Lwówek Śląski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Lwówek Śląski (ujednoznacznienie).
Lwówek Śląski
Ratusz
Ratusz
Herb Flaga
Herb Lwówka Śląskiego Flaga Lwówka Śląskiego
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lwówecki
Gmina Lwówek Śląski
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1217
Burmistrz Mariola Szczęsna
Powierzchnia 16,65 km²
Wysokość 205-292 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

9 462[1]
578 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 75
Kod pocztowy 59-600
Tablice rejestracyjne DLW
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Ziemia 51°06′37″N 15°35′05″E/51,110278 15,584722
TERC
(TERYT)
5020112034
Hasło promocyjne: Lovenberg - miasto miłości
Urząd miejski
al. Wojska Polskiego 25a
59-600 Lwówek Śląski
Strona internetowa
BIP

Lwówek Śląski (wymowa i, (pol. hist. Lwów[2][3][4], też Lwów Śląski, niem. Löwenberg in Schlesien Löwenberg i, łac. Leopolis) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w woj. dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lwówek Śląski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. jeleniogórskiego. Miasto leży nad Bobrem oraz jego dopływami: Płóczką, Srebrną i Widnicą, na granicy Pogórza Izerskiego i Kaczawskiego.

Według danych z 31 marca 2011 miasto miało 9 462 mieszkańców. Znajduje się ok. 20 km na płd. od Bolesławca i 35 km na płn. od Jeleniej Góry. Jedno z najstarszych miast na Dolnym Śląsku. W mieście istnieje przypuszczalnie najstarszy browar w Polsce, "Browar Lwówek"[5].

Nazwa miasta[edytuj | edytuj kod]

Polska nazwa Lwow oraz niemiecka Lewenberg wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie[6].

Najstarszą zanotowaną w historycznych dokumentach nazwą miasta jest Lwow, która wymieniona została w 1158 roku i oznaczała "miasto lwa". Pochodzi od polskiej nazwy drapieżnego kota lwa. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku w 1888 roku wymienił ją wraz ze znaczeniem "Stadt des Leo oder Lew" śląski językoznawca Heinrich Adamy[2].

W dziele Matthäusa Meriana pt. "Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae" z 1650 roku miejscowość wymieniona jest pod nazwami Lemberg oraz Lewenberg[7]. W 1750 roku polska nazwa "Lwow" oraz niemiecka Lewenberg wymieniona jest w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska[8].

Polską nazwę Lwia Góra oraz niemiecką Lewenberg w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[9]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany pod koniec wieku XIX wymienia dwujęzyczne nazwy miejscowości - polską Lwów oraz niemieckie Loewenberg, Lemberg[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lwówek Śląski należy do grupy najstarszych miast Dolnego Śląska. Miejscowi kronikarze podają jako datę rozpoczęcia budowy książęcego zamku w Lwówku rok 1140[10]. Brak jest jednak na to datowanie wiarygodnych źródeł. Według dokumentu znanego z odpisu z 1407 r., w roku 1209 książę Henryk l Brodaty nadał Lwówkowi prawo warzenia piwa i prawo mili[11]. Już we wczesnym średniowieczu Lwówek stał się lokalnym centrum gospodarczym i ośrodkiem osadnictwa wiejskiego. Jego rozwój przyspieszyło także dogodne położenie przy znanym szlaku handlowym zwanym Królewską Drogą (Via Regia) oraz eksploatacja złota na obszarze dawnych Płakowic. Czynniki te przyczyniły się do wczesnej lokacji - już w 1217 roku Henryk l Brodaty nadał Lwówkowi Śląskiemu prawa miejskie wzorowane na magdeburskich. Data ta pochodzi wprawdzie ze sfałszowanego przywileju lokacyjnego, ale dokument ten opierał się istniejących w mieście zapisach, zawierających decyzje i nadania książęce od czasów Henryka Brodatego aż do Bolesława Rogatki[12]. Henryk Brodaty miał zwyczaj wydawać uprawnienia i posiadłości bez dokumentów. Później, gdy pisemna dokumentacja okazała się potrzebna, mieszczanie zestawili swoje nadania w popularnej formie przywileju lokacyjnego[13]. Zasadźcami i pierwszymi znanymi wójtami Lwówka byli Tomasz i Hartlieb. Tomasz towarzyszył później Henrykowi Pobożnemu w walce z Mongołami i poległ pod Legnicą[14]. Hartlieb prawdopodobnie założył również Skorzynice (niem. Hartliebsdorf)[15].

Lokacja i związane z nią przywileje spowodowały szybki rozwój miasta. Lwówek nie tylko rozwijał się gospodarczo -wzrosła także jego rola jako ośrodka władzy - w 1243 roku książę Bolesław Rogatka zorganizował w mieście pierwszy na Śląsku turniej rycerski, a w latach 1278-1286 Lwówek był siedzibą kolejnego z Piastów świdnicko-jaworskich, Bernarda Zwinnego i stolicą samodzielnego księstwa. W następnym okresie miasto stało się integralną częścią księstwa świdnicko-jaworskiego i dzieliło jego losy. Stopniowo, w miarę wyczerpywania się złóż złota, podstawą utrzymania mieszkańców stało się rzemiosło, głównie sukiennictwo i tkactwo, handel oraz obróbka kamienia budowlanego.

W 1329 roku miasto liczyło około 11 tysięcy mieszkańców i należało do najludniejszych ośrodków miejskich na Śląsku. W miarę rozwoju miasta lwóweccy mieszczanie uzyskiwali różne przywileje; prawo do organizacji targów i jarmarków, handlu solą, bicia własnej monety itd. We Lwówku istniało kilka cechów, z których najbardziej znaczącym był cech skupiający sukienników.

W 1392 roku, po śmierci księżnej Agnieszki, Lwówek przeszedł pod panowanie czeskie. Sto lat później, w 1498 roku, król czeski Władysław Jagiellończyk nadał Lwówkowi herb, który, z wyjątkiem krótkiej przerwy, jest używany do dnia dzisiejszego.

Na początku XVII wieku miasto liczyło ponad 8 tysięcy mieszkańców. Funkcjonowało w nim 450 warsztatów sukienniczych, które wspaniale prosperowały. Kres tej prosperity przyniosła wojna trzydziestoletnia (1618-1648), w trakcie której Lwówek został spustoszony i dokumentnie zniszczony. Zniszczenia wojenne, straty ludnościowe oraz pożary w latach 1659 i 1704, spowodowały, że prawie przez cały wiek XVIII miasto wegetowało. Niewielkie ożywienie gospodarcze nastąpiło pod koniec XVIII wieku. Lwówek, liczący wówczas nieco ponad 2600 mieszkańców, skorzystał z koniunktury, jaka zapanowała w Prusach. Rozwój gospodarczy został zahamowany w trakcie wojen napoleońskich.

W okolicach zostały rozegrane dwie bitwy podczas kampanii śląskiej Wojny VI Koalicji, obie przegrane przez francuzów.

Pierwsza bitwa nad Bobrem, 21 sierpnia 1813 r. wstępne natarcie wojsk Armii Bobru (Marszałek Macdonald) dowodzonych przez Generała Lauristona[16] zakończyło się taktyczną porażką na skutek silnego ostrzału artylerii Armii Śląskiej dowodzonej przez Gebharda Blüchera zlokalizowanej na wzgórzach w okolicach Płakowic oraz Brunowa. Na skutek tej bitwy ucierpiało też same miasto ostrzeliwane przez wojska pruskie by zmusić francuzów do ataku przez rzekę bóbr w miejscu bardziej dogodnym dla obrońców, końcowo wojska Pruskie wycofały się na skutek ataku flankowego w okolicach Wlenia przez brygadę stacjonującą wcześniej w okolicach Lubania i Lubomierza oraz szybki atak w okolicach Brunowa a także zgodnie z wytycznymi z Trachenbergu. Te okoliczności spowodowały że pomimo przegranej potyczki, francuzi odnieśli zwycięstwo strategiczne poprzez sforsowanie Bobru[17].

Mury obronne i strażnica
Mury obronne
Basteja Archonattiego

Druga bitwa nad Bobrem (27 lub 28 sierpnia 1813 roku) miała miejsce na skutek porażki wojsk francuskich w bitwie nad kaczawą. Brygada dowodzona przez Generała Pacthouda wycofująca się w okolice Lwówka, została zaatakowana przez przednią straż Blüchera, poszukując przeprawy przez rozlewisko wezbranego bobru, otoczona, ostrzelana lekką artylerią w dużej mierze została zmuszona do poddania się do niewoli po ataku na bagnety. Sam Pacthoud wraz z grupką żołnierzy i oficerów przeprawił się wpław i uszedł. W bitwie zginęło, utopiło lub poddało się blisko 3000 żołnierzy, z czego blisko 1000 znalazło śmierć w wodach rzeki[17]. Niektóre źródła podają również informacje że w tym czasie w mieście broniły się oddziały francuskie, najprawdopodobniej próbujące przyjść z odsieczą oddziałom Pacthouda, bitwa zakończyła się porażką francuzów, którym co prawda udało się utrzymać miasto, ale nie mieli wpływu na przebieg działań za rzeką[16].

W pobliżu miało też miejsce mniejsze starcie wojsk generała von Yorck'a a wojskami kontyngentu Wirtembergii, wojska von Yorck'a przeprawiły się przez młyńską odnogę Bobru w wiosce Żerkowice (w pobliżu zakładu wytwarzania oklein) a po spotkaniu silnego oporu w potyczce, wycofały[18].

Często jest mylnie podawane że Napoleon przebywał we Lwówku w tym okresie, co jest skutkiem odezwy do żołnierzy Generała Blüchera[17], oraz przeświadczeniem Generała Langerona że to cała armia Napoleona atakuje, co spowodowało jego przyspieszone wycofanie z okolic Pielgrzymki po napotkaniu przedniej straży wojsk francuskich, pomimo wyraźnych rozkazów że ma wioskę utrzymać. Niewykluczone też że wojska francuskie miały rozkaz informować wroga[18], że to Cesarz osobiście dowodzi aby zdemoralizować przeciwnika lub zmusić do bezładnego wycofania co nie pozwoliłoby Armii Śląska na wzięciu udziału w działaniach w Saksonii (rozkazy Macdonalda były aby unikał bitwy chyba że będzie pewny że jest w stanie ją wygrać - Macdonald dał się więc złapać we własną pułapkę, zaatakował bo był pewien że Armia Śląska jest w słabej dyspozycji na skutek zachowania Langerona który wycofywał się dość bezładnie). Sam Blücher około 24 sierpnia zdał sobie sprawę że Napoleon najprawdopodobniej odmaszerował z jednym z korpusów w kierunku Chojnowa[18], a na skutek sprzeczek z Langeronem i von Yorckiem zdecydował się wydać bitwę w okolicach Jawora (bitwa nad Kaczawą).

W rzeczywistości Cesarz był wtedy w okolicach Zittau a następnie zebrał swoje oddziały z okolic Lubania i Zgorzelca i ruszył z odsieczą na Drezno[19][20].

Informacje zawarte w odezwie Blüchera były później wielokrotnie powtarzane przez innych autorów.

