Ludowy Ruch Wyzwolenia Angoli - Partia Pracy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ludowy Ruch Wyzwolenia Angoli – Partia Pracy
Movimento Popular de Libertação de Angola (bandeira).svg
Lider José Eduardo dos Santos
Data założenia 1 grudnia 1956
Adres siedziby Luanda, Angola
Deklarowana
ideologia polityczna
socjaldemokracja
Deklarowane
poglądy gospodarcze
socjaldemokracja (oficjalnie), tendencje neoliberalne (de facto)
Członkostwo
międzynarodowe
Międzynarodówka Socjalistyczna
http://www.mpla-angola.org/
Angola
Godło Angoli
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Angoli

Wikiprojekt Polityka

Ludowy Ruch Wyzwolenia Angoli – Partia Pracy (Movimento Popular de Libertação de Angola – Partido do Trabalho) – partia polityczna w Angoli. Partia została założona w 1956 roku. Partia publikuje EME. Młodzieżówką partii jest Juventude do Movimento Popular da Libertação de Angola.

W 1953 roku powstała pierwsza niepodległościowa partia angolska o nazwie Partia na rzecz Zjednoczonej Walki Afrykańczyków w Angoli[1]. W 1955 roku Mário Pinto de Andrade i jego brat Joaquim utworzyli Angolską Partię Komunistyczną. W grudniu 1956 roku Partia na rzecz Zjednoczonej Walki Afrykańczyków w Angoli i Partia Komunistyczna Angoli połączyły się tworząc Ludowy Ruch Wyzwolenia Angoli (MPLA). MPLA uzyskał szerokie poparcie ludu Mbundu i w Luandzie . Na czele zjednoczonej organizacji stanęli działacze tj. Mário Andrade, Ilidio Machado i Lúcio Lara[2][3][4][5]. 4 lutego 1961 roku bojownicy MPLA w odwecie za masakry Angolczyków dokonywane przez Portugalię, zaatakowali posterunek policji i więzienie w Sao Paulo. W starciu zginęło około 40 bojowników MPLA a żaden z więźniów nie został uwolniony - w odpowiedzi na atak Portugalczycy zorganizowali represje wobec czarnych mieszkańców slumsów Luandy[6]. 10 lutego separatyści dokonali kolejnego ataku na więzienie, tym razem reakcja władz portugalskich była równie brutalna. Wkrótce doszło też do starć z konkurencyjną Unią Ludów Angoli (następnie Narodowy Front Wyzwolenia Angoli) - do wojny domowej doszło po tym gdy patrol bojowy Unii rozbił oddział MPLA i wziął do niewoli a następnie zabił 21 żołnierzy tejże grupy, doszło do wybuchu walk między dwiema grupami antykolonialnymi[7].

W 1962 roku odbył się kongres MPLA, nowym liderem partii został Agostinho Neto który zastąpił na tym stanowisku Viriato da Cruza. MPLA przyjęła program niepodległej Angoli zakładający wprowadzenie systemu demokratycznego, równości rasowej, nacjonalizacji i likwidacji baz zagranicznych[8]. W 1965 roku przywódca MPLA spotkał się z rewolucjonista Ernesto Guevarą na skutek czego MPLA otrzymało wsparcie finansowe ze strony Kuby, Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz Związku Radzieckiego[9]. Partii udało się też zyskać wsparcie materialne Szwecji[10]. Polityka ta nie spodobała się organizacji partyzanckiej UNITA która rozpoczęła zbrojne wystąpienia przeciw MPLA. UNITA potajemnie wchodziła w sojusze z Portugalczykami w celu zwalczania oddziałów tej organizacji[11][12].

Na początku lat 70. MPLA zostało zaatakowane przez apartheidowski rząd RPA na skutek czego oddziały grupy musiały częściowo wycofać się na teren Konga. Inwazja spowodowana była m.in. wsparciem MPLA dla SWAPO czyli organizacji niepodległościowej znajdującej się pod okupacją RPA kolonii - Namibii. W 1973 roku doszło do secesji grupy członków MPLA którzy utworzyli oddziały liczące 1500 żołnierzy. Tym samym MPLA straciło na jakiś czas wsparcie ze strony ZSRR (do czasu ponownego zjednoczenia grupy). MPLA zyskało natomiast dzięki prezydentowi Tanzanii wsparcie Chin które udzielały pomocy MPLA do 1973 roku po czym rozpoczęły wspieranie konkurencyjnej FNLA[13][14].

