Luks (fotometria)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
luks [lx]
Układ SI
Wymiar
Jednostka natężenia oświetlenia
Typowe symbole wielkości E
w jednostkach SI

Luks (lx) – jednostka natężenia oświetlenia E w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa pochodzi od łac. lux – światło[1].

1 lx = 1 cd·sr / m2

Objaśnienie i przykłady[edytuj | edytuj kod]

Luks (lx) określany jest jako oświetlenie wywołane przez równomiernie rozłożony strumień świetlny o wartości równej 1 lumen (lm) padający na powierzchnię 1 m2, a więc 1 lx = 1 lm / m2.

Podwielokrotność luksa, mililuks, nosi nazwę noks (nx)[2]. Nazwa pochodzi od łac. nox – noc[3].

1 nx = 0,001 lx = 1 mlx

Obiekt o jasności 1 luksa, obserwowany na niebie, miałby jasność (wyrażoną w magnitudo) ok. -14,2[4][5]. Słońce miałoby taką jasność, gdyby obserwować je z odległości ok. 48,7 mld km (324,7 AU)[6]

W poniższej tabeli przedstawiono przykładowe poziomy jasności w zależności od miejsca i/lub warunków:

Jasność Przykład powierzchni
0,1 nx bezksiężycowe, pochmurne nocne niebo[7]
2 nx bezksiężycowe, przejrzyste nocne niebo wraz z poświatą niebieską[7]
50 nx – 300 nx księżyc w pełni podczas bezchmurnej nocy[8]
3,4 lx poziom jasności podczas zmierzchu cywilnego przy bezchmurnym niebie[9]
50 lx natężenie światła w pokoju dziennym (Australia, 1998)[10]
80 lx natężenie światła w biurowym korytarzu/toalecie[11][12]
100 lx bardzo pochmurny dzień[7]
320 – 400 lx naświetlenie w biurze[10][13][14][15]
400 – 500 lx wschód oraz zachód Słońca (przy bezchmurnym niebie)
1000 lx pochmurny dzień[7]; natężenie światła w typowym studiu TV
10 000 – 25 000 lx światło dzienne (lecz nie bezpośrednie światło słoneczne)[7]
32 000 – 100 000 lx promieniowanie słoneczne

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • lumen (lm) – jednostka miary strumienia świetlnego
  • kandela (cd) – jednostka światłości źródła światła

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Luks. Słownik wyrazów obcych PWN. [dostęp 2011-12-15].
  2. Przelicz: Natężenie oświetlenia, Noks (pol.). convertworld.com. [dostęp 2011-12-15].
  3. Noks. Słownik wyrazów obcych PWN. [dostęp 2011-12-15].
  4. Introduction to Astrophysics: The Stars – Jean Dufay, page 3
  5. Ian S. McLean, Electronic imaging in astronomy: detectors and instrumentation, wyd. 2nd ed, Berlin: Springer, 2008, s. 529, ISBN 3-540-76582-4, OCLC 288471358.
  6. przykładową odległość obliczono na podstawie wzoru, przedstawionego w artykule pt. "Absolutna wielkość gwiazdowa"
  7. a b c d e Paul Schlyter: Radiometry and photometry in astronomy. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-07)].
  8. Christopher C. M. Kyba, Andrej Mohar, Thomas Posch. How bright is moonlight?. „Astronomy & Geophysics”. 58 (1), s. 1.31–1.32, 1 lutego 2017. DOI: 10.1093/astrogeo/atx025 (ang.). 
  9. Electro-Optics Handbook. W: photonis.com [on-line]. s. 63. [dostęp 2012-04-02].
  10. a b Chapter 7: Appliance technologies and scope for emission reduction [pdf] [w:] Alan Pears, Strategic Study of Household Energy and Greenhouse issues [w:] Sustainable Solutions Pty Ltd [online], Department of Industry and Science, Commonwealth of Australia, czerwiec 1998, s. 61 [dostęp 2008-06-26] [zarchiwizowane z adresu].
  11. Chapter 5: Assessing lighting savings [w:] Australian Greenhouse Office, pracaing Energy Resource and Training Kit: Lighting, maj 2005 [dostęp 2007-03-17] [zarchiwizowane z adresu 2007-04-15].
  12. Low-Light Performance Calculator.
  13. How to use a lux meter (Australian recommendation), Sustainability Victoria (sustainability.vic.gov.au), kwiecień 2010 [zarchiwizowane z adresu 2011-07-07].
  14. Illumination. - 1926.56 [w:] Regulations (Standards - 29 CFR) [online], Occupational Safety and Health Administration, US Dept. of Labor [zarchiwizowane z adresu].
  15. European law UNI EN 12464