Ludomir Włodzimierz Kościesza Wolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludomir Włodzimierz Kościesza Wolski
Mieczysław, Mieczysław Wolski
Ilustracja
L. Kościesza Wolski
major artylerii major artylerii
Data i miejsce urodzenia 4 kwietnia 1893
Siennów
Data i miejsce śmierci 24 grudnia 1965
Opole
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki X Dywizjon Artylerii Konnej, 53 Pułk Artylerii Przeciwpancernej
Stanowiska z-ca dowódcy pułku ds. szkolenia a następnie ds. liniowych 53 Pułk Artylerii Przeciwpancernej LWP, I dowódca CSWL
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa:
Późniejsza praca wicedyrektor Centrali Nasiennej w Opolu
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Wojskowy Karola
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Ludomir Włodzimierz Kościesza Wolski, herbu Kościesza, ps. „Mieczysław”, „Mieczysław Wolski” (ur. 1 kwietnia 1893 w Siennowie, zm. 24 grudnia 1965 w Opolu). Ziemianin i inżynier agronom, major Wojska Polskiego, odznaczony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari i medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[1].

I wojna i okres międzywojenny[2][3][4][edytuj | edytuj kod]

Syn Zdzisława Wolskiego (ur. 1851, zm. 1917) i Heleny Wolskiej z Cieńskich herbu Pomian (ur. 1853, zm. 1931).

Był wychowankiem gimnazjum oo. jezuitów w Chyrowie. Inżynier gleboznawca, absolwent wyższych studiów agronomicznych (Hochschule für Bodenkultur) w Wiedniu w 1914 roku ze specjalizacją gleboznawstwo i podglebie.

W 1914 zaciągnął się do Legionów Polskich, wcielony do Legionu Wschodniego. Po kryzysie przysięgowym został internowany na Węgrzech. Służył w c. i k. armii jako oficer artylerii na różnych frontach I wojny światowej: rosyjskim – m.in. w Karpatach (Galicja, Rumunia, udział w zdobyciu Odessy w 1917/1918 roku), serbskim, greckim i włoskim.

Jesienią 1918 roku, po rozpadzie Austro-Węgier, wrócił do Polski i jako oficer w stopniu porucznika artylerii zaciągnął się wraz z braćmi, Tadeuszem i Zdzisławem, do powstającego Wojska Polskiego. Wziął udział w odsieczy Lwowa[3].

W 1920 roku jako kapitan artylerii wziął udział w „wyprawie kijowskiej” Piłsudskiego i w późniejszej obronie Lwowa przed wojskami Armii Czerwonej[3]. Z tego okresu wpisały mu się w pamięć okrucieństwa Armii Czerwonej, których był świadkiem.

Po demobilizacji zarządzał rodzinnym majątkiem w Rozborzu Długim[5].

Powiatowy ekspert gruntów rolnych – wprowadzał do rolnictwa wiele nowych technik upraw rolnych i poprawy gleby rozpowszechniając je wśród okolicznego ziemiaństwa i rolników. Inspektor Klasyfikacji Gruntów przy Lwowskiej Izbie Skarbowej.

Od 1931 był sędzia rozjemczym ds. Spraw Oddłużania Rolnictwa przy Sądzie Rozjemczym we Lwowie.

II wojna światowa[2][6][edytuj | edytuj kod]

Zmobilizowany w 1939 roku, jako kapitan artylerii, wziął udział w obronie okrążonego przez Niemców Lwowa. Z chwilą poddania, wobec przejmowania jeńców przez Armie Czerwoną, odmówił pójścia do niewoli.

Za zgodą dowódcycy gen. Langnera przeszedł do cywila wraz z podległymi mu oficerami co uchroniło go przed losem innych polskich oficerów (patrz Zbrodnia katyńska).

W październiku, wraz z żoną przekradł się na stronę niemiecką wracając do Rozborza; organizator ZWZ i następnie AK w ziemi przeworskiej i jarosławskiej. Udzielał wraz z rodziną pomocy rodzinom żydowskim, za co został odznaczony odznaczeniem cywilnym Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[7]. Poszukiwany przez Gestapo jako „Mieczysław Wolski” ukrywał się od 1943 roku. Po wejściu Armii Czerwonej, wobec fali rewizji, aresztowań i wywózek inteligencji i ziemiaństwa przez NKWD i Smiersz ukrywał się.

W listopadzie 1944 wstąpił do 2 Armii WP co uchroniło jego i rodzinę przed prześladowaniami. Był oficerem artylerii najpierw przy sztabie armii, a później jako zastępca dowódcy pułku ds. szkolenia a następnie ds. liniowych 53 Pułku Artylerii Przeciwpancernej[6] wchodzącego w skład 9 Brygady Artylerii Przeciwpancernej WP. W kwietniu 1945 wziął udział w forsowaniu Nysy Łużyckiej.

