Lustracja dymów i podanie ludności

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Liczba dymów miejskich i wiejskich (gospodarstw domowych) w I Rzeczypospolitej, według spisu statystycznego Fryderyka Moszyńskiego w 1789 roku
Ludność w Poznaniu w 1789 r.

Lustracja dymów i podanie ludnościkonstytucja Sejmu Czteroletniego, uchwalona 22 czerwca 1789[1], proklamująca pierwszy w Polsce spis statystyczny, obejmujący całą ludność kraju z wyjątkiem szlachty i duchowieństwa. Uchwalona z inicjatywy sekretarza wielkiego litewskiego Fryderyka Józefa Moszyńskiego, który na sesji sejmowej 9 marca 1789, uzasadniał przeprowadzenie spisu. Był on również autorem tabel statystycznych spisu i statystycznej metody wymiaru podatków na wojsko[2].

Uzupełnieniem spisu ludności nieszlacheckiej była księga ziemiańska.

Każda z 4 tablic spisowych zawierała podział ludności według płci, zawodu i stanowiska społecznego z wyróżnieniem synów (w wieku do 15 i powyżej 15 lat) oraz córek. Spis nie był spisem imiennym, druki wypełniano odrębnie dla każdej posesji.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Łukasz Kądziela, Między zdradą a służbą rzeczypospolitej, Fryderyk Moszyński w latach 1792-1793, Warszawa 1993s. 42
  2. Spis ludności Rzeczypospolitej 1789 r.. Główny Urząd Statystyczny.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Łukasz Kądziela, Między zdrada a służbą Rzeczypospolitej, Fryderyk Moszyński w latach 1792-1793, Warszawa 1993