Dopiero w drugiej połowie XIX nastąpiło pewne ożywienie gospodarcze. Lwówek uzyskał połączenie kolejowe ze Złotoryją (1884) i Gryfowem Śląskim (1885) oraz znacznie później z Jelenią Górą (1909). W mieście i okolicy zaczęła rozwijać się turystyka wspierana przez aktywne koło Towarzystwa Karkonoskiego (Riesengebirgsverein - RGV), a dzięki kapeli dworskiej, koncertującej w pałacu Hohenzollernów, stał się centrum kulturalnym. Także w tym okresie rozwija się przemysł spożywczy - w mieście powstaje między innymi nowoczesny browar Hohbergów oraz wytwórnia wódek. Następuje dalszy rozkwit lokalnych kamieniołomów, powstaje kopalnia gipsu i anhydrytu.

W okresie międzywojennym nadzieje na bardziej aktywny rozwój nie spełniły się. Wprawdzie liczba ludności wzrosła do ponad 6 tysięcy, ale zmalała liczba zakładów przemysłowych i rzemieślniczych. Procesu degradacji gospodarczej miasta nie zdołał nawet zatrzymać specjalny program pomocy prowincjom wschodnim Rzeszy Niemieckiej wdrożony w 1937 roku. W czasie II wojny światowej pogłębił się zastój gospodarczy miasta, które w 1945 r. zostało zniszczone w 40%.

Lwówek Śląski, zajęty ostatecznie przez wojska radzieckie 9 maja 1945 roku, został na mocy ustaleń konferencji poczdamskiej przekazany Polsce. Dotychczasową ludność miasta wysiedlono do Niemiec. Już w maju 1945 miasto staje się ośrodkiem polskiej administracji powiatowej, funkcję tę pełni do czerwca 1975 roku i ponownie od roku 1999. Ponadto od 1973 roku jest siedzibą gminy miejsko wiejskiej, obejmującej aktualnie miasto Lwówek Śląski i 28 wsi.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Rok 1329 1543 1740 1784 1797 1816 1825 1840 1861 1871 1885 1905
Liczba ludności[21] ok. 11.000 4.100 1.495 2.397 3.928 3.684 3.552 3.770 4.628 4.798 4.720 5.682
Rok 1920 1941 1945 1950 1960 1970 1978 1988 1999 2000 2006 2011
Liczba ludności 6.319 6.063 6.238 3.411 5.517 6.714 7.776 9.312 9.249 10.045 9.687 9.462
  • Wykres liczby ludności miasta Lwówek Śląski na przestrzeni 2 ostatnich stuleci

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Pogórze Izerskie w okolicach Lwówka Śląskiego
Góra Jaglarz w Płakowicach

Miasto jest położone na Pogórzu Sudeckim na wysokości od 205 do 292 m n.p.m. (Góra Jaglarz), między Wzgórzami Dwóch Dębów na północy, a Górą Szpitalną (265 m n.p.m.) na południu. Miasto leży nad rzeką Bóbr i trzema jej dopływami, które zasilają ją w granicach miasta: Płuczką, Srebrną i Widnicą. Dodatkowo na terenie miasta znajduje się kilka strug. Lwówek Śląski czerpie wodę pitną z obszaru terenów wodonośnych zasilanych wodami podziemnymi. Miasto posiada oczyszczalnię ścieków przy wyjeździe w kierunku Bolesławca. Południowo-wschodnia część miasta graniczy z Parkiem Krajobrazowym Doliny Bobru, w którym znajduje się masyw skalny Szwajcaria Lwówecka.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

We Lwówku Śląskim zarejestrowano obecność ponad wielu gatunków ptaków, z których większość ma tu swoje miejsca gniazdowania. Podobnie jak w innych miastach polski, najliczniejsze są gołębie. Inne spotykane gatunki to: wróbelmazurekczyżykgawronwronakawka, srokajaskółkałabędź niemykaczka krzyżówkamewa śmieszkasikorkaszpakziębasójkagilkukułkadzięciołekdzięcioł dużypuchacz.

Ponadto na terenie miasta żyją szczuryjeżelisydzikiwiewiórkisarnybobryborsuki.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Park Jordanowski
Planty Miejskie

Lwówek Śląski według podziału Gumińskiego należy do podsudeckiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Według rejonizacji pluwiotermicznej Polski Schmucka położony jest w obrębie podgórskiego regionu klimatycznego. W regionie występują warunki pośrednie pomiędzy klimatem Sudetów a Niziny Śląskiej. Decydujący dla klimatu jest wpływ polarno-morskich mas powietrza znad Oceanu Atlantyckiego. Mniejszy wpływ mają masy powietrza polarno-kontynentalne docierające znad Europy północno-wschodniej. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec ze średnią temperaturą 17 °C a najzimniejszym styczeń z temperaturami na poziomie od −2 do −3 °C. Średnie roczne temperatury leżą w granicach od 6 do 8 °C. Opady atmosferyczne wynoszą rocznie, średnio pomiędzy 600 a 900 mm. Maksimum opadów przypada w lipcu (128 mm) i sierpniu (110 mm), minimum w lutym (59 mm), w marcu i listopadzie po 65 mm. Lato i zima mają zbliżoną długość - około 12 tygodni. Śnieg pada zwykle od początku listopada do kwietnia. Potencjalnie śnieg może padać 160-170 dni. Przeciętna liczba dni z tym opadem wynosi 45. Okres wegetacyjny ma długość pomiędzy 180 a 200 dni[22].

Średnia temperatura i opady dla Lwówka Śląskiego
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Rekordowo wysokie temperatury [°C] 14.5 16.3 20.4 28.4 30.2 34.2 35.9 35.9 28.5 25.1 17.2 13.3 35,9
Średnie maksymalne temperatury [°C] 1.3 2.7 7.4 13.3 18.7 21.3 23.4 23.3 18.3 13.0 6.3 2.6 12,6
Średnie dobowe temperatury [°C] -1.3 -0.5 3.2 8.0 13.1 15.9 17.8 17.5 13.2 8.6 3.5 0.2 8,3
Średnie minimalne temperatury [°C] -4.1 -3.6 -0.4 3.0 7.4 10.6 12.4 12.0 8.7 4.8 0.8 -2.4 4,1
Rekordowo niskie temperatury [°C] -26.3 -23.9 -14.6 -6.9 -2.9 1.3 5.1 3.9 -0.1 -6.0 -13.5 -22.9 -26,3
Opady [mm] 43 36 44 36 53 66 90 75 52 37 44 48 623
Średnia liczba dni z opadami 12 10 11 8 10 12 12 11 10 8 10 12 126
Źródło: Na podstawie 35-lecia 1979-2013[23]

Parki i Skwery[edytuj | edytuj kod]

  • Park Jordanowski (Miejski; przy ul. Partyzantów);
  • Park na Bucholcu (przy ul. Kombatantów);
  • Planty Miejskie (wokół murów obronnych, przy al. Wojska Polskiego);
  • Skwer Miast Partnerskich (przy ul. Brodatego);
  • Skwer imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego (przy ul. Sienkiewicza);
  • Skwer imienia Aleksandra hrabiego Fredry (przy ul. Zwycięzców)[24];
  • Skwer imienia Żołnierzy Wyklętych (przy ul. Jana Pałwa II);
  • Szwajcaria Lwówecka (przy ul. Jaśkiewicza);
  • Skały Panieńskie (przy ul. Polnej);
  • Skały Kawalerskie (przy ul. Jastrzębiej).[25]

Zabytki, architektura i urbanistyka[edytuj | edytuj kod]

We Lwówku Śląskim mimo zniszczeń wojennych i powojennych dewastacji (75%[26] budynków) zachowała się część budowli w stanie pierwotnym, bądź odrestaurowano je po wojnie. Do wyróżniających się należą: gotycko-renesansowy ratusz w Rynku, XIII-wieczny późnogotycki Kościół  Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (przy nim kaplica św. Krzyża z 1496 roku), Budynek Caritasu będący dawną siedzibą zakonu Joannitów; Klasztor i Kościół św. Franciszka z Asyżu; neogotycka Kaplica Cmentarna i Cmentarz Komunalny; Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych z początku XX wieku; Baszta Lubańska i Bolesławiecka; zespół budynków Dworca Kolejowego z 1885; gmach Urzędu Miasta i Gminy; Średniowieczne Mury Obronne; Urząd Pocztowy, wieże ciśnień przy ul. Rzecznej; osiedle domków jednorodzinnych przy ulicy Jana Pawła II.

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Oprócz tego w mieście zachowało się wiele zabytkowych kamienic reprezentujących style historyczne pochodzących z XIX i początków XX wieku, które władze samorządowe starają się w ramach specjalnych programów rewitalizacyjnych sukcesywnie poddawać renowacjom.

Jako jedno z nielicznych miast w Europie Lwówek Śląski ma niemalże w pełni zachowane średniowieczne mury obronne.

Lwówecki ratusz z XIII wieku jest jednym z najstarszych ratuszy w Polsce. Wielokrotnie przebudowywany jest to obecnie zabytek 1-szej klasy[27].

Miejsca[edytuj | edytuj kod]

Wieża po nieistniejącym kościele ewangelickim
Kaplica św. Krzyża
Kościół św. Franciszka z Asyżu
Dawna Komandoria Joannitów
Mauzoleum Hohbergów na cmentarzu komunalnym
Planty Miejskie
Baszta Lubańska
Baszta Bolesławiecka
Ratusz
Ratusz - widok od północnego zachodu
Sień w ratuszu

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[28]:

Lwówek Śląski

  • miasto
  • Kościół Wniebowzięcia NMP, z około 1300 r., XV w. i XVI wieku

Kościół zbudowany ok. 1300 roku przez Joannitów , w miejscu stojącego tu już w XII wieku kościoła drewnianego. Murowany z kamienia ciosowego , z masywną fasadą zwieńczoną dwoma wieżami rozdzielonymi portalem z czerwonego piaskowca z ok. 1300 roku. We wnętrzu kościoła wiele cennych elementów wyposażenia min. ; w przedsionku lewego wejścia do kościoła , najstarszy na Śląsku drewniany krzyż z 1410 roku ; obraz "Koronacja Matki Boskiej" z 1771 roku ; kamienna renesansowa chrzcielnica z 1560 roku ; 40-głosowe organy z XVIII wieku ; drewniana ambona ; trzy kamienne ołtarze ; ołtarz Matki Boskiej Ostrobramskiej ; oraz konfesjonały.

  • Kościół Ewangelicki, z poł. XVIII w., XIX w., obecnie istnieje tylko wieża

Wieża z 1846 r. jest jedyną pozostałością po nieistniejącym już kościele.

  • Kaplica Świętego Krzyża

Późnogotycka Kaplica św. Krzyża zbudowana w 1496 roku na czas przebudowy kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Postawiono ją na miejscu ówczesnej kaplicy cmentarnej pw. Św. Szczepana i Wawrzyńca. Do czasu wybudowania kościoła w kaplicy odbywały się msze. W 1682 roku została odbudowana po wcześniejszym zniszczeniu i zwrócona fundatorowi, którego w niej później pochowano. Po spaleniu podczas wielkiego pożaru miasta w 1752 roku kaplica została ponownie odbudowana w 1755 roku. Trzyosiowe wnętrze budowli pokrywa sklepienie sieciowe z 1496 roku (data na zworniku), wsparte na wspornikach wyciętych w części na kształt ludzkich głów. Całość jest nakryta czterospadowym dachem zwieńczonym barokową sygnaturką z małym dzwonem. Z czasu budowy kaplicy pochodzi też znajdujący się na północnej ścianie niewielki gotycki portal ostrołukowy. Okna kaplicy rozszerzają się na zewnątrz. Część z nich ma zachowane maswerki. Na wyposażenie wewnętrzne składają się klasycystyczny, drewniany ołtarz z trzeciego kwartału XVIII wieku z obrazem Ukrzyżowania, dwa rokokowe epitafia z XVIII wieku i płyta nagrobna z ok. 1500 roku[29].