20 kwietnia w czasie przemarszu, na wysokości Diehse, pułk został zaatakowany przez silną kontrofensywę niemiecką idącą z południa na odsiecz Berlinowi. Wobec odcięcia od czoła kolumny z dowództwem pułku, Wolski przejął dowodzenie nad pozostałymi siłami – bateriami 3 do 6 i zorganizował obronę w formie rejonu pancernego odpierając kolejne ataki sił pancernych i wyprowadzając oddziały 53 ppanc oraz 78 ppanc z zagrożenia[8][6][6].

Za dowództwo w trudnej sytuacji został odznaczony krzyżem Virtuti Militari 1.10.1945[6].

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu działań wojennych i rozwiązaniu pułku, został mianowany dowódcą polskiej części poligonu artyleryjskiego w Drawsku Pomorskim (obecnie CSWL)[9] przejętego przez WP, zabezpieczając mienie i organizując działalność poligonu.

Od 1 lutego 1946 r. do 12 stycznia 1950 r był Komendantem Poligonu Artyleryjskiego (obecny poligon CSWL), mieszczącego się wówczas w Wielkim Borze (ob. Borne Sulinowo) i Jeleniu pod Szczecinkiem, a następnie w Drawsku.

W latach 1950-1953 pełnił funkcję komendanta wojskowego Torunia.

Po demobilizacji w 1953 był zastępca dyrektora od spraw nasiennictwa w Centrali Nasiennej w Opolu. W 1964 przeszedł na emeryturę.

Zmarł 24 grudnia 1965, został pochowany w Siennowie w krypcie starego kościoła, w którym umieszczona jest też tablica z łacińskim epitafium.

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

W 1921 roku pobrał się z Heleną Wolską Younga de Lenie, lwowianką, malarką, lingwistą i tłumaczem; członkiem POW, Orląt Lwowskich i AK. Ze związku narodzili się: Krzysztof (ur. 29 XII 1922), dr. etnografii i antropolog i Teresa (ur. 27 XI 1926).

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Miłośnik literatury klasycznej, biegle znał języki klasyczne - grekę i łacinę - oraz niemiecki, francuski i węgierski.

Znany był z poczucia humoru i ciętego języka, autor „O tym i owym”[4] zbioru opowiadań, wspomnień i anegdot o Małopolsce z przełomu XIX i XX wieku.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • kapitan, ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[3]
  • major, 1.10.1945 rozkazem d-cy 2 Armii WP gen K. Świerczewskiego

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Mieczkowski. Monografia poligonu drawskiego - odcinek 4. Major Ludomir Włodzimierz Kościerza-Wolski. Kawaler Virtuti Militari. Pierwszy komendant poligonu. „Echa znad Drawy i Gwdy”. 7 (38), s. 16, sierpień-wrzesień 2012. 
  2. a b Relacja syna, K. Wolskiego
  3. a b c d 1923 Rocznik Oficerski - str 810, 844 - X Dywizjon Artylerii Konnej
  4. a b Bibl. Oss. We Wrocławiu 13540/II. „Ludomir Kościesza Wolski: O tym i owym”. Wspomnienia z Przemyskiego z I połowy XX-go wieku. Pol. 1957. K. I, 90. Mf BN.
  5. Krzysztof Wolski, "Nieistniejące dwory z okolic Jarosławia" w: Rzeszowska Teka Konserwatorska Tom I, Rzeszów 1999
  6. a b c d e Janusz Bobkowski, "W walce z czołgami", MON, Warszawa 1961
  7. Sprawiedliwy Wśród Narodów jako „Włodzimierz Wolski z synem Krzysztofem”, decyzja z września 1981
  8. Relacja mjr. L. Koscieszy Wolskiego, CAW, 2 AWP, tom 349
  9. CSWL : Historia CSWL

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bobkowski Janusz, "W walce z czołgami", MON, Warszawa 1961;
  • Bibl. Oss. We Wrocławiu 13540/II. „Ludomir Kościesza Wolski: O tym i owym”. Wspomnienia z Przemyskiego z I połowy XX-go wieku. Pol. 1957. K. I, 90. Mf BN. lub Kościesza Wolski Ludomir, O tym i o owym, [b.m.i r.] Muzeum w Przeworsku MP-OP-10;
  • CSWL : Historia CSWL;
  • Relacja syna, K. Wolskiego;
  • 1923 Rocznik Oficerski oraz 1934 Rocznik Oficerów Rezerwy;
  • Relacja L.Wolskiego CAW, 2 AWP, tom 349;
  • Krzysztof Wolski, "Nieistniejące dwory z okolic Jarosławia" w: Rzeszowska Teka Konserwatorska Tom I, Rzeszów 1999;]