznały to m.in. 24 marca 2015 roku Zgromadzenie Narodowe Armenii[5], 11 kwietnia 2015 roku Parlament Holandii, 6 czerwca 2016 roku niemiecki Bundestag i tym samym Niemcy dołączyły do około 20 państw, które oficjalnie uznały ludobójstwo Asyryjczyków (wśród nich także Francja, Kanada, Rosja)[6].

Rząd Turcji sprzeciwia się określaniu polityki tureckiej tamtego okresu wobec mniejszości narodowych mianem ludobójstwa.

Według szacunków w mordach przeprowadzanych przez żołnierzy tureckich i pogromach w latach 1914–1918 mogło zginąć od ok. 500–750 tys. Asyryjczyków.

Sytuacja polityczna przed I wojną światową[edytuj]

Druga połowa XIX w. przyniosła szereg zmian w przeżywającym kryzys Imperium osmańskim. Nieudany eksperyment z liberalizmem sułtana Abdülhamida II, który po początkowym zainteresowaniu parlamentaryzmem chciał powrócić do rządów absolutnych, co doprowadziło do konfliktu z młodoturkami. Zablokowanie przez sułtana reform zaowocowało niezadowoleniem społecznym, dlatego Abdülhamid (nazywany „krwawym sułtanem”) poprzez podsycanie niepokojów i wskazywanie na Ormian i innych chrześcijan jako źródła kryzysu państwa i chciał dać ujście niezadowoleniu społeczeństwa. Polityce wyniszczania mniejszości sprzyjał też nacjonalizm i nietolerancja religijna, które rozpowszechniły się wśród mieszkańców głównie „tureckiej” części imperium.

Przebieg[edytuj]

Akcja wojsk tureckich i sprzymierzonych z nimi grup Kurdów polegała na pacyfikowaniu regionów (Hakkari, Şırnak, Mardin, Jeziora Wan, Urmia) zamieszkiwanych przez chrześcijańskich Asyryjczyków, w czasie których dokonywano masowych mordów mieszkańców. Stosowano także tzw. „deportacje” (przez świadków nazywane „marszami śmierci”) w czasie których ludność cywilna umierała z głodu i pragnienia, a celem ich były najczęściej pustynie syryjskie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Jan Reychman, Historia Turcji, s. 288-289, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 1973,
  • Abed Mszicho Neman z Karabasz, SEYFO - ludobójstwo, o którym nie można mówić, ISBN 978-83-6774-03-4, Wydawnictwo Agape, Poznań 2015,
  • Matteo Spicuglia, Ziemia utracona, ISBN 978-83-7516-992-8, Święty Wojciech Dom Medialny sp. z o. o., Poznań 2016,