Kościół budowany w latach 1264-1320 , pierwotnie jednonawowy. W XV wieku dobudowano nawę południową , a następnie północną. W 1810 roku po kasacie zakonu , zespół klasztorny przeszedł we władanie państwa pruskiego. Od XIX wieku często zmieniali się włodarze zespołu klasztornego. W latach 1873-75 budynek klasztorny przebudowano i nadano mu obecny wygląd. W latach 1905-45 w murach kościelnych mieściło się Muzeum Historyczne Powiatu Lwóweckiego. Po wojnie w budynku siedzibę miała straż pożarna , a potem urządzono magazyn materiałów budowlanych i składnicę maszyn rolniczych.

    • klasztor
  • Dawna Komandoria Joannitów (ul. Kościelna 29)

Barokowa komandoria joannitów zbudowana została w 1728 r. przez miejscowego komtura zakonu hr. Jana Józefa von Götzen na miejscu poprzedniej renesansowej komandorii. Świadczy o tym piękny barokowy portal z kartuszem herbowym z 1728r. Budynek komandorii został przebudowany w 1752 r. oraz w 1782 r., kiedy otrzymał obecny wygląd. Potwierdza to znajdujący się nad oknem I piętra kartusz herbowy hrabiego Józefa Wenegerskiego, składający się z herbu, krzyża i orderu joannitów. Od momentu powstania, aż do kasaty tego zakonu rycerskiego w r. 1810, budowla znajdowała się w posiadaniu joannitów. Po sprzedaży majątku joanitów przez komisarza pruskiego, włascicielem byłej komandorii stał się żydowski kupiec - Dawid Meier Löwenberg. W budynku przebywały znakomite osobistości, m.in. 23 maja 1813 r. kwaterował car Rosji Aleksander I. Przebywali w nim również generałowie i oficerowie sztabowi wojsk napoleońskich. Od 1860 r. w obiekcie mieścił się szpital w którym pracowały siostry Boromeuszki z Trzebnicy. Następnie od początku XX wieku do 1945 r. mieściło się w nim przedszkole katolickie. Po wojnie budynek wykorzystywała parafia, m.in. odbywały się w nim lekcje religii. Obecnie w dawnej komandorii znajduje się Ośrodek Kolonijno-Szkoleniowy "Caritas".

  • cmentarz komunalny (al. Wojska Polskiego)

Cmentarz komunalny znajduje się przy ul. Wojska Polskiego, po południowej stronie miasta, poniżej Szpitalnej Góry (256 m n.p.m.). Założono go w XV wieku, kiedy zabrakło miejsc do pochówku na cmentarzach przykościelnych. W I połowie XVI w. wzniesiono na nim kościół cmentarny św. Mikołaja, który wielokrotnie niszczony podczas wojen i odbudowywany, ostatecznie został zniszczony przez żołnierzy szwedzkich w czasie wojny 30-letniej. Dopiero w XIX w. pobudowano neogotycką kaplicę cmentarną, do dzisiaj użytkowaną. Główne wejście na cmentarz prowadzi od ul. Wojska Polskiego przez kamienny mostek nad rzeką Płóczką, lewym dopływem Bobru. Na bramie cmentarza i ścianach kaplicy cmentarnej znajdują się epitafia z XVII i XVIII w.; część z nich przeniesiono z kościoła franciszkańskiego. Dużo starych grobowców zachowało się na starym południowym i zachodnim murze cmentarza. Są tu epitafia z XVII i XVIII w., ale także groby poległych w czasie I wojny światowej oraz zmarłych w latach 30-tych XX w. Najbardziej okazałym grobowcem jest mogiła rodu Hohberg, która znajduje się w centralnej części cmentarza. Wykonana jest w formie okrągłej otwartej kaplicy wspartej na doryckich kolumnach z napisem przed wejściem „Familie Hohberg”. Pochowani są w niej byli właściciele lwóweckiego browaru, m.in. Julius Hohberg (1839-1907), który nabył browar miejski w 1861 r., a w latach 1882-1892 zbudował nowy duży zakład, Edward Hohberg (1872-1935), Paweł Hohberg (1873-1940). Po wielu mogiłach zaginął ślad. Nie zachowały się groby wybitnych postaci pochodzących ze Lwówka, np. Moritza Hanemanna (1808-1875) – pierwszego muzyka kapeli królewskiej oraz Hansa Pfuhla (1846-1914) – wybitnego artysty rzeźbiarza, autora wielu monumentalnych kompozycji rzeźbiarskich, m.in. w Berlinie, Atenach, Poznaniu. W niewielkiej odległości od kaplicy cmentarnej znajduje się pomnik osadników wojskowych z dwoma mieczami i napisem „ W hołdzie osadnikom wojskowym, kombatantom II wojny światowej w roku 40-lecia PRL 19 maj 1984 – Społeczeństwo miasta i gminy Lwówka Śl.”

  • Planty Miejskie

Lwówek Śląski to jedno z najstarszych miast Dolnego Śląska. W średniowieczu należał do najlepiej rozwijających się ośrodków miejskich. Jego założenie urbanistyczne w drugiej połowie XIII wieku otoczyły kamienne obwarowania. W XV stuleciu poprzedził je drugi ciąg murów. Pomiędzy nimi znajdowała się fosa. Obwarowania straciły na znaczeniu w XVIII wieku. W następnym stuleciu rozpoczęto sukcesywną ich rozbiórkę. W drugiej połowie XIX wieku zasypano fosę. Władze miejskie podjęły wówczas decyzję o przekazaniu tego terenu pod ciąg spacerowy. W 1870 r. wzdłuż wewnętrznego muru obronnego oddano do użytku miejskie planty. Teren zasypanej w większości fosy obsadzono drzewami i krzewami, wytyczono ścieżki i ustawiono ławki. Mieszkańcy zyskali doskonałe miejsce do spacerów i wypoczynku. Zieleń doskonale uzupełniła pozostawione elementy obwarowań, które w pierwszej połowie XX wieku odnowiono i poddano częściowej rekonstrukcji. Planty i dziś stanowią ozdobę Lwówka Śląskiego. 22 czerwca 1995 r. podjęto decyzję o objęciu plant ochroną konserwatorską.

  • mury obronne

Lwóweckie mury obronne składają się z dwóch pierścieni otaczających miasto i zachowały się niemal w całości. Należą one do najciekawszych na Dolnym Śląsku. Najciekawsze zachowane odcinki murów przy wieżach bramnych - Bolesławieckiej i Lubańskiej.

  • Baszta Lubańska
    • Zbudowana w XIII wieku jako jedna z trzech wież broniących bram miejskich. Wielokrotnie przebudowywana. XVI-wieczne błędy konstrukcyjne sprawiły, że w 1616 r. runęła. Remont wieży przerwała wojna trzydziestoletnia, więc dopiero w 1661 r. osadzono na niej barokowy hełm. W 1752 r. wieżę strawił pożar, podobnie jak większą część miasta. Po 32 latach odbudowy uzyskała swój stan podobny do dzisiejszego. W 1809 r. w wieżę uderzył piorun, oszczędzając budowlę, zniszczył jedynie barokowy hełm, który szybko odrestaurowano. Około 1935 r. dokonano kompleksowej, lecz niezbyt wiernej rekonstrukcji wieży i przybramnego odcinka murów, odtwarzając średniowieczny pomost i kryty ganek straży. Podczas II wojny światowej przechowywano w wieży zbiory biblioteki wrocławskiej. Po wojnie zabytkiem opiekowali się harcerze, a po remoncie z lat 1966-1977 utworzono tu Izbę Pamięci. Obecnie wieża znajduje się pod opieką lwóweckiego Oddziału PTTK.
  • Baszta Bolesławiecka

Wieża Bramy Bolesławieckiej, mniejsza od Lubańskiej, powstała w XIII wieku, przebudowana w wieku XVI. Swoją górną część straciła podczas wojny 1641 r. Po odbudowaniu urządzono tu więzienie z izbą tortur i lochem głodowym. Strawiona przez pożar w 1752 roku, straciła barokowy chełm i odtąd popadała w ruinę. W 1905 wykuto w przyziemiu wieży dolne wejście, natomiast loch głodowy wykorzystywano do przechowywania lodu. Prace mające na celu odbudowę wieży prowadzono w latach 1959-60, wówczas wieża została przykryta płaskim dachem. Ponowna konserwacja dokonana przez Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku miała miejsce w latach 1971-72, prowadzono prace adaptacyjne do celów użytkowych i turystycznych. Nowy (obecny) hełm przykrył wieżę w 1986 roku.

