Przejdź do zawartości

Lulecznica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Lulecznica
Ilustracja
Lulecznica kraińska
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

psiankowce

Rodzina

psiankowate

Rodzaj

lulecznica

Nazwa systematyczna
Scopolia Jacq.
Observ. Bot. 1: 32. 1764
Typ nomenklatoryczny

Scopolia carniolica Jacq.[3]

Synonimy
  • Scopolina Schult.[4]
Homonimy

Scopolia J. E. Smith = Toddalia A. L. Jussieu, Scopolia Adanson = Ricotia Linnaeus[3]

Lulecznica (Scopolia Jacq.) – rodzaj roślin należących do rodziny psiankowatych. Należą do niego trzy gatunki. Dwa występują w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej oraz na Kaukazie, jeden w Japonii i na Półwyspie Koreańskim[4]. W Polsce rośnie jeden gatunek – lulecznica kraińska Scopolia carniolica[5]. Rośliny te zawierają alkaloidy, m.in. są wykorzystywane jako źródło atropiny[6].

Morfologia

[edytuj | edytuj kod]
Pokrój
Byliny o poziomo rosnących, mięsistych kłączach i wzniesionych, rozgałęzionych łodygach[7].
Liście
Skrętoległe i ogonkowe[7], niepodzielone[8], całobrzegie[7]. Korona jest dłuższa od kielicha, zielona lub fioletowo nabiegła, rurkowato dzwonkowata, z krótkimi, bardzo niepozornymi 5 łatkami. Pręcików jest 5, równej długości, o nitkach przyrośniętych do nasady korony, z pylnikami otwierającymi się podłużnymi pęknięciami. Szyjka słupka zakończona jest maczugowatym znamieniem[7].
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo z węzłów liści i rozgałęzień łodygi. Zwisają na szypułkach. Kielich ma kształt dzwonkowaty, zakończony jest 5 prostymi[7], krótkimi ząbkami[8].
Owoce
Kulista torebka otwierająca się wieczkiem[8]. W czasie owocowania kielich powiększa się i zamyka owoc[7].

Systematyka

[edytuj | edytuj kod]
Pozycja systematyczna

Rodzaj z plemienia Hyoscyameae z podrodziny Solanoideae z rodziny psiankowatych Solanaceae[2][9].

Wykaz gatunków[4]
Uwagi
Inne dawniej zaliczane do rodzaju Scopolia gatunki zostały później włączone do innych rodzajów: Scopolia sinensis Hemsl. = Atropanthe sinensis (Hemsl.) Pascher, Scopolia tangutica Maxim. = Anisodus tanguticus (Maxim.) Pascher[3].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-13] (ang.).
  3. a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].
  4. a b c Scopolia Jacq.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2023-02-08].
  5. Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 163, ISBN 978-83-62975-45-7.
  6. David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 842, DOI10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  7. a b c d e f James Cullen i inni, The European Garden Flora Flowering Plants: A Manual for the Identification of Plants Cultivated in Europe, Both Out-of-Doors and Under Glass, t. 5, Cambridge University Press, 2011, s. 138, ISBN 978-0-521-76164-2.
  8. a b c Bogumił Pawłowski (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom X, Warszawa, Kraków 1963, s. 220.
  9. Genus Scopolia Jacq.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-02-08].