Ludowy Komisariat do spraw Narodowości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ludowy Komisariat do spraw Narodowości (ros. Народный комиссариат по делам национальностей); skróty: NKNac (ros. НКНац) lub Narkomnac (ros. Наркомнац) – jeden z urzędów centralnych w Związku Radzieckim, odpowiednik ministerstwa, który w latach 1917 - 1923 nadzorował sprawy narodowościowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ludowy Komisariat ds. Narodowości był jednym z pierwszych Ludowych Komisariatów, które zostały utworzone natychmiast po Rewolucji październikowej, na podstawie dekretu z 8 listopada Rady Komisarzy Ludowych z II Wszechradzieckiego Zjazdu Rad, rozpoczętego 26 października 1917.

Ludowym Komisarzem do spraw Narodowości został mianowany Iosif Stalin, który w tym czasie jeszcze używał prawdziwego nazwiska Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili. W latach 1917–1919 jednym z zastępców komisarza był Stanisław Pestkowski. Od lipca 1918 do kwietnia 1920 Wydziałem Informacji w Komisariacie kierował Wacław Miller. Był on też członkiem Kolegium Komisariatu i redaktorem jego pisma.

Za główne zadania Narkomnac uznano:

  • Zapewnienie pokojowego współistnienia i braterskiej współpracy wszystkich narodów z RFSRR, a także traktat o przyjaźni republik radzieckich.
  • wspieranie materialne i rozwoju duchowego, w odniesieniu do specyfiki życia, kultury i statusu ekonomicznego
  • Wdrażanie i realizację krajowej polityki sowieckiej władzy.

3 listopada 1918 Komisariat przyjął "Deklarację praw narodów Rosji" (zatwierdzoną dekretem RKL). Deklaracja została wydana i podpisana przez Lenina (Uljanowa) i Stalina (Dżugaszwiliego) W rozwoju tego dokumentu uczestniczył również Nikołaj Bucharin. Deklaracja określała następujące zasady polityki władzy sowieckiej:

  • Równość i suwerenność narodów Rosji.
  • Prawo narodów Rosji do swobodnego samookreślenia, w tym prawa do własnego państwa.
  • Zniesienie wszystkich krajowych lub religijnych przywilejów i ograniczeń.
  • Wolny rozwój mniejszości narodowych i grup etnicznych mieszkających w Rosji.

Nadzwyczajne Komisariaty stworzone przez Narkomnac[edytuj | edytuj kod]

W okresie od marca do grudnia 1918 powołano także komisariaty łotewski, estoński, czuwaski, kirgiski, ukraiński, czechosłowacki, udmurcki, górali Kaukazu, komi, kałmucki, maryjski, niemiecki i oddział do spraw Słowian południowych. Na początku 1919 powołano jeszcze komisariat mordowski i oddział do spraw muzułman Zakaukazia.

Przypisy

  1. The Sorcerer as Apprentice:Stalin as Commissar of Nationalities 1917 - 1924 by Stephen Blank, Greenwood Press 1995 p 20 (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]