Ratusz pierwotny wzniesiono w połowie XIII w., co potwierdzają wzmianki z wieku następnego. Najstarsze partie budowli obecnej pochodzą z ok. 1480 r. obok wieży dostawionej do nich w latach 1500-1504. Obecną formę otrzymał ratusz po przebudowie w latach 1522-1524, projektowanej niewątpliwie przez Wendela Roskopfa przy współpracy monognamisty T.L., a obejmującej dekoracyjne sklepienia parteru, oraz po dalszych pracach przy elewacjach rozpoczętych ok. 1546 r. Ostatnia przebudowa z lat 1902-1905 powiększyła obiekt o handlowe podcienia w parterze i nową klatkę schodową od północy.  Częściowo spalony w 1945 r., został odbudowany w latach 1955-1958. Obecnie jest to budynek murowany na rzucie prostokąta, dwukondygnacjowy, dwutraktowy, z wieżą od zachodu. Fasady wschodnia i zachodnaa ujęte są w pary szczytów o geometrycznych podziałach wewnętrznych. Fasadę południową akcentuje portal i szereg zdwojonych okien prostokątnych o ozdobnych obramieniach z kanclowanych pilastrów o roślinnej i maszkaronowej dekoracji. We wnętrzach szereg sal nakrytych skomplikowanymi w rysunku żeber sklepieniami sieciowymi oraz obszerna sień z centralnym filarem. Zgromadzono tu w pocz. XX w. szereg płyt nagrobnych z dawnego klasztoru franciszkańskiego z najciekawszą z nich - płytą księcia Henryka jaworskiego i jego żony Agnieszki, pochodzącą z ok. 1350 r. Pierwszym budynkiem pełniącym funkcję ratusza miejskiego był piętrowy Dom Kupców, wzniesiony na placu targowym w połowie XIII wieku, za czasów panowania Bolesława Rogatki. Ostatni wielki remont z przebudową dokonano w latach 1902-1905, pod okiem Hansa Poelziga. Wtedy też stworzono reprezentacyjną siedzibę burmistrza – obecnie Sala Ślubów oraz zamontowano wewnątrz wszystkie płyty epitafijne, przeniesione z klasztoru franciszkanów. Na trzecim co do wielkości rynku w Polsce, stoi gotycko-renesansowy ratusz lwówecki. Jest to budowla dwukondygnacyjna, na rzucie wydłużonego czworoboku, nakryta wysokim dachem dwuspadowym. Do elewacji zachodniej dostawiona jest kamienna wieża, o podstawie kwadratowej z galerią, z której wyłania się część walcowa z czterema zegarami, a wyżej część ośmioboczna z małymi otworami okiennymi, zwieńczona hełmem z prześwitem. W rozczłonkowanej bryle można dostrzec najstarszą cześć budowli – fragmenty dawnego Domu Kupców, z połowy XIII wieku. Jest to zachodnia cześć ratusza, przylegająca do wieży, z łukowymi oknami. Na północnej ścianie tego budynku, w płytkiej wnęce, zamontowano rzeźbę XVI wiecznego lwa, z łacińskim napisem: „który tłumaczy się: „sprawiedliwy jak lew”. Do Domu Kupców przylega budynek Ławy Sądowej. Jego szczyt widoczny jest tylko w połowie, gdyż drugą, południową stronę fasady, zasłoniła wieża, dostawiona później. Renesansowa elewacja południowa jest najefektowniejszą elewacją lwóweckiego ratusza. Ciekawe obramienia okienne, wzorowane na dojrzałym rzymskim renesansie, są czymś tak wyjątkowym na Śląsku, co każe przypuszczać, że twórcami tej kamieniarki musiał być zapewne jakiś mistrz włoski. Do dziś robią wrażenie podwójne renesansowe okna parteru. To właśnie południowy portal z bogatym obramieniem, od XVI wieku był głównym wejściem do ratusza. Główne wejście od strony południowej wiedzie przez renesansowy, efektowny portal do obszernej sieni, która była węzłowym miejscem ruchu wewnętrznego. Stąd można było wejść do winiarni w piwnicach, do Mieszczańskiej Sali Obrad lub schodami na piętro, do Ławy Sądowej i Sali Rajców. W sieni znajdują się dwie prostokątne, kamienne płyty nagrobne członków rodu rycerskiego – Talkenbergów. Obie płyty pochodzą z franciszkańskiego kościoła klasztornego. Nad schodami do piwnicy, średniowiecznej winiarni, znajdują się dwie kamienne rzeźby. Jedna z nich przedstawia męską postać z cyrklem w dłoniach i monogramem T.L. Co może symbolizować domniemanego budowniczego, ostatnio zidentyfikowanego, jako Tomas Lindener. Druga rzeźba przedstawia parę młodych w objęciach, ze splecionymi dłońmi. Z lewej strony sieni znajduje się wejście do Mieszczańskiej Sali Obrad. Było to największe pomieszczenie budynku, a jego główną ozdobą pozostało dziś sklepienie sieciowe Schody z sieni wiodą na pierwsze piętro, gdzie znajdują się następne trzy płyty epitafijne. Najefektowniejszą salą pierwszego pietra jest Sala Ślubów, wyłożona ciemnym drewnem, z drewnianym pseudosklepieniem. W rogach sali stoją cztery ozdobne filary, do których przylegają metalowe, ornamentowe kraty podtrzymujące spływy łuków sklepienia. Wnętrze ozdobione jest wieloma snycerskimi detalami oraz interesującymi neogotyckimi witrażami. Z Salą Ślubów sąsiadują pomieszczenia obecnie wykorzystywane jak Biblioteka Miejska. Na zachodniej stronie korytarza, od strony południowej, znajduje się pomieszczenie Ławy Sądowej. Na ścianie wschodniej zachowało się malowidło z uskrzydlonymi, kobiecymi alegoriami. Z ławy Sądowej przechodzi się do sali tortur i usytuowanego w najniższej kondygnacji wieży lochu więziennego. Naprzeciwko Ławy Sądowej znajdują się dwa pomieszczenia, w których eksponuje się dziś zbiory tworzonego muzeum lwóweckiego, którym zarządza obecnie Lwówecki Ośrodek Kultury[30][31].

Codziennie w południe we lwóweckim rynku wybrzmiewa melodia hejanłu lwóweckiego granego z wieży ratusza.

  • dom, ul. Jaśkiewicza 29, z 1799 r.
  • dom, ul. Orzeszkowej 1
  • domy, ul. Szpitalna 1 i 3, z połowy XVI w., XVIII w.
  • zabytkowe kamieniczki
    • kramy miejskie w rynku (Dom Ław Chlebowych i Obuwniczych), z końca XV w., w początku XX w., pl. Wolności 7, dawny Rynek
    • blok Ratuszowy, domy, pl. Wolności 22-28 (d. Rynek)
    • blok Ratuszowy i pierzeje, 26 domów, pl. Wolności 8, 15-23, 25, 30-37, 55, 60-62, 65-69, 77-80, dawny Rynek
    • domy, pl. Wolności 66-69, dawny Rynek

Lwówek Śląski - Płakowice

Pałac w Płakowicach - dzielnicy Lwówka Śląskiego.
Dziedziniec Pałacu w Płakowicach
Portal Pałacu w Płakowicach

Na skraju Lwówka Śląskiego w malowniczej dolinie rzeki Bóbr znajduje się wyjątkowa rezydencja. Wzniesiona w połowie XVI w. należy obecnie do grupy największych i najpiękniejszych budowli rycerskich na Dolnym Śląsku. Renesansowa siedziba jest również doskonałym przykładem szczytowego rozwoju murowanych dworów szlacheckich tego okresu. Początki średniowiecznej osady zwanej Płakowicami sięgają końca XII w., kiedy to w okolicy pojawili się liczni koloniści poszukujący złotonośnego piasku. Po założeniu wsi (1217) obok mostu na rzece Bóbr postawiono drewnianą komorę celną. Jej zadaniem było pobieranie opłat od kupców przyjeżdżających do Lwówka Śl., a zarazem podróżujących po wielkim szlaku handlowym – „Drodze Królewskiej” (Via Regia) z Rusi na zachód Europy. Wieś początkowo stanowiła własność książęcą. Sytuacja ta zmieniła się w XIV stuleciu, kiedy książę jaworski Henryk podarował ją dla zasłużonego rodu von Raussendorf. Mieszczańsko-rycerska rodzina była wówczas najbogatszą i najbardziej wykształconą w okolicy. Przedstawiciele tego rodu pełnili funkcje sędziów nadwornych, kanoników wrocławskich i legnickich oraz wójtów i burgrabiów lwóweckich. Najprawdopodobniej w miejscu dawnej komory celnej nowi dziedzice wznieśli w XIV w. gotycki dwór obronny. Dotychczas we wszystkich opracowaniach początki istnienia drugiej płakowickiej rezydencji przesuwano na połowę XVI stulecia. Zupełnie niesłusznie, albowiem z 1480 r. zachował się dokument podający, że w tym czasie we wsi stały dwa dwory, do których doprowadzono ciek wodny w celu utworzenia fosy. Ostatnim właścicielem jednej z gotyckich siedzib był rycerz Gunczel, który chciał ułatwić sobie pośmiertną drogę do nieba, opłacając w lwóweckim kościele franciszkańskim dwie msze w tygodniu (1482). Jego córka wyszła za mąż za Krzysztofa von Talkenberga, starostę głogowskiego (1480), a później radcę królewskiego i starostę Królestwa Czech (1490).  Pod koniec życia Gunczel von Raussendorf nakazał sporządzić testament, w którym wszelkie dobra przekazał swemu wnukowi, Rumpoldowi von Talkenberg. Nowy dziedzic postanowił rozebrać skromny dwór odziedziczony po dziadku i wznieść okazałą rezydencję. W tym celu ok. 1550 r. pozyskał wybitnego architekta Franciszka Parra, który poprowadził prace budowlane. Mimo iż korpus budynku ukończono kilka lat później (1558), prace wykończeniowe trwały jeszcze do 1563 r. Z zewnątrz do dziś widać, jak bardzo dwór odwoływał się do najlepszych wzorców bazujących na książęcym zamku w Brzegu. Dzięki dobremu stanowi zachowania obiektu można sobie wyobrazić, co widzieli pierwsi goście przybywający na zaproszenie właścicieli. Powstałe trzy trójkondygnacyjne skrzydła wyposażono w charakterystyczne kwadratowe alkierze basztowe, otoczone fosą i wysokim murem obwodowym. Najbardziej ozdobiona została frontowa fasada budynku bramnego. Cała została pokryta bogatymi dekoracjami rzeźbiarskimi. Po przejściu po moście nad fosą i zbliżeniu się do wyjątkowo pięknym portalem uwagę przykuwały: liczne płaskorzeźby, inskrypcje, osiem kartuszy herbowych i dwa medaliony portretowe; pierwszy z głową rycerza Rumpolda w antycznym hełmie, a drugi z wizerunkiem jego żony w czepku z brokatu. Powyżej umieszczono dwie wstęgi. Pierwsza zawierała informację o fundatorze dworu, zaś druga miała religijne przesłanie. Kierując się dalej, goście wchodzili na niewielki dziedziniec, na którym ponoć właściciele mieli demonstrować swe rycerskie umiejętności. Podczas pokazów walk bronią obusieczną lub obuchową tłum gapiów usadawiał się pod otaczającymi dziedziniec ozdobnymi krużgankami podtrzymywanymi przez zdobione roślinną dekoracją jońskie kolumny, połączone szerokimi i półkolistymi archiwoltami. Pozostali udawali się na piętro, gdzie były trzy ganki z balustradami wzorowanymi sztuką włoskiego renesansu zamknięte murem kurtynowym z ozdobna balustradą. Pierwotnie dziedziniec był otwarty w kierunku wschodnim i ograniczony fosą, dopiero z czasem zamknięto go istniejącym do dzisiaj murem kurtynowym z ozdobną balustradą. Zewnętrzne piękno biło niemal z każdego miejsca. Wystarczyło zerknąć na zdobienia obramień okien i drzwi, wyposażone w rzadko spotykany na Śląsku rysunek wieńca laurowego, podobny do występującego na książęcym zamku w Brzegu. Uwagę przykuwały również balustrady ganku oraz położony na piętrze głównego skrzydła reliefowo dekorowany portal. Na koniec goście udawali się na spoczynek, gdzie czekała ich kolejna niespodzianka. Bogato wyposażone komnaty z zawieszonymi na ścianach obrazami, bogatymi zbiorami broni, zdobionymi tkaninami i meblami. Niektóre z pokojów w 1558 roku ozdobiono polichromią z dekoracją kwiatową, dziś niestety zachowaną fragmentarycznie. Po śmierci Rumpolda majątek przejęła jego córka Magdalena, która rezydencję wniosła w posagu, wychodząc za mąż za Kacpra von Schaffgotscha z zamku Chojnik i Gryf, wolnego pana na Żmigrodzie. Córkę Rumpolda złożono we Lwówku w pięknej kaplicy rodowej w kościele franciszkanów (wówczas jednej z najokazalszych na Śląsku), gdzie od kilkudziesięciu lat spoczywały zwłoki jego ojca, Krzysztofa von Talkenberga. W mauzoleum nie złożono zwłok Kaspra, albowiem ten zmarł w Snowidzy koło Jawora (1616) i tam też został pochowany. Płyty Magdaleny i Krzysztofa cudem przetrwały kolejne stulecia. Dzięki temu dziś w północnej ścianie sieni lwóweckiego ratusza możemy zobaczyć uwiecznioną w piaskowcu właścicielkę rezydencji w Płakowicach - Magdalenę von Schaffgotsch z domu Raussendorf (zm. 1605).  Przez kolejne dekady pałac w Płakowicach przechodził rozmaite koleje losu. W czasach wojen napoleońskich podczas toczących się kilkaset metrów od zamku dwóch bitew (1813), miano zakopać kasę z pieniędzmi przeznaczonymi na żołd. Skarbu poszukiwano później wielokrotnie, ale za każdym razem bezskutecznie. W 1824 roku hrabia von Nostitz sprzedał pałac królewskiemu rządowi. Po opróżnieniu pomieszczeń z ozdobnych kominków, portali z kartuszami i innych kilkusetletnich dekoracji, obiekt został przeznaczony na Prowincjonalny Zakład Opiekuńczy. Niebawem renesansową rezydencję przemianowano na Zakład dla Umysłowo Chorych (1829). Kolejna zmiana nastąpiła w latach 1866-1870 podczas wojny prusko-austriackiej. Z płakowickiego Zakładu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych zostali usunięci pacjenci, a pomieszczenia dawnego pałacu przeznaczono na wojskowy lazaret, w którym przebywali m.in. ranni i chorzy austriaccy żołnierze. Kilkadziesiąt lat później w pobliżu pałacu dobudowano pawilon dla chorych i kilka innych budynków. Na tajne polecenie wyższych władz III Rzeszy w płakowickim kompleksie szpitalnym miano prowadzić systematyczną eutanazję pacjentów. Po zakończeniu wojny w dawnym pałacu przez pewien czas kwaterowały sieroty wojenne z Grecji, Macedonii i Korei, a następnie batalion żołnierzy. Przez kilka kolejnych dekad majątek był w zasadzie nieużytkowany, co walnie przyczyniło się do pogorszenia jego stanu technicznego. Pod koniec lat 80. w odległej Australii Kenneth i Giselle Herweynen, otrzymawszy od Boga wizję i zadanie, postanowili wyruszyć do Europy celem znalezienia pierwszej bazy Objazdowej Misji Ewangelizacyjnej. Przemierzając jeden z krajów byłego Bloku Wschodniego, a dokładniej Polskę, znaleźli się w okolicy Lwówka Śl., gdzie zepsuł im się samochód. W trakcie jego dwutygodniowej naprawy oboje poczuli, że to nie przypadek. Podczas kolejnych tygodni Państwo Herweynen nawiązali współpracę z domem dziecka w Płakowicach. Wtedy właśnie jedno z nich zauważyło stary, zarośnięty pałac, gdzie spróbowano ulokować centrum religijno-szkoleniowo-rehabilitacyjne. Po upewnieniu się, że tak właśnie muszą postąpić na początku 1992 roku wzięli udział w przetargu. Wygrał go jednak pewien biznesmen z Warszawy, który miał plan utworzenia tu hotelu z kasynem. Kilka miesięcy później okazało się, że człowiek ten postanowił sprzedać pałac z powodu bankructwa. Ponieważ Państwo Herweynen nadal byli nim zainteresowani, po dopełnieniu procedur notarialnych w listopadzie 1992 roku kilkusetletnia nieruchomość stała się ich nowym domem zwanym odtąd Chrześcijańskim Ośrodkiem Elim.  Bardzo drogie i pracochłonne roboty budowlane trwają tu nieustannie, co jednak nie przeszkadza w zwiedzaniu pałacu. Właściciele są bowiem otwarci na przyjmowanie w swym niezwykłym domu ludzi z całego świata, bez względu na ich pochodzenie, zasobność portfela czy wykształcenie. Szkoda tylko, że przybywający tu licznie turyści najczęściej nie zdają sobie sprawy, iż kilkusetletni pałac należy do nielicznego grona najwcześniejszych, a zarazem najpiękniejszych, największych i najlepiej zachowanych renesansowych siedzib rycerskich w Polsce.