 Osobny artykuł: wojna domowa w Angoli.

W 1974 roku walki zakończył się na skutek rewolucji goździków w Portugalii - nowy rząd doprowadził do niepodległości Angoli. Przywódcy MPLA, UNITA i FNLA spotkali się ze sobą w Kenii 5 stycznia 1975 roku i zgodzili się zatrzymać walki między sobą. Utworzono też koalicyjny rząd przejściowy[15]. Rząd koalicyjny natomiast szybko rozpadł się na skutek konkurencji między poszczególnymi frakcjami[16]. W lipcu ponownie doszło do walk między frakcjami antykolonialnymi, władze w stolicy przejęła najsilniejsza MPLA która utworzyła tam rząd. UNITA i FNLA chcąc odebrać władzę MPLA zwróciły się o pomoc do rasistowskiego rządu RPA który wysłał swoje wojska na pomoc rebeliantom[17]. FNLA wsparta została też przez Stany Zjednoczone Ameryki które obawiały się wpływów lewicowej MPLA[18]. Rząd angolski MPLA uzyskał natomiast wsparcie kubańskie. Tym samym doszło w Angoli do wybuchu wojny domowej.

W 1991 roku rząd i rebelianci podpisali porozumienie pokojowe na mocy którego przeprowadzono wolne wybory prezydenckie. W wyborach prezydenckich w 1992 roku kandydat partii, José Eduardo dos Santos, wygrał mając 1 953 335 głosów (49,57%). W wyborach parlamentarnych w 1992 roku partia uzyskała 2 124 126 głosów (53,74%, 129 mandaty). Wyborów nie uznała UNITA która kontynuowała walkę z rządem aż do 2002 roku gdy siły rebelianckie zostały pokonane przez rząd. W roku 2008 wygrała zdecydowanie wybory parlamentarne – według wstępnych danych otrzymując 82% oddanych głosów[19]. Partia przyłączyła się do Międzynarodówki Socjalistycznej.

Przypisy

  1. Shadle, Robert; James Stuart Olson (1991). Historical Dictionary of European Imperialism. s. 26–27.
  2. Wright, George (1997). The Destruction of a Nation: United States Policy Towards Angola Since 1945. s. 2, 8–11, i 57.
  3. Oyebade, Adebayo O (2006). Culture And Customs of Angola. s. XI.
  4. Africa Year Book and Who's who. 1977. s. 238.
  5. Tvedten, Inge (1997). Angola: Struggle for Peace and Reconstruction. s. 29–36.
  6. Wright, George (1997). The Destruction of a Nation: United States' Policy Towards Angola Since 1945. s. 5–6.
  7. George, Edward (2005). The Cuban Intervention In Angola, 1965–1991: from Che Guevara to Cuito Cuanavale. s. 10, 46 and 289.
  8. Walker, John Frederick (2004). A Certain Curve of Horn: The Hundred-Year Quest for the Giant Sable Antelope of Angola. s. 146–148.
  9. Abbott, Peter; Manuel Ribeiro Rodrigues (1988). Modern African Wars: Angola and Mozambique, 1961–74. s. 10.
  10. Tor Sellström Sweden and National Liberation in Southern Africa: Solidarity and assistance, 1970-1994 s.131, 2002
  11. Wright, George (1997). The Destruction of a Nation: United States Policy Towards Angola Since 1945. s. 2, 8–11 o 57.
  12. Abbott, Peter; Manuel Ribeiro Rodrigues (1988). Modern African Wars: Angola and Mozambique, 1961–74. s. 10.
  13. Laidi, Zaki. The Superpowers and Africa: The Constraints of a Rivalry:1960–1990. Chicago: Univ. Of Chicago, 1990.
  14. António Pires Nunes, Angola 1966–74
  15. Rothchild, Donald S. (1997). Managing Ethnic Conflict in Africa: Pressures and Incentives for Cooperation. s. 115–116.
  16. Tvedten, Inge (1997). Angola: Struggle for Peace and Reconstruction. s. 29–36.
  17. Stearns, Peter N.; William Leonard Langer (2001). The Encyclopedia of World History: Ancient, Medieval, and Modern, Chronologically Arranged. s. 1065.
  18. Wright, George (1997). The Destruction of a Nation: United States Policy Towards Angola Since 1945. s. 2, 8–11 i 57.
  19. Celia W. Dugger: Governing Party in Angola Wins Election in a Landslide, Official Results Show (ang.). W: New York Times [on-line]. 2008-09-09. [dostęp 2008-09-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]