Luizjana (Nowa Hiszpania)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Luizjana (franc. La Louisiane, hiszp. Luisiana) − terytorium administracyjne pod zwierzchnictwem wicekróla Nowej Hiszpanii w latach 1762-1802, do którego należały ziemie na zachód od Missisipi wraz z Nowym Orleanem. Hiszpania przejęła te tereny od Francji, która nazywała je tak na cześć króla Ludwika XIV w 1682.

W 1803 terytorium Luizjany znalazły się ponownie w rękach Francuzów, którzy sprzedali je Stanom Zjednoczonym. Był to tzw. Zakup Luizjany.

Chronologia[edytuj]

Eksploracja hiszpańska[edytuj]

Dominacja francuska[edytuj]

Dominacja hiszpańska[edytuj]

  • 1761 − Traktat z Fontainebleau, pod koniec wojny siedmioletniej król Francji Ludwik XV zaproponował swojemu kuzynowi królowi hiszpańskiemu Karolowi III zrzeczenie się Luizjany na rzecz Hiszpanii.
  • 1763 − w wyniku pokoju paryskiego Francja oddała terytoria na wschód od Missisipi wraz z Kanadą Francuską Wielkiej Brytanii; Hiszpanie oddali Florydę i tereny na wschód od Missisipi wraz z Baton Rouge.
  • 1763 − król angielski Jerzy III Hanowerski ustanowił Rezerwat Indiański z terenów uzyskanych przez Wielką Brytanię na wschód od Missisipi; wyłączono z tego terenu Florydę i Quebec.
  • 1763 − francuscy osadnicy Akadianie (Cajun), wysiedlani z wybrzeży obecnej wschodniej Kanady przez władze angielskie osiedlali się na terytoriach na zachód od Missisipi i w Nowym Orleanie.
  • 1764 − ogłoszono przejście terenów zachodnich Luizjany pod władzę hiszpańską.
  • 1765 − Józef Broussard osiedlił się z pierwszą grupą Akadian w St. Martinville.
  • 1768 − Antonio de Ulloa został pierwszym hiszpańskim gubernatorem Luizjany, nie wywiesił flagi hiszpańskiej i zostawił urząd w wyniku profrancuskiej rebelii.
  • 1769 − Alejandro O’Reilly został drugim hiszpańskim gubernatorem Luizjany; ugasił rebelię, skazał na śmierć 6 jej organizatorów, wprowadził prawo hiszpańskie w kolonii.
  • 1779 − Francisco Bouligny z osadnikami założyli miasto Nueva Iberia nad Bayou Teche.
  • 1779 − Hiszpanie stanęli przeciwko Brytyjczykom w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
  • 1780 − miała miejsce Bitwa pod St. Louis, jedyna na terenie po zachodniej stronie Missisipi.
  • 1781 − Hiszpania odzyskała Florydę dzięki bitwie pod Pensacolą.
  • 1783 − po pokoju wersalskim Floryda oficjalnie wróciła do dominiów hiszpańskich
  • 1788 − pożar zniszczył większą część Nowego Orleanu.
  • 1789 − rozpoczęto odbudowę miasta, położono kamień węgielny pod Katedrę św. Ludwika w Nowym Orleanie.
  • 1795 − w Escorialu podpisano Traktat Pinckneya, pozwalający Amerykanom na swobodną żeglugę po Missisipi.
  • 1795 − miały miejsce hiszpańskie ekspedycje naukowe wzdłuż Missisipi.
  • 1798 − Hiszpania zniosła prawo żeglugi dla statków amerykańskich przez Nowy Orlean.
  • 1799 − otwarto nową siedzibę władz kolonialnych w Nowym Orleanie, tzw. Cabildo.

Ponowna dominacja francuska[edytuj]

  • 1800 − zawarto tajny Traktat z San Ildefonso, w wyniku którego Luizjana ponownie stała się własnością Francji; oficjalnie Hiszpanie nadal sprawowali władzę nad kolonią.
  • 1801 − ponownie pozwolono Amerykanom na używanie portu w Nowym Orleanie.
  • 1803 − w listopadzie Francja oficjalnie przejęła kontrolę nad kolonią, gdy ogłoszono Zakup Luizjany, terytoria znalazły się pod władzą Stanów Zjednoczonych.

Bibliografia[edytuj]