Na listę Narodowego Instytutu Dziedzictwa nie wpisano następujących zabytków:

Budynek Urzędu Gminy i Miasta w Lwówku Śląskim
Browar "Lwówek"
  • Neorenesansowy Pałac Hohenzollernów z drugiej poł. XIX w.; siedziba władz miejskich i powiatowych
    Krzyż Pokutny
    Kamienny most na Bobrze

W latach 50. XIX stulecia Lwówek Śląski stał się prawdziwą potęgą na koncertowej mapie Śląska, a nawet Europy. Wszystko za sprawą wielkich miłośników muzyki, księcia Konstantyna von Hohenzollern-Hechingen (chrześniaka samego Napoleona Bonaparte), oraz jego żony Amalii. W 1851 r. pochodzący z Wirtembergii książę osiadł w odziedziczonym po matce pałacu w niedalekiej Skale, sprowadzając ze sobą własną orkiestrę symfoniczną. Po przeprowadzce, zgodnie z obowiązującą wśród ówczesnej arystokracji modą, zapragnął wybudować rezydencję zimową. Tak doszło do powstania we Lwówku Śląskim klasycystycznego pałacu, którego głównym, reprezentacyjnym pomieszczeniem była sala koncertowa. Z występami gościli w niej jedni z największych kompozytorów tamtej epoki: Liszt, Wagner i Berlioz. Na koncertach obowiązywały eleganckie stroje: panie pojawiały się w kosztownych sukniach, panowie w frakach. Czasami książę po powrocie do Skały chciał jeszcze posłuchać kwartetu smyczkowego. Zespół dowożono wówczas specjalnym powozem zwanym "harfą". Obecnie w pałacu mieści się siedziba władz gminnych i powiatowych, więc sala koncertowa zamiast melomanom służy urzędnikom jako miejsce obrad, a jedynym śladem po Hohenzollernach jest umieszczony nad wejściem kartusz herbowy księcia, trzymany przez stojące po bokach psy.

  • Browar "Lwówek"

Tradycje warzenia piwa w Lwówku Śląskim sięgają co najmniej roku 1209, kiedy to Henryk Brodaty nadał miastu przywilej "mili piwnej". Oprócz mieszczan korzystał z niego także miejscowy zakon joannitów. Ich wyrób nie cieszył się jednak najlepszą opinią - aż do dnia, gdy po mieście rozeszła się wieść, że dotychczasowy cienkusz nabrał nieoczekiwanie znakomitego smaku. Podobno w kadzi utopił się jeden z mnichów. Czy później korzystano z tej przypadkowo odkrytej "receptury", nie wiadomo. Lwóweckie tradycje piwowarskie podtrzymuje do dziś browar wybudowany pod koniec XIX wieku przez Juliusa Hohberga na dawnych terenach zamkowych. W 1999 r. podupadającą firmę przejął niemiecki przedsiębiorca, który zmodernizował zakład, zachowując tradycyjne metody produkcji z wykorzystaniem oryginalnych przedwojennych kadzi i otwartych basenów fermentacyjnych. Na efekty nie trzeba było długo czekać - w ciągu następnych lat piwo ze Lwówka zdobyło uznanie największych smakoszy, potwierdzone licznymi nagrodami. Niestety poza regionem trudno je dostać, dlatego warto odwiedzić działający przy browarze sklep firmowy, w którym można nabyć także pamiątkowe kufle i inne piwne gadżety. Dla grup zorganizowanych istnieje możliwość zwiedzenia zakładu.

Budynek obecnego Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych został wzniesiony w latach 1912 – 1913 według planów architekta miejskiego Möllera. W budynku mieściły się ewangelicka szkoła i szkoła średnia dla dziewcząt. Budowla była tak rozplanowana, że wszystkie klasy miały okna od strony wschodniej, skierowane na znajdujący się obok cmentarz. Na dachu była platforma do obserwacji nieba. Na południowej fasadzie znajduje się duży zegar słoneczny ze znakami Zodiaku. Nad jednym z dwóch wejść do szkoły są rzeźby ze scenami z niemieckich bajek : Szczęśliwy Jaś, Stoliczku nakryj się, Siedmiu zuchów ze Szwabii. Po wojnie w niezniszczonym budynku uruchomiono w 1946 r. Szkołę Podstawową i Liceum Ogólnokształcące, tzw. „11-latkę”, której dyrektorem w latach 1948-1972 był Stanisław Brutkowski. W roku 1960 Szkoła Podstawowa została przeniesiona do innego budynku a Liceum Ogólnokształcące otrzymało imię Henryka Brodatego. W ostatnich latach nastąpiło połączenie pod jednym kierownictwem Liceum Ogólnokształcącego z Zespołem Szkół Zawodowych. Przy głównym wejściu znajdują się dwie tablice pamiątkowe odsłonięte z okazji 50–lecia i 60. rocznicy powstania Liceum.

  • Kamienny most na Bobrze z 1558 roku;
  • Szwajcaria Lwówecka
    Masyw Skalny "Szwajcaria Lwówecka"

Skałki "Szwajcaria Lwówecka" to zgrupowanie piaskowcowych form skalnych, największe poza Górami Stołowymi w całych Sudetach. Ciąg baszt i murów skalnych na długości ok. 200m. wznosi się nad głęboko wciętą doliną potoku Srebrna /lewostronny dopływ Bobru/. W północnej ścianie skalnej o łącznej wysokości do 20 m. znajdują się cztery wolnostojące baszty skalne oraz szereg ambon, półek skalnych, szczelin i jaskiń szczelinowych. "Szwajcaria Lwówecka" od wielu dziesięcioleci była zapleczem rekreacyjnym dla mieszkańców Lwówka Śląskiego i turystów. Skałki te są udostępnione schodami i ścieżkami. W ich zasięgu są szlaki turystyczne, znajdują się tam również punkty widokowe pozwalające podziwiać piękno Ziemi Lwóweckiej. Skałki "Szwajcaria Lwówecka" ze względu na swoje walory przyrodnicze i geomorfologiczne - przed II wojną światową były uznane jako państwowy rezerwat przyrody, jednakże w okresie powojennym ochrona rezerwatowa nie była kontynuowana. "Szwajcaria Lwówecka" znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Bobru.

Pomniki[32][edytuj | edytuj kod]

Pomnik Poległym za Wolność i Niepodległość
Pomnik Napoleona Bonaparte
Pomnik Poległych w I Wojnie Światowej

Lista pomników i miejsc pamięci narodowych we Lwówku Śląskim:

  • Lapidarium Kamienne na Plantach Miejskich przy ul. Szkolnej;
  • Krzyż Pokutny przy ul. Przyjaciół Żołnierza;
  • Pomnik Honorowych Dawców Krwi z 2003 przy ul. PCK;
  • Pomnik Napoleona Bonaparte z 2008 w Górnym Rynku;
  • Pomnik Kombatantów na Wzgórzu Kombatantów przy ul. Kombatantów;
  • Pomnik Pamięci Ofiar Zbrodni OUN-UPA w Korościatynie i na Kresach Wschodnich na Cmentarzu Komunalnym;
  • Pomnik Poległych w I Wojnie Światowej na Plantach Miejskich przy ul. Zamkowej;
  • Pomnik Poległym Za Wolność I Niepodległość Ojczyzny na Plantach Miejskich przy ul. Sienkiewicza;
  • Pomnik św. Floriana przy ul. Sikorskiego;
  • Pomnik św. Jana Nepomucena przy południowej ścianie Kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny;
  • Pomnik św. Jana Pawła II z 2014 na pl. papieskim św. Jana Pawła II;
  • Pręgierz w sali mieszczańskiej ratusza;
  • Tablica Pamiątkowa 750-lecia Praw Miejskich z 1967 wmurowana w południową ścianę ratusza;
  • Tablica Pamiątkowa 790-lecia Miasta z 2007 przy skrzyżowaniu ul. Gryfowskiej i al. Wojska Polskiego;
  • Tablica Pamiątkowa Fundatorom Mostu wmurowana w kamienny most na Bobrze na ul. Betleja;
  • Tablica Pamiątkowa Ku Pamięci Sierot z Korei przebywających w Płakowicach w latach 60-tych XX wieku wmurowana w budynek Szkoły Podstawowej nr 3 Płakowice ul. Pałacowa;
  • W Hołdzie Osadnikom Wojskowym Kombatantom II Wojny Światowej na Cmentarzu Komunalnym.

