Luks (fotometria)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
luks [lx]
Układ SI
Wymiar
Jednostka natężenia oświetlenia
Typowe symbole wielkości E
w jednostkach SI

Luks (lx) – jednostka natężenia oświetlenia E w układzie SI (Jednostka pochodna układu SI). Nazwa pochodzi od łac. lux = światło[1].

1 lx = 1 cd·sr / m2

Objaśnienie i przykłady[edytuj]

Luks (lx) określany jest jako oświetlenie wywołane przez równomiernie rozłożony strumień świetlny o wartości równej 1 lumen (lm) padający na powierzchnię 1m2, a więc: 1 lx = 1 lm / m2.

Podwielokrotność luksa, mililuks, nosi nazwę noks (nx)[2]. Nazwa pochodzi od łac. nox = noc[3].

1 nx = 0,001 lx = 1 mlx

Obiekt o jasności 1 luksa, obserwowany na niebie, miałby jasność (wyrażoną w magnitudo) ok. -14,2.[4][5] Słońce miałoby taką jasność, gdyby obserwować je z odległości ok. 48,7 mld. km (324,7 AU)[6]

W poniższej tabeli przedstawiono przykładowe poziomy jasności w zależności od miejsca i/lub warunków:

Przykłady
Jasność Przykład powierzchni:
0.0001 lux Bezksiężycowe, pochmurne nocne niebo (starlight)[7]
0.002 lux Bezksiężycowe, przejrzyste nocne niebo wraz z poświatą niebieską[7]
0.27–1.0 lux Księżyc w pełni podczas bezchmurnej nocy[7][8]
3.4 lux Poziom jasności podczas zmierzchu cywilnego przy bezchmurnym niebie[9]
50 lux Natężenie światła w pokoju dziennym (Australia, 1998)[10]
80 lux Natężenie światła w biurowym korytarzu/toaletcie[11][12]
100 lux Bardzo pochmurny dzień[7]
320–500 lux Naświetlenie w biurze[10][13][14][15]
400 lux Wschód oraz zachód Słońca (przy bezchmurnym niebie)
1000 lux Pochmurny dzień;[7] natężenie światła w typowym studiu TV
10000 - 25000 lux Światło dzienne (lecz nie bezpośrednie światło słoneczne)[7]
32000 - 100000 lux Promieniowanie słoneczne

Zobacz też[edytuj]

  • lumen (lm) – jednostka miary strumienia świetlnego
  • kandela (cd) – jednostka światłości źródła światła

Przypisy

  1. Luks. Słownik wyrazów obcych PWN. [dostęp 2011-12-15].
  2. Przelicz: Natężenie oświetlenia, Noks (pol.). convertworld.com. [dostęp 2011-12-15].
  3. Noks. Słownik wyrazów obcych PWN. [dostęp 2011-12-15].
  4. Introduction to Astrophysics: The Stars – Jean Dufay, page 3
  5. Ian S. McLean, Electronic imaging in astronomy: detectors and instrumentation Springer, 2008, ISBN 3-540-76582-4, str. 529
  6. przykładową odległość obliczono na podstawie wzoru, przedstawionego w artykule pt. "Absolutna wielkość gwiazdowa"
  7. a b c d e f Paul Schlyter: Radiometry and photometry in astronomy.
  8. Interference of moonlight with the photoperiodic measurement of time by plants, and their adaptive reaction. , s. 1018–1022, kwiecień 1969. DOI: 10.1073/pnas.62.4.1018. PMID: 16591742. PMCID: PMC223607. Bibcode1969PNAS...62.1018B. 
  9. Electro-Optics Handbook. W: photonis.com [on-line].
  10. a b Alan Pears: Strategic Study of Household Energy and Greenhouse issues. czerwiec 1998.
  11. Australian Greenhouse Office: pracaing Energy Resource and Training Kit: Lighting. maj 2005.
  12. Low-Light Performance Calculator.
  13. How to use a lux meter (Australian recommendation). kwiecień 2010.
  14. Illumination. - 1926.56. W: Regulations (Standards - 29 CFR) [on-line].
  15. European law UNI EN 12464