Ludomir Danilewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludomir Danilewicz
Ilustracja
Data śmierci

25 lutego 1971

Zawód, zajęcie

wynalazca, inżynier

Narodowość

polska

Odznaczenia
Londyn

Ludomir Danilewicz (ur. ok. 1905 w Sosnowcu, zm. 25 lutego 1971 w Londynie[1] [2]) – polski inżynier, wynalazca. Przed II wojną światową był współwłaścicielem Wytwórni Radiotechnicznej AVA w Warszawie [1][3]. W zakładzie tym opracowywano i produkowano sprzęt specjalny dla wojska, policji, straży granicznej i.in[4]., a także wyposażenie radiowe dla Biura Szyfrów sztabu generalnego WP, produkowano też kopie niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma"[5].

Jej konstrukcja i prototypy powstały w latach 1929-1930. Ludomir Danilewicz był konstruktorem części mechanicznej i elektrycznej maszyny szyfrującej Lacida[6], skonstruowanej w latach 1929-30, która w latach 30. użyta została do złamania kodu niemieckiej Enigmy[7]. W lutym 1933 Wytwórnia Radiotechniczna AVA otrzymała zlecenie na produkcję seryjną i w tym samym roku zostały wyprodukowane pierwsze egzemplarze. Danilewicz współpracował z Oddziałem II Sztabu Generalnego WP i kierował produkcją urządzeń specjalnych dla wojska w AVA.

W polskiej wersji Enigmy klawisze (1), lampy (2) i styki (7) były ułożone alfabetycznie, odmiennie do oryginalnego układu QWERTZ

Ludomir Danilewicz brał udział w skonstruowaniu cyklometru i bomby Rejewskiego oraz polskiej wersji Enigmy.

Współzałożycielami spółki AVA byli: młodszy brat Ludomira, Leonard Danilewicz oraz Edward Fokczyński i Antoni Palluth, oficer Sztabu Głównego WP, który został jej dyrektorem. Spółkę założono w 1928 roku, jej nazwa powstała z połączenia znaków wywoławczych Pallutha (TPVA) i studiujących na Politechnice Warszawskiej braci Danilewiczów (TPAV), którzy byli pasjonatami krótkofalarstwa. Głównym konstruktorem Wytwórni AVA został inż. Tadeusz Heftman[1][3].

Po agresji Niemiec na Polskę w czasie wojny obronnej 1939 przedostał się wraz z innymi pracownikami Biura Szyfrów do Wielkiej Brytanii, zamieszkał w londyńskiej dzielnicy Ruislip. W 1964 roku uzyskał wraz z bratem amerykański patent na urządzenie nazwane rotary converter, służące do przeliczania kursów walut i innych wartości, np. centymetrów na cale[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Tadeusz Heftman - konstruktor » Cichociemni elita dywersji, Cichociemni elita dywersji [dostęp 2020-05-06] (pol.).
  2. Zbigniew S. Siemaszko, Pipsztoki, „Zeszyty Historyczne”, 98, Paryż 1991, s. 51, ISBN 2-7168-0157-6.
  3. a b Władysław Kozaczuk: Enigma: how the German machine cipher was broken, and how it was read by the Allies in World War Two. University Publications of America, 1984, s. 26. ISBN 0-89093-547-5. (ang.).
  4. Tadeusz Lisicki, Historia i metody rozwiązania niemieckiego szyfru maszynowego „ENIGMA”, w zbiorach Instytutu Piłsudskiego w Londynie, Kolekcja akt Stefana Mayera, zespół nr 100, teczka nr 709/100/53, wrzesień 1975.
  5. „AVA” Wytwórnia Radiotechniczna (1928 - 1939). [dostęp 2015-12-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 grudnia 2015)].
  6. Władysław Kozaczuk: Enigma: how the German machine cipher was broken, and how it was read by the Allies in World War Two. University Publications of America, 1984, s. 134. ISBN 0-89093-547-5. (ang.).
  7. Niemcy czytali polskie szyfry.... 2006-05-18. [dostęp 2015-12-25]. (pol.).
  8. Ludomir i Leonard Danilewicz: US Patent US3143290 A. [dostęp 2015-12-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]