Fontanny[edytuj | edytuj kod]

  • Fontanna Sukienników (Dolny Rynek)
Fontanna z Sową

Na płycie lwóweckiego rynku, oprócz zabytkowego ratusza i kilku kamienic, zachowały się trzy fontanny, które stanowią dziś ciekawą atrakcję turystyczną miasta. Najstarszą z nich jest fontanna sukienników, która jest również największą z wszystkich fontann. Wcześniej w miejscu tym stała studnia miejska, którą w XVIII wieku przerobiono na fontannę. Przebudowy dokonał niemiecki architekt Paul Schulz z Wrocławia. W dwudziestoleciu międzywojennym w fontannie umieszczono pomnik Sukienników, od którego pochodzi nazwa tejże fontanny.

  • Fontanna z Lwem (Górny Rynek);

Na płycie lwóweckiego rynku, oprócz zabytkowego ratusza i kilku kamienic, zachowały się trzy fontanny, które stanowią dziś ciekawą atrakcję turystyczną miasta.Fontanna z lwem znajduje się w zachodniej części rynku. Swoją nazwę zawdzięcza figurze lwa, która jest jej zwieńczeniem. Powstała w XVIII wieku w miejscu studni, gdzie wzniesiono betonowy murek z głową delfina. W centralnym miejscu wzniesiono toskańską kolumnę z rzeźby lwa trzymającą herb miasta z wyrytym na cokole 1711 rokiem. Figurę lwa na początku XXI wieku zdemontowano i zastąpiono kopią. Oryginał mieści się w budynku ratusza.

  • Fontanna z Sową (na południowej ścianie ratusza);

Na płycie lwóweckiego rynku, oprócz zabytkowego ratusza i kilku kamienic, zachowały się trzy fontanny, które stanowią dziś ciekawą atrakcję turystyczną miasta. Najmniejszą i najmłodszą fontanną jest fontanna z sową, mieszcząca się w narożniku ratusza. Powstała w czasie prac renowacyjnych, które przeprowadzono w pierwszej połowie XX wieku. Jest to fontanna przykryta owalnym daszkiem, u podłoża zamieszczono niski murek, który otacza miskę fontanny. Na szczycie fontanny zamontowano rzeźbę sowy, która w pewnym stopniu odzwierciedla nazwę i kształt fontanny. ciekawą atrakcję turystyczną miasta.

  • Fontanna przy ul. Szkolnej;
Agatowa Kamienica i Budynek Ław Szewskich i Chlebowych
  • Fontanna na wschodniej ścianie Zespołu Szkół (ul. Brodatego 1).

Nieistniejące Fontanny[edytuj | edytuj kod]

  • Fontanna na placu Zespołu Szkół Ogólnokształcących i zawodowych (na terenie dzisiejszego boiska);
  • Fontanna na Skwerze Żołnierzy Wyklętych (przed budynkiem byłego aresztu śledczego).

Kamienice[edytuj | edytuj kod]

W bloku śródrynkowym znajdują się renesansowe domy. Między kamienicami, a ratuszem przebiega wąska uliczka.

Zabytkowe kamienice w Rynku:

Ponadto na terenie miasta w obrębie murów obronnych zachowały się m.in.:

  • Kamienice przy ul. Orzeszkowej;
  • Kamienice przy ul. Kościelnej;
  • Kamienice przy ul. Sienkiewicza;
  • Kamienice przy ul. Malinowskiego;
  • Kamienice przy ul. Kościelnej;
  • Dom Johannes'a Titz'a[34] przy ul. Krawczyńskiego 6.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport Drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez Lwówek Śląski prowadzi droga i linia kolejowa do Czech. Jest on połączony koleją z trzema ośrodkami:Jelenią Górą, Bolesławcem i Lubaniem. Lwówek jest węzłem drogowym, przez jego teren biegnie kilka znaczących tras:

Struktura sieci drogowej Lwówka jest silnie zorientowana na centrum miasta, mając kształt promienisty.

Odległości ze Lwówka Śląskiego:[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonują przystanki komunikacji publicznej (PKS) oraz prywatnej. Znajduje się tu również stacja PKP. Lwówek Ślaski ma bezpośrednie połączenia m.in. z: WrocławiemZieloną GórąJelenią GórąLegnicąBolesławcemZłotoryją.

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Lwówek Śląski posiada dworzec kolejowy z 1885 roku.

Z Lwówka Śląskiego wychodzą linie kolejowe w kierunkach: 

Ponadto istnieje nieczynna linia kolejowa:

Miejski transport indywidualny[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy zlokalizowane są trzy trasy rowerowe oraz dwie ścieżki rowerowe.We Lwówku Śląskim jest około 20[36] km tras i ścieżek rowerowych. W 2004 roku uruchomiono najnowszą ścieżkę rowerową prowadzącą aż do Pławnej. W mieście działają również firmy taksówkarskie.

Ścieżki i trasy rowerowe przebiegające przez miasto:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Biuro Informacji Turystycznej mieści się w Rynku w ratuszu przy pl. Wolności 1.

Lwówek Śląski odwiedza rocznie ponad 4.500 turystów[38], a podczas Lwóweckiego Lata Agatowego w mieście może przebywać nawet 50.000 osób.

Miasto posiada kilka punktów widokowych zlokalizowanych w różnych miejscach, są to m.in.: Baszta Lubańska, Góra Okrąg, Wieża Ratuszowa, masyw skalny Szwajcaria Lwówecka.

Szlaki turystyczne przebiegające przez miasto:

Kultura i rozrywka[edytuj | edytuj kod]

Lwówecki Ośrodek Kultury

Lwówecki Ośrodek Kultury[edytuj | edytuj kod]

Lwówecki Ośrodek Kultury (LOK) jest instytucją działającą na terenie miasta. Siedziba mieści się przy ul. Przyjaciół Żołnierza 5. Lwówecki Ośrodek Kultury jest instytucją, która prowadzi wiele imprez kulturalnych, rozrywkowych i oświatowych na terenie miasta. Angażuje w życie kulturalne samych mieszkańców, oferując zajęcia stałe prowadzone przez wyspecjalizowane osoby. Wielu lwówczan może się aktywnie włączyć w animację życia kulturalnego miasta, poprzez uczestnictwo w różnego rodzaju zajęciach plastycznych, muzycznych, tanecznych, rozrywkowych.

W budynku Lwóweckiego Domu Kultury mieszczą się m.in.:

  • Kino LOK;
  • Galeria Sztuki Kla-Tka;
  • Szkoła Tańca Vega;
  • Sala Muzyczna;
  • Szkoła Rysunku.

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Lwówku Śląskim[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka zapewnia obsługę biblioteczną mieszkańców gminy. Rozwija i zaspokaja potrzeby czytelnicze i informacyjne mieszkańców, upowszechnia wiedzę i sprzyja rozwojowi kultury. Przy bibliotece działa Dyskusyjny Klub Książki, ponadto organizowane są różnego rodzaju wystawy, a także konkursy.[42]

Filie Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Lwówku Śląskim:[edytuj | edytuj kod]

Organizacje Pozarządowe[edytuj | edytuj kod]

  • Lwóweckie Towarzystwo Regionalne (LTR);
  • Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów;
  • Związek Sybiraków;
  • Lwóweckie Towarzystwo Wędkarskie;
  • Stowarzyszenie "Lower Sielsia Country Life";
  • Stowarzyszenie "ZSET - Nasza Szkoła";
  • Stowarzyszenie Motocyklistów "Leopolis Bikers";
  • Fundacja Rozwoju Dzieci "Razem";
  • Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Włodzice;
  • Fundacja Nasz Szpital;
  • Stowarzyszenie Przedszkole Naszych Dzieci;
  • Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły "Jedenastka";
  • Związek Zawodowy Pracowników Samorządowych Powiatu Lwóweckiego;
  • Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Liceum Ogólnokształcącego Imienia Henryka Brodatego we Lwówku Śląskim;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Oświaty w Powiecie Lwóweckim;
  • Stowarzyszenie "Nasz Dworek";
  • Stowarzyszenie Sołtysów Gminy Lwówek Śląski "Nasza Wieś";
  • Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi;
  • Związek Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej Organizacja Zakładowa w Nadleśnictwie;
  • Stowarzyszenie "Srebrna Dolina";
  • Stowarzyszenie Maltanowo;
  • Samorządowe Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony i Odbudowy Kolei Na Dolnym Śląsku;
  • Stowarzyszenie Artystyczne "Artyści Dla Powiatu Lwóweckiego";
  • Stowarzyszenie "Nowoczesna Wieś";
  • Dolnośląskie Stowarzyszenie Sportów Wodnych Chmura;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Szkół Wiejskich w Gminie Lwówek Śląski;
  • Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Autonomia" Pracowników Kopalni Gipsu i Anhydrytu "Nowy Ląd" Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością w Niwnicach;
  • Fundacja Pomocy Niepełnosprawnym Płakowice;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Osób Niepełnosprawnych, Bezdomnych i Zagrożonych Patologiami Społecznymi "Moje Miejsce";
  • "Lwówecka" Spółdzielnia Mieszkaniowa;
  • Spółdzielnia Rzemieślnicza Usług i Wyrobów Różnych;
  • Stowarzyszenie "Nasza Gmina Lwówek Śląski";
  • Stowarzyszenie Kupców Lwóweckich;
  • Oddział PTTK "Ziemi Lwóweckiej" w Lwówku Śląskim;
  • Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w Lwówku Śląskim;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Społecznego Oraz Integracji Europejskiej;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Ofiar Wypadków Drogowych "Pomoc" w Lwówku Śląskim;
  • Powiatowe Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe w Lwówku Śląskim;
  • Powiatowy Szkolny Związek Sportowy w Lwówku Śląskim;
  • Powiatowe Stowarzyszenie Inicjatyw Gospodarczych w Lwówku Śląskim.[43]

Imprezy[edytuj | edytuj kod]

Każdego roku w drugi weekend lipca w mieście odbywa się Lwóweckie Lato Agatowe.

Muzea[edytuj | edytuj kod]

We Lwówku Śląskim znajduje się dwa znaczące obiekty muzealne:

  • Placówka Historyczno - Muzealna w ratuszu (pl. Wolności 1);
  • Muzeum Browarnictwa w browarze "Lwówek" (ul. Traugutta 4).

Kina[edytuj | edytuj kod]

We Lwówku Śląskim znajduje się obecnie jedno działające kino w Lwóweckim Domu Kultury:

  • Kino "Lok" (ul. Przyjaciół Żołnierza 5).

Ponadto w mieście istnieje budynek po zlikwidowanym kinie "Bajka":

  • Kino "Bajka" (ul. Jaśkiewicza 2).

Kąpieliska[edytuj | edytuj kod]

Baseny:

  • Ośrodek Sportu i Rekreacji (ul. Betleja 8).

Kąpieliska odkryte, niestrzeżone działające sezonowo:

  • Kąpielisko "Żwirownia" (Rakowice Wielkie);
  • Kąpielisko "Tama" na rzece Bóbr (ul. Rybna 15).

