Ludwik Turulski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludwik Aleksander Turulski
pułkownik saperów pułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia 31 lipca 1894
Lekarty
Data i miejsce śmierci 25 marca 1952
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1914-1952
Siły zbrojne Armia Cesarstwa Niemieckiego
Wojsko Polskie II RP
Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 23 pułku saperów
2 batalion saperów
7 Pułk Saperów Wielkopolskich
DOK VIII
8 Batalion Saperów
12 Dywizja Piechoty
1 Brygada Saperów
Departament Techniczny
Kierownictwo Zaopatrzenia Saperów
DOK VIII
2 Pułk Saperów Kaniowskich
Centrum Wyszkolenia Saperów
Batalion Saperów Korpusu
Sztab Naczelnego Wodza
I Korpus Polski
Stanowiska dowódca kompanii
zastępca dowódca batalionu
oficer saperów dywizji
oficer sztabu brygady saperów
szef wydziału w departamencie
kierownik zaopatrzenia saperów
zastępca szefa inżynierii i saperów okręgu korpusu
dowódca pułku saperów
komendant centrum wyszkolenia
dowódca batalionu saperów
szef Saperów Naczelnego Wodza
dowódca saperów korpusu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Żelazny (1813) II Klasy

Ludwik Aleksander Turulski (ur. 31 lipca 1894 w Lekartach, zm. 25 marca 1952 w Londynie) – pułkownik saperów inżynier Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ludwik Aleksander Turulski urodził się 31 lipca 1894 roku w Lekartach, w powiecie lubawskim należącym wówczas do prowincji Prusy Zachodnie. Uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Grudziądzu, które ukończył w 1913 roku.

Jesienią 1914 roku, Po wybuchu I wojny światowej, został powołany do armii niemieckiej. Służył w 23 pułku saperów, w którym ukończył kurs aspirantów oficerskich. W 1915 roku, jako podoficer został skierowany na front zachodni. Wziął udział w walkach nad Marną i we Flandrii, gdzie został ranny. W 1917 roku został przeniesiony na front wschodni, gdzie walczył z bolszewikami na Ukrainie i Krymie.

Latem 1919 roku przedostał się przez linię demarkacyjną i wstąpił do Wojska Polskiego. Wziął udział w powstaniu wielkopolskim[1]. Następnie służył w II Batalionie Saperów Wielkopolskich w Poznaniu. Później został przeniesiony do 64 Pułku Piechoty w Grudziądzu i wyznaczony na stanowisko dowódcy kompanii technicznej, z którą 1 maja 1920 roku wyruszył na front. Wziął udział w walkach z bolszewikami w Grupie Poleskiej. 3 czerwca 1920 roku w bitwie pod Rościułkami nad Berezyną, ze swoją kompanią odparł atak przeważających sił przeciwnika. Następnie, 14 czerwca wziął pod swoją komendę II batalion 64 pp i odrzucił atak bolszewików na przyczółek mostowy Rzeczyca nad Dnieprem. W następnej walce został ciężko ranny w pierś i przebywał w szpitalu. 5 kwietnia 1921 roku został przeniesiony do Szefostwa Inżynierii i Saperów Dowództwa Okręgu Generalnego „Pomorze”. Był wówczas podporucznikiem piechoty[2].

Po wojnie, do 1923 roku był adiutantem w batalionie saperów 7 pułku saperów, a następnie zastępcą szefa Inżynierii i Saperów w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu. 31 grudnia 1925 roku został przeniesiony z Szefostwa Inżynierii i Saperów OK VIII do Szefostwa Wojsk Technicznych OK VIII[3]. 25 października 1926 roku został przeniesiony z Szefostwa Saperów OK VIII do 8 Pułku Saperów w Toruniu na stanowisko dowódcy batalionu[4]. Później został przesunięty na stanowisko kwatermistrza. 31 października 1927 roku został ponownie przesunięty na stanowisko dowódcy IV batalionu saperów[5][6]. W listopadzie 1929 roku został zastępcą dowódcy 8 Batalionu Saperów w Toruniu[7]. W marcu 1932 roku został wyznaczony na stanowisko oficera saperów w Dowództwie 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu[8]. W czerwcu 1933 roku otrzymał przeniesienie do Dowództwa 1 Brygady Saperów w Modlinie na stanowisko oficera sztabu[9]. Później pełnił służbę w Departamencie Technicznym Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisku szefa wydziału. Z dniem 1 grudnia 1934 roku został wyznaczony na stanowisko kierownika Kierownictwa Zaopatrzenia Saperów w Warszawie[10]. W 1938 roku objął stanowisko dowódcy 2 Pułku Saperów Kaniowskich w Puławach, z którym uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 roku.

Po zakończonej kampanii, przez Węgry przedostał się do Francji, gdzie został komendantem Centrum Wyszkolenia Saperów w Angers. Wziął udział w jego organizowaniu, a następnie ewakuacji do Anglii. W okresie od 1 lipca do 18 sierpnia 1940 roku był dowódcą Batalionu Saperów Korpusu, a następnie szefem Saperów Naczelnego Wodza. W 1941 roku został członkiem Polskiej Misji Wojskowej w Kanadzie. W 1942 roku ponownie objął stanowisko komendanta Centrum Wyszkolenia Saperów. W latach 1943-1947 był dowódcą saperów I Korpusu Polskiego. Zmarł 25 marca 1952 roku w Londynie.

Ludwik Turulski był żonaty z Małgorzatą Kunegundą z Trzcińskich (ur. 1893). Żona Pułkownika był przewodniczącą Koła „Rodziny Wojskowej” w Puławach. Zmarła 10 grudnia 1938 roku w Warszawie. Została pochowana 14 grudnia 1938 roku na cmentarzu garnizonowym w Toruniu, obok matki Anny z Tatulińskich Trzcińskiej (zm. 15 lutego 1930 roku)[11][12].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Szugajew, Saperzy w Służbie Polsce ..., s. 634-635.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 16 kwietnia 1921 roku, s. 769.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 140 z 31 grudnia 1925 roku s. 761.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 46 z 25 października 1926 roku, s. 376.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 327.
  6. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 576, 593.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 391.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 238.
  9. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 28 czerwca 1923 roku, s. 140.
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 267.
  11. Nekrolog ś.p. Małgorzaty Kunegundy z Trzcińskich Turulskiej. „Polska Zbrojna”. 342, s. 4, 1938-12-11. Warszawa. .
  12. Nekrolog ś.p. Małgorzaty z Trzcińskich Turulskiej. „Polska Zbrojna”. 343, s. 4, 1938-12-12. Warszawa. .
  13. ” Spis oficerów czynnie służących w dniu 1 VI 1921”, s. 345.
  14. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 5 lutego 1921 roku, poz. 142.
  15. Rocznik oficerski 1923, s. 106, 907.
  16. Rocznik oficerski 1924, s. 59.
  17. Rocznik oficerski 1939, s. 242.
  18. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 1 z 19 marca 1936 s. 2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
  • Zdzisław Barszczewski, Władysław Jasieński: Sylwetki saperów. Warszawa: Dom Wydawniczy „Bellona”, 2001, s. 134-135. ISBN 83-11-09287-7.
  • Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1923
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939; stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Księgarnia Akademicka Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2006. ISBN 83-7188-899-6.