Luteina (barwnik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy barwnika. Zobacz też: luteina.
Luteina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C40H56O2
Masa molowa 568,87 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 127-40-2
PubChem 5368396
Podobne związki
Podobne związki zeaksantyna (izomer luteiny)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Luteina (E161b) – związek organiczny, żółty barwnik należący do ksantofili (podgrupa karotenoidów), alkoholowa pochodna α-karotenu. Do zastosowań przemysłowych otrzymuje się ją z traw[2].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W stanie naturalnym występuje m.in. w żółtku i komórkach tłuszczowych[3]. Jest jednym z głównych ksantofili obecnych w tkankach roślinnych, oraz olejach pochodzenia roślinnego[4]. Szczególnie dużą ilość luteiny zawiera[5]:

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Luteina jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku, gdyż chroni go przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki[6]. Szczególnie dużo luteiny zawiera siatkówka oka, oraz plamka żółta, za której kolor odpowiadają także inne ksantofile - zeaksantyna i β-kryptoksantyna[7].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

W przemyśle spożywczym używa się jej jako barwnika do zup i napojów alkoholowych[2], a także ciast i przetworzonej żywności. Luteina jest również składnikiem niektórych karm dla zwierząt (np. drobiu)[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. MSDS at Carl Roth (Lutein Rotichrom, German).
  2. a b Food-Info.net: E161b: Luteina (pol.). [dostęp 2010-12-21].
  3. a b Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006. ISBN 978-83-7243-529-3.
  4. Saskia Franke i inni, Analysis of carotenoids and vitamin E in selected oilseeds, press cakes and oils, „European Journal of Lipid Science and Technology”, 112 (10), 2010, s. 1122–1129, DOI10.1002/ejlt.200900251, ISSN 1438-7697 [dostęp 2020-03-25].
  5. Antyoksydanty w ziołach. « Medycyna dawna i współczesna, rozanski.li [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  6. W.B. Szostak, D. Szostak-Węgierek. Żywienie w profilaktyce zwyrodnienia plamki żółtej. „Przegl Lek”. 65 (6), s. 308–311, 2008. PMID: 18853663. 
  7. Saskia Franke i inni, Analysis of carotenoids and vitamin E in selected oilseeds, press cakes and oils, „European Journal of Lipid Science and Technology”, 112 (10), 2010, s. 1122–1129, DOI10.1002/ejlt.200900251, ISSN 1438-7697 [dostęp 2020-03-25].