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Zegar słoneczny na elewacji budynku ZSOiZ

Historia szkolnictwa we Lwówku Śląskim w latach 1945 - 1958[edytuj | edytuj kod]

Koniec drugiej wojny światowej zastał Lwówek Śląski w znacznej części zniszczony. Miasto wyzwolone 16-17 II 1945 r. ostatecznie zostało zajęte przez wojska radzieckie 8-9 V. W ciągu kilkunastu następnych tygodni została utworzona polska administracja. Powstanie Komendy Milicji Obywatelskiej i Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego zachęcało do osadnictwa. Dla przybywających, oprócz służby zdrowia, zaczęto organizować pierwsze sklepy i zakłady. Przybywali tu zarówno repatrianci z województw centralnych, jak i dawnych kresów wschodnich. Lwówek Śl. i jego okolice przekazano głównie na zasiedlanie przez żołnierzy i ich rodziny, w szybkim czasie dał się odczuć deficyt różnych profesji. Dlatego wśród przybywających tu cywilów, pierwszeństwo mieli ci rzemieślnicy, których najbardziej brakowało. Pilnie poszukiwano urzędników, księży oraz nauczycieli.

W takich warunkach we Lwówku Śl. rodziła się powojenna szkoła. Działania te zgodne były z polityką kształtującego się polskiego rządu, który widział w rozwoju szkolnictwa integrację mieszkańców oraz odrodzenia polskości na Dolnym Śląsku.

W oparciu o uprawnienia Wydziału Oświaty na Okręg Administracyjny Dolnego Śląska (z dnia 10 lipca 1945 r.) rozpoczęto organizację szkolnictwa na terenie powiatu lwóweckiego. Pełnomocnik z Jeleniej Góry Wojciech Tabaka i Jeleniogórski Inspektor Szkolny Bronisław Piórkowski polecili burmistrzowi zabezpieczenie budynków szkolnych, pomocy naukowych i mieszkań dla nauczycieli.  Zalecali, by dnia 1 września 1945 r. a nawet wcześniej otworzyć szkoły. Dla zachęcenia osadzania się w okolicy nauczycieli, sugerowano nadawanie każdemu nauczycielowi po 2 ha ziemi i inwentarz żywy. Trudność pojawiała się jednak, gdy pedagodzy chcieli jako miejsce zamieszkania wybrać miasto.

Tworzenie sieci szkół i powiększająca się ilość nauczycieli wymusiła w Starostwie utworzenie Referat Oświaty i Szkolnictwa zwanego Inspektoratem. Pierwszym Inspektorem Szkolnym na terenie powiatu lwóweckiego został Albin Ratajski. Tymczasem przebywająca w mieście od sierpnia 1945 r. nauczycielka Henryka Szpak, po uzyskaniu zgody Inspektora Szkolnego rozpoczęła zapisy dzieci do szkoły. W tym celu spotykała się z osadnikami i repatriantami, odwiedzała nieliczne lwóweckie urzędy, instytucje oraz domy prywatne, zachęcając rodziców by ich pociechy rozpoczęły lub kontynuowały edukację. Kilka dni później, na początku września przybyła do Lwówka Śl. wieloletnia nauczycielka Helena Pielarska, która szybko włączyła się w organizowanie lwóweckiej szkoły.

Dzięki wysiłkom i ogromnej pracy tych trzech osób w dniu 8 września 1945 r. odbyły się pierwsze (nieoficjalne) zajęcia w lwóweckiej szkole. Do dwóch klas łączonych uczęszczało w sumie 28 uczniów. Stąd w klasie od I – IV oraz V – VII było zapisanych po kilkanaście osób. Lekcje odbywały się w dwóch przywróconych do użytku salach, znajdujących się na parterze w północnej części budynku (obecnie szkoła średnia - Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących).

Helena Pielarska tak wspominała pierwsze dni: „Budynek szkolny, choć okazały, robił przykre wrażenie. Dach świecił dziurami jak sito, gdzie niegdzie zwisały niebezpieczne dachówki. Okna bez futryn, nie mówiąc o szkle. W salach kupy gruzów, z gruzami zmieszane niemieckie książki, pomoce naukowe, rury popękane. Na dziedzińcu przed jednym z wejść ogromny lej po wybuchu pocisku.”

17 października 1945 r. pierwszym kierownikiem szkoły został pod porucznik Kazimierz Banach. W szkole prowadziła zajęcia z fizyki, chemii, wychowania fizycznego, a także dyrygował chórem szkolnym. Henryka Szpakówna nauczała języka polskiego, natomiast Helena Pielarska geografii i historii.

W listopadzie 1945r. zmienił się Inspektor Szkolny, został nim po Bolesław Błaszczyński. Był on głównym inicjatorem uroczystego (oficjalnego) otwarcia lwóweckiej szkoły podstawowej. W tym celu został powołany Komitet Organizacyjny, który wyznaczył datę zjazdu na 20 grudnia 1945 r. Uroczystemu spotkaniu przewodniczył Pełnomocnik Rządu Zygmunt Mościcki. W trakcie spotkania ustalono, że pierwsza szkoła podstawowa we Lwówku będzie nosiła imię „Dzieci Piastów”. Po zakończeniu spotkania dla uczestników ksiądz Loszke odprawił uroczyste nabożeństwo. Po mszy udano się w kierunku budynku, gdzie w wyremontowanej specjalnie na tę uroczystość auli, na honorowej ścianie umieszczono wizerunek orła białego a obok słowa Juliusza Słowackiego:

„ Niech żywi nie tracą nadziei

przed Narodem niosą oświaty kaganek”

To wielkie wydarzenie dla Lwówka Śl. zostało opisane w „Pionierze” (1946, nr 3), jednej z pierwszych i najpopularniejszych gazet, jakie ukazywały się na Dolnym Śląsku. Tytuł artykułu brzmiał „Jeszcze jedna polska szkoła na Dolnym Śląsku”, a zapisano w nim m.in.: Dnia 20 XII 1945 r. odbyło się (...) uroczyste otwarcie publicznej szkoły powszechnej im. Dzieci Piastów. W uroczystościach tych wzięły udział organizacje społeczne”.

Początkowo szkoła funkcjonowała bez wody i prądu. Brakowało podręczników, programów i bibliotek. Czasami w szkole był jeden podręcznik, często więc teksty przepisywano na taką ilość kartek, by starczyło dla każdego ucznia. Nauczyciele starali się zdobywać podręczniki i inne środki dydaktyczne na własną rękę np. prosząc o nie znajomych lub oddając własne zbiory. Helena Pielarska zapisała we wspomnieniach: „Lektur dla dzieci nie było, pojechałam do Częstochowy, gdzie przebywałam w czasie okupacji, tam zdobyłam kilkadziesiąt książek – to była pierwsza biblioteka.”

Innym sposobem zdobywania funduszy na zakup niezbędnych rzeczy a przede wszystkim książek, było organizowanie zabaw, imprez kulturalno – rozrywkowych, przedstawień amatorskich, z których dochód przeznaczano właśnie na cele szkoły. Korzystano także ze zbiórek Komitetów Rodzicielskich oraz z pomocy instytucji i przedsiębiorstw.

Pomoce szkolne i mapy wykonywali także uczniowie, którzy poświęcali swój czas również na porządkowanie budynku szkoły. Zdarzało się, że pod nadzorem rzemieślników wykonywali także instalacje elektryczne i wodne. Chcąc uczęszczać do szkoły, uczniowie pieszo często pokonywali duże odległości, nawet ponad 4 kilometry.

Te trudne chwile tak o to opisała Helena Pielarska: „ Szkoła zasypana gruzem, okna bez szyb, ogrzewanie centralne nieczynne. [Dlatego zimą klasy i kancelarię szkolną ogrzewano paląc w małych, żelaznych piecykach.] Na razie sprzątnęłyśmy dwie sale i tak zaczęłyśmy naukę z koleżanką Szpak w klasach łączonych. Nadeszły mrozy, wstawiono piece przenośne, które niewiele dawały ciepła, bo atrament w kałamarzach zamarzał. Po przybyciu kolegi Banacha, który objął kierownictwo szkoły, zaczęło się poszukiwanie pomocy do nauki. Mapy, obrazy poniemieckie przenieśliśmy ze starego muzeum, przedmioty czyściło się, katalogowało. Remont szkoły przeprowadził inżynier Kraczkiewicz, który wrócił z obozu w Marmau, a żona jego była pierwszą przewodniczącą Komitetu Rodzicielskiego.”

Mimo dużych trudności nauczyciele pracowali po kilkanaście godzin. Często zajęcia prowadzili po osiem godzin dziennie, a po lekcjach pomagali dzieciom słabszym w nauce. Wspólnie z uczniami czytali obowiązujące lektury. Dzięki ogromnemu poświęceniu i ich pracy w ciągu kilku lat we Lwówku Śl. zakończył się główny etap państwowej „walki z analfabetyzmem”.

Na konferencji nauczyciel powiatu w dniu 15 kwietnia 1946 r. powołano Oddział Powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) z siedzibą w budynku władz powiatowych (dawny pałac Hohenzollernów - dziś budynek Urzędu Gminy i Miasta Lwówek Śląski oraz Starostwa Powiatowego). Później Oddział ZNP miał swoją siedzibę w domu przy ul. Marszałka Roli – Żymierskiego.

Sprawozdanie z działalności za lata 1945-1946 wykazało na dzień 1 września 1946 r. łącznie 92 członków, w tym 32 z Lwówka Śl. Według stanu na dzień 1 października 1946 r. liczba nauczycieli w ZNP wynosiła już 101 osób. Do ZNP wstępowało się wówczas na zasadzie dobrowolności, dlatego nie wszyscy nauczyciele byli jego członkami.

Od początku działalności głównym zadaniem ZNP było organizowanie pomocy dla nauczycieli niekwalifikowanych. W latach 40’tych w wielu szkołach pedagogami zostawali zdemobilizowani żołnierze lub żony oficerów. Na ogólną liczbę 101 pedagogów - 30 (29, 7%) nie posiadało pełnych kwalifikacji. Dlatego zaczęto urządzać dokształcające konferencje rejonowe w trakcie, których odbywały się lekcje pokazowe z różnych przedmiotów. Ponadto odczytywano referaty z zakresu metodyki nauczania oraz zapoznawano uczestników z programami nauczania i sposobami i realizacji. W roku szkolnym 1946/1947 i w pierwszym półroczu 1948 r. zorganizowanych zostało 14 takich spotkań, na których odczytano 14 referatów oraz przeprowadzono 12 lekcji pokazowych.

Tymczasem w kwietniu 1946 r. w lwóweckiej szkole siedmioklasowej pracowało 9 nauczycieli, a uczyło się 187 uczniów. Funkcjonowało też 12 sal lekcyjnych. Z powodu braków etatowych, zdarzało się, iż zatrudnieni nauczyciele mieli nawet do 12 godzin nadliczbowych tygodniowo. Szukający oszczędności Inspektor Szkolny z czasem unikał przydzielania wszystkich godzin nadliczbowych, co odbijało się nie tylko na wyjątkowo niskich pensjach nauczycieli, lecz także na możliwości dodatkowej edukacji uczniów.

Sytuacji nie poprawiło przyznanie nauczycielom od 1 stycznia 1946 r. dodatku mieszkaniowego w wysokości 28 zł miesięcznie. Dodatkowym problemem okazywało się sprawne przekazanie całych poborów. Listy płac dla nauczycieli powiatu lwóweckiego sporządzano, bowiem w Kuratorium. W efekcie nader często wkradały się tam różne błędy. W listopadzie 1946 r. w wyniku takiej pomyłki Kuratorium nie wypłaciło poborów za 1, 2 lub 3 miesiące dla 19 nauczycieli. Zdarzało się, że na listach płac przysyłanych do Lwówka były nazwiska nauczycieli nigdy tu nie zatrudnionych. Dlatego z końcem roku na prośbę Inspektora Szkolnego Bogusława Błaszczyńskiego Kuratorium wydało zgodę, aby listy płac sporządzano według ustalonych przez Inspektorat pieciu rejonów płatniczych. Płatnikiem rejonu lwóweckiego został wspomniany pierwszy kierownik szkoły podstawowej - Kazimierz Banach.

W 1947 r. Szkołę Powszechną im. „Dzieci Piastów” opuściło pierwszych kilkunastu absolwentów. Następne lata przyniosły ze sobą zwiększoną liczbę kończących tę szkołę. Wynikało to przede wszystkim ze stale zwiększającej się liczby osadników. Dla nich też w budynku szkoły zorganizowano prywatne gimnazjum oraz kursy dla dorosłych.

Wynikiem starań kierownictwa szkoły i Komitetu Rodzicielskiego budynek szkolny został przywrócony do przyzwoitego stanu. Do roku 1948 r. wyremontowano dach, poprawiono tynki oraz usprawniono urządzenia wodociągowo – kanalizacyjne.

Z powodu wzrastającej liczby uczniów w roku szkolnym 1951/1952 zdecydowano się kilka klas przenieść do „budynku zastępczego”. Był nim stary klasztor pofranciszkański przy ul. Szkolnej, zwany popularnie „babką”. W ciągu kolejnych dwóch lat prowadzono remont budynku, by zaadoptować go do nauczania. W 1954r. przeniesiono tam resztę klas szkoły podstawowej. Tymczasem pozostałe w starym budynku prywatne gimnazjum, przekształcono w państwową szkołę średnią.

Budynek poklasztorny był dość ciasny i wymagał ciągłych remontów. Początkowo Inspektor Oświaty nie odmawiał pieniędzy i w sumie zainwestował 0,5 miliona złotych. Niestety naprawy przeprowadzone przez miejscowe przedsiębiorstwo nie przyniosły oczekiwanych efektów i już w 1956 r. zaczął odpadać tynk w dalszej części budynku. W wyniku postępujących zniszczeń szkoła musiała zrezygnować z auli i sali gimnastycznej.

Ponieważ nadal zwiększała się liczba dzieci, zaczęło robić się coraz ciaśniej. Konsekwencją tego była potrzeba zaadoptowania kolejnego obiektu. Została nim położona przy Alei Wojska Polskiego Spółdzielnia, zwana „budynkiem po szewcach” (dziś wchodzi w skład obiektów Szkoły Podstawowej nr 2). Dzięki temu szkoła zyskała dodatkowe sale lekcyjne, co chwilowo usunęło problem dwuzmianowości. Nadal jednak pozostała kwestia położenia w znacznej odległości od siebie dwóch budynków jednej szkoły.

Kolejne lata powojennego wyżu wymusiły ponowne wprowadzenie zajęć na dwie zmiany. Ten trudny stan postawiono rozwiązać w zupełnie inny sposób. Po uzyskaniu zezwolenia na budowę nowej szkoły, wiosną 1958 r. po zatwierdzeniu projektu 11 – izbowej szkoły wraz z salą gimnastyczną i innymi pomieszczeniami, Jeleniogórskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Terenowego rozpoczęło prace budowlane. Jesienią tego samego roku do budowy nowej szkoły przyłączył się Komitet Rodzicielski, który powołał Społeczny Komitet Budowy Szkoły. W międzyczasie decyzją Krajowego Społecznego Funduszu Budowy Szkół, lwówecka szkoła została wciągnięta na listę Szkół 1000 – lecia.

Ukończona w 1959 r. początkowo funkcjonowała z imieniem „Dzieci Piastów” (świadczą o tym m.in. zachowane pieczęcie na szkolnych dokumentach). Dla rozróżnienia z „babką”, szybko wprowadzono oznaczenie nr 2. Kolejnym etapem było nadanie w 1963 r. szkole imienia „Bohaterów 10-tej Sudeckiej Dywizji Piechoty”.

Ponieważ Szkoła Podstawowa nr 1, nosząca imię „Dzieci Piastów” nadal posiadała nieodpowiedni budynek do prowadzenia zajęć, zdecydowano się w północno-zachodniej części miasta wybudować nowy. W 1964 r. ukończono prace, a młodzież mogła opuścić kilkusetletnie mury „babki”.

Obecnie w budynku SP nr 1 mieści się lwóweckie gimnazjum im. Jana Pawła II. Ponieważ szkołę im „Dzieci Piastów” rozwiązano przed kilku laty, dziś we Lwówku znajduje się tylko SP nr 2 oraz SP nr 3 (położona w dawnych Płakowicach)[44].

Ośrodek dla sierot z Korei[edytuj | edytuj kod]

Wszystko zaczęło się w dniu 31 maja 1951 roku, kiedy to północnokoreański minister kultury i propagandy Cho Czon Suk w swoim przemówieniu zwrócił się do krajów obozu socjalistycznego z prośbą o pomoc dla koreańskich dzieci w tym w szczególności sierot. Do Polski największa grupa w liczbie 1270 osób dotarła na Dolny Śląsk w 1953 roku, już po zakończeniu wojny. Docelowym miejscem stała się miejscowość Płakowice koło Lwówka Śląskiego. Priorytetowe znaczenie miał fakt, że wieś leżała z dala od szlaków drogowych i kolejowych i była wtedy mało znana i uczęszczana.

Dla koreańskich dzieci przeznaczono poniemiecki kompleks szpitala psychiatrycznego. W sumie było to 13 domów dziecka, szpital dziecięcy, ambulatorium, budynki dyrekcji, księgowość, magazyny, stołówki i mieszkania oraz naturalnie szkoła. Obsługa ze strony polskiej obejmowała 600 osób (kucharki, sprzątaczki, nauczyciele, wychowawcy, lekarze, pielęgniarki). Dzieci z Korei pochodziły z rejonów po obu stronach granicznego, 38 równoleżnika. Akcja z dziećmi z Korei trwała przez 6 lat by nagle zakończyć się w 1959 roku.

W tym czasie dzieci były pod stałą opieką koreańskich wychowawców dbających o ich ideologiczny kręgosłup. Do dziś są osoby w KRLD władające językiem polskim, którego nauczyły się u nas na Dolnym Śląsku, w tym sam szef Towarzystwa Przyjaciół Polski w Korei. Jedna z dziewczynek, która zmarła w Polsce pochowana jest na wrocławskim cmentarzu Osobowickim.

Przedszkola

  • Publiczne Przedszkole nr 1 (al. Wojska Polskiego 21);
  • Publiczne Przedszkole nr 2 (ul. Partyzantów 10).

Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Bohaterów X Sudeckiej Dywizji Piechoty (al. Wojska Polskiego 1a);
  • Szkoła Podstawowa nr 3 (Płakowice, ul. Pałacowa 11).

Gimnazja

  • Gimnazjum im. Jana Pawła II (ul. Jana Pawła II 35);
  • Gimnazjum Specjalne Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego (Płakowice, ul. Parkowa 17)[45];
  • Niepubliczne Gimnazjum (ul. Brodatego 1);
  • Prywatne Gimnazjum (ul. Malinowskiego 11);
  • Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy (Płakowice, ul. Pałacowa 9).

Szkoły średnie

  • Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych (ul. Brodatego 1)[46]:
    • Liceum Ogólnokształcące;
    • Technikum Ekonomiczne;
    • Technikum Informatyczne.
  • Zespół Szkół Ekonomiczno - Technicznych im. Kombatantów Ziemi Lwóweckiej (Rakowice Wielkie 48):
    • Technikum Ekonomiczne;

Media[edytuj | edytuj kod]

Stacje telewizyjne

  • TV LOK

Portale lokalne

  • www.lwowecki.info

Czasopisma

  • „Kurier Lwówecki” (planowana reaktywacja od 09.2015)[47]

Pisma już nieukazujące się

  • „Głos Lwówecki”[48]
  • „Gazeta Lwówecka”

Religia[edytuj | edytuj kod]

Ołtarz w Kościele Wniebowzięcia NMP
Wnętrze Kościoła św. Franciszka z Asyżu
Cmentarz Żołnierzy Radzieckich

Od czasu włączenia Lwówka Śląskiego do Państwa polskiego po II wojnie światowej największą grupą wyznaniową są katolicy. Konsekwentnie, najwięcej świątyń chrześcijańskich należy do diecezji legnickiej obrządku łacińskiego.

Obecność kilku grup religijnych jest rezultatem złożonej przeszłości miasta, w której Lwówek zamieszkiwały przeróżne grupy wyznaniowe. Wszystkie grupy pozostawiły po sobie nie tylko kulturę, ale także wiarę.

Kościoły i związki wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Kościół Rzymskokatolicki (dekanat Lwówek Śląski):

Kościół Baptystyczny:

Kościół Protestancki:

Kościół Zielonoświątkowy:

Sala Świadków Jehowy:

Nekropolie[edytuj | edytuj kod]

  • Cmentarz Komunalny (al. Wojska Polskiego 19)
  • Cmentarz Żołnierzy Radzieckich (ul. Zwycięzców 2)
  • Cmentarz Ewangelicki (Płakowice, ul. Podgórska)

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka wodna[edytuj | edytuj kod]

Zwodociągowanie Gminy Lwówek Śląski wynosi 87,4%[51]. Na 240,37 km² powierzchni Gminy przypada 148,5 km sieci wodociągowej. Na terenie Gminy działa łącznie 7 ujęć wody, 17 pompowni oraz 5 zbiorników retencyjnych. W systemie tym wyróżniamy siedem niezależnych podsystemów:

  • podsystem „SUW Płakowice”,
  • podsystem „Rakowice Wielkie”,
  • podsystem „Rakowice Małe”,
  • podsystem „SUW Lwówek Śląski”,
  • podsystem „SUW Sobota”,
  • podsystem „Ujęcie Gradówek”,
  • podsystem „Ujęcie Radomiłowice”.[52]

Gospodarka ściekowa[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 2013 r. 68% mieszkańców gminy jest podłączonych do sieci kanalizacyjnej. Liczba oczyszczalni ścieków w gminie w 2013 r. wyniosła 2 Liczba ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków w gminie wyniosła 12 000.

Gospodarka odpadami[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta i gminy prowadzona jest selektywna zbiórka odpadów. Wysypisko śmieci znajduje się w przyległej do miasta wsi - Płóczkach Dolnych.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Lwówku Śląskim istnieje kilka klubów sportowych jednak największymi są „Czarni” i „Piast”. Najpopularniejszym klubem sportowym jest LKS Czarni Lwówek Śląski. Obecnie klub piłkarski LKS Czarni Lwówek Śląski występuje w V lidze[53]. Od 13 października 2005 roku klub uzyskał status organizacji pożytku publicznego.

Lwóweckie drużyny sportowe
Nazwa klubu Sekcje sportowe
Piłka nożna
Lekkoatletyka


Czarni Lwówek[edytuj | edytuj kod]

Rok założenia
1946

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

  • 1946 - 1947  - Robotniczy Klub Sportowy "Czarni";
  • 1948 - 1949  - Zakładowy Klub Sportowy "Browar";
  • 1950 - Klub Sportowy "Gwardia";
  • 1951 - 1954 - Klub Sportowy "Spójnia";
  • 1955 - 1956 - Klub Sportowy "Sparta";
  • 1957 - 1964 - Robotniczy Klub Sportowy "Czarni";
  • 1965 - 1967 - Lwówecki Klