Ludwik Turulski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludwik Aleksander Turulski
pułkownik saperów pułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia

31 lipca 1894
Lekarty

Data i miejsce śmierci

25 marca 1952
Londyn

Przebieg służby
Lata służby

19141952

Siły zbrojne

Armia Cesarstwa Niemieckiego
Wojsko Polskie II RP
Polskie Siły Zbrojne

Jednostki

23 pułku saperów
2 batalion saperów
7 Pułk Saperów Wielkopolskich
DOK VIII
8 Batalion Saperów
12 Dywizja Piechoty
1 Brygada Saperów
Departament Techniczny
Kierownictwo Zaopatrzenia Saperów
DOK VIII
2 Pułk Saperów Kaniowskich
Centrum Wyszkolenia Saperów
Batalion Saperów Korpusu
Sztab Naczelnego Wodza
I Korpus Polski

Stanowiska

dowódca kompanii
zastępca dowódca batalionu
oficer saperów dywizji
oficer sztabu brygady saperów
szef wydziału w departamencie
kierownik zaopatrzenia saperów
zastępca szefa inżynierii i saperów okręgu korpusu
dowódca pułku saperów
komendant centrum wyszkolenia
dowódca batalionu saperów
szef Saperów Naczelnego Wodza
dowódca saperów korpusu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Krzyż Zasługi (II RP) Krzyż Żelazny (1813) I Klasy Krzyż Żelazny (1813) II Klasy

Ludwik Aleksander Turulski (ur. 31 lipca 1894 w Lekartach, zm. 25 marca 1952 w Londynie) – pułkownik saperów inżynier Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ludwik Aleksander Turulski urodził się 31 lipca 1894 roku w Lekartach, w powiecie lubawskim należącym wówczas do prowincji Prusy Zachodnie. Uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Grudziądzu, które ukończył w 1913 roku.

Jesienią 1914 roku, Po wybuchu I wojny światowej, został powołany do armii niemieckiej. Służył w 23 pułku saperów, w którym ukończył kurs aspirantów oficerskich. W 1915 roku, jako podoficer został skierowany na front zachodni. Wziął udział w walkach nad Marną i we Flandrii, gdzie został ranny. W 1917 roku został przeniesiony na front wschodni, gdzie walczył z bolszewikami na Ukrainie i Krymie.

Latem 1919 roku przedostał się przez linię demarkacyjną i wstąpił do Wojska Polskiego. Wziął udział w powstaniu wielkopolskim[1]. Następnie służył w II batalionie saperów wielkopolskich w Poznaniu. Później został przeniesiony do 64 pułku piechoty w Grudziądzu i wyznaczony na stanowisko dowódcy kompanii technicznej, z którą 1 maja 1920 roku wyruszył na front. Wziął udział w walkach z bolszewikami w Grupie Poleskiej. 3 czerwca 1920 roku w bitwie pod Rościułkami nad Berezyną, ze swoją kompanią odparł atak przeważających sił przeciwnika. Następnie, 14 czerwca wziął pod swoją komendę II batalion 64 pp i odrzucił atak bolszewików na przyczółek mostowy Rzeczyca nad Dnieprem. W następnej walce został ciężko ranny w pierś i przebywał w szpitalu. 5 kwietnia 1921 roku został przeniesiony do Szefostwa Inżynierii i Saperów Dowództwa Okręgu Generalnego „Pomorze”. Był wówczas podporucznikiem piechoty[2].

Po wojnie, do 1923 roku był adiutantem w batalionie saperów 7 pułku saperów, a następnie zastępcą szefa Inżynierii i Saperów w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu. 31 grudnia 1925 roku został przeniesiony z Szefostwa Inżynierii i Saperów OK VIII do Szefostwa Wojsk Technicznych OK VIII[3]. 25 października 1926 roku został przeniesiony z Szefostwa Saperów OK VIII do 8 pułku saperów w Toruniu na stanowisko dowódcy batalionu[4]. Później został przesunięty na stanowisko kwatermistrza. 31 października 1927 roku został ponownie przesunięty na stanowisko dowódcy IV batalionu saperów[5][6]. W listopadzie 1929 roku został zastępcą dowódcy 8 batalionu saperów w Toruniu[7]. W marcu 1932 roku został wyznaczony na stanowisko oficera saperów w dowództwie 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu[8]. W czerwcu 1933 roku otrzymał przeniesienie do dowództwa 1 Brygady Saperów w Modlinie na stanowisko oficera sztabu[9]. Później pełnił służbę w Departamencie Technicznym Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisku szefa wydziału. Z dniem 1 grudnia 1934 roku został wyznaczony na stanowisko kierownika Kierownictwa Zaopatrzenia Saperów w Warszawie[10]. W 1938 roku objął stanowisko dowódcy 2 pułku Saperów Kaniowskich w Puławach, z którym uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 roku.

Po zakończonej kampanii, przez Węgry przedostał się do Francji, gdzie został komendantem Centrum Wyszkolenia Saperów w Angers. Wziął udział w jego organizowaniu, a następnie ewakuacji do Anglii. W okresie od 1 lipca do 18 sierpnia 1940 roku był dowódcą batalionu saperów Korpusu, a następnie szefem Saperów Naczelnego Wodza. W 1941 roku został członkiem Polskiej Misji Wojskowej w Kanadzie. W 1942 roku ponownie objął stanowisko komendanta Centrum Wyszkolenia Saperów. W latach 1943–1947 był dowódcą saperów I Korpusu Polskiego. Zmarł 25 marca 1952 roku w Londynie.

Ludwik Turulski był żonaty z Małgorzatą Kunegundą z Trzcińskich (ur. 1893). Żona pułkownika była przewodniczącą Koła Rodziny Wojskowej w Puławach. Zmarła 10 grudnia 1938 roku w Warszawie. Została pochowana 14 grudnia 1938 roku na cmentarzu garnizonowym w Toruniu, obok matki Anny z Tatulińskich Trzcińskiej (zm. 15 lutego 1930 roku)[11][12].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Szugajew, Saperzy w Służbie Polsce ..., s. 634-635.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 16 kwietnia 1921 roku, s. 769.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 140 z 31 grudnia 1925 roku s. 761.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 46 z 25 października 1926 roku, s. 376.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 327.
  6. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 576, 593.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 391.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 238.
  9. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 28 czerwca 1923 roku, s. 140.
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 267.
  11. Nekrolog ś.p. Małgorzaty Kunegundy z Trzcińskich Turulskiej. „Polska Zbrojna”. 342, s. 4, 1938-12-11. Warszawa. .
  12. Nekrolog ś.p. Małgorzaty z Trzcińskich Turulskiej. „Polska Zbrojna”. 343, s. 4, 1938-12-12. Warszawa. .
  13. ” Spis oficerów czynnie służących w dniu 1 VI 1921”, s. 345.
  14. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 5 lutego 1921 roku, poz. 142.
  15. Rocznik oficerski 1923, s. 106, 907.
  16. Rocznik oficerski 1924, s. 59.
  17. Rocznik oficerski 1939, s. 242.
  18. M.P. z 1932 r. nr 217, poz. 249 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  19. M.P. z 1936 r. nr 66, poz. 131 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  20. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 1 z 19 marca 1936 s. 2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
  • Zdzisław Barszczewski, Władysław Jasieński: Sylwetki saperów. Warszawa: Dom Wydawniczy „Bellona”, 2001, s. 134–135. ISBN 83-11-09287-7.
  • Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924.
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939; stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Księgarnia Akademicka Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2006. ISBN 83-7188-899-6.