Ludwik Szperl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludwik Alojzy Szperl
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 21 czerwca 1879
Kielce
Data śmierci 29 kwietnia 1944
Profesor nauk technicznych
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Profesura 1919
Nauczyciel akademicki
Politechnika Warszawska
Okres zatrudn. od 1915
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Ludwik Alojzy Szperl (ur. 21 czerwca 1879, zm. 29 kwietnia 1944)[1] – polski chemik i nauczyciel, rektor Politechniki Warszawskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1897 ukończył kieleckie gimnazjum klasyczne i rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. W 1901 uzyskał stopień kandydata nauk przyrodniczych. Jego praca końcowa nosiła tytuł „Przyczynek do reakcji utlenienia pinenu i kwasu pinenowego”. Od 1 września 1901 pracował jako asystent w Katedrze Chemii Organicznej. W 1904 rozpoczął studia uzupełniające w Związkowej Wyższej Szkole Technicznej w Zurychu. W 1911 uzyskał stopień magistra chemii, jego praca magisterska nosiła tytuł „Materiały do poznania i klasyfikacji organicznych produktów przyłączenia”. W latach 1909-1912 na Uniwersytecie Warszawskim prowadził zajęcia z chemii analitycznej, jakościowej i ilościowej, kierował kursem demonstracyjnym chemii organicznej. W latach 1903-1915, prowadził zajęcia z chemii fizycznej na pensji J. Sikorskiej (późniejsze gimnazjum im. Królowej Jadwigi). Od 1906-1909 na Wyższych Kursach Handlowych im. Augusta Zielińskiego prowadził zajęcia z chemii organicznej, a w latach 1909-1917 na Kursach Przemysłowo-Rolniczych Wyższej Szkoły Rolniczej. Na Uniwersytecie Warszawskim prowadził wykłady na dwóch wydziałach: Lekarskim i Matematyczno-Przyrodniczym.

Z Politechniką Warszawską związał się w 1915, wykładał chemię ogólną, wszedł również do Senatu Uczelni, gdzie w latach 1916-1918 sprawował funkcję sekretarza. W latach 1917-1919, 1920/1921, 1925/1926 był Dziekanem Wydziału Chemii i prodziekanem 1919/1920. W 1919 uzyskał nominacje na profesora nadzwyczajnego, jak również został kierownikiem Katedry Chemii Ogólnej. Natomiast w 1920 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego, a w 1926 został Dziekanem Katedry Chemii Organicznej.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920, jako ochotnik został przydzielony w stopniu szeregowca do Wojsk Łączności Kompanii Inżynieryjno-Szkolnej Centralnych Składów Telefoniczno-Telegraficznych w Warszawie. Pełnił rolę referenta oświatowego Baonu Zapasowego Telegraficznego Nr 1. W październiku 1920 w trakcie służby w Kielcach, został zwolniony z wojska, gdyż został wybrany na Dziekana Wydziału Chemii Politechniki Warszawskiej.

W latach 1926/1927 po raz pierwszy został wybrany na rektora Politechniki Warszawskiej. Druga kadencja przypadła na lata 1927/1928. W czasie kadencji L.A. Szperla jako rektora Politechniki Warszawskiej, utrzymano zaostrzony rygor studiów. W 1927 Politechnika Warszawska, po raz pierwszy wzbogaciła się o nowy gmach przy ul. Nowowiejskiej, został tam otworzony Instytut Aerodynamiczny. W 1928 zostało założone Stowarzyszenie „Studium Technologiczne”, które miało wspomóc uczelnię w budowie planowanych już od kilku lat nowych gmachów. W trakcie inauguracji roku akademickiego 1926/1927, na wniosek Rady Wydziału Chemii, Politechnika Warszawska uroczyście nadała trzy doktoraty honorowe, otrzymali je wówczas: Maria Skłodowska-Curie, Józef Jerzy Boguski i Ignacy Mościcki – który otrzymał doktorat już po raz drugi. Poprzedni doktorat został mu nadany z zakresu elektrotechniki. Po raz pierwszy nadano również doktorat uczonemu z zagranicy, otrzymał go holenderski fizyk Willem Hendrik Keesom.

Ludwik Szperl na Politechnice Warszawskiej prowadził wykłady i organizował wakacyjne kursy chemii dla nauczycieli szkół średnich. Wykładał chemię organiczną w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie i Łodzi, dydaktykę chemii na Uniwersytecie Warszawskim, chemię w Państwowym Instytucie Stomatologicznym w Warszawie. W czasie okupacji w Państwowej Szkole Chemiczno-Ceramicznej prowadził wykłady zarówno z chemii, jak i chemii organicznej[1].

Ludwik Alojzy Szperl spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 139–V–31).

Stanowiska[edytuj | edytuj kod]

  • 1901 asystent prof. Jegora Wagnera w Katedrze Chemii Organicznej Uniwersytetu Warszawskiego;
  • 1903-1915 nauczyciel chemii fizycznej ma pensji J. Sikorskiej
  • 1909-1912 na Uniwersytecie Warszawskim samodzielnie prowadził kurs dot. propedeutyki chemicznej;
  • 1917-1919, 1920/1921, 1925/1926 Dziekan Wydziału Chemii;
  • 1919/1920 Prodziekan Wydziału Chemii;
  • 1926/1927 Rektor Politechniki Warszawskiej;
  • 1927/1928 Rektor Politechniki Warszawskiej (kadencja druga);
  • 1918-1939 wykładowca chemii organicznej w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie i Łodzi;
  • 1926-1939 wykładowca chemii na Uniwersytecie Warszawskim;
  • 1934-1939 wykładowca chemii w Państwowym Instytucie Stomatologicznym w Warszawie;
  • 1930-1939 przewodniczący Komisji Oceny Podręczników Szkolnych przy Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego[1].

Członkostwa[edytuj | edytuj kod]

  • 1922-1925, wiceprezes Kasy im. Mianowskiego;
  • 1919-1939 członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Chemicznego;
  • 1930 skarbnik i prezes Polskiego Towarzystwa Chemicznego;
  • 1927 czynny członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego;
  • 1929 zwyczajny członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego;
  • wiceprzewodniczący Sekcji Przyrodniczej w Związku Nauczycielstwa Polskiego;
  • członek zarządu Koła Chemików w Stowarzyszeniu Techników Polskich w Warszawie;
  • sekretarz Polskiej Komisji Międzynarodowej Współpracy Umysłowej przy Lidze Narodów;
  • wiceprezes Zrzeszenia Profesorów Warszawskich Szkół Akademickich;
  • 1936-1939 członek Rady Nauk Ścisłych i Stosowanych[1].

Nagrody, wyróżnienia, odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Ważne publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • „Materiały do historii Szkoły Głównej Warszawskiej” – Warszawa 1913;
  • „Wykład chemii organicznej” – wyd. 1926-1929;
  • „Wydział Chemii” w „Politechnika Warszawska” (współautor) – 1915-1925;
  • Opracował ok. 50 haseł do Wielkiej Encyklopedii Ilustrowanej[1];

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f J. Piłatowicz, „Poczet Rektorów, tradycja i współczesność Politechniki Warszawskiej 1826-2001”, wyd.I, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej 2001, s. 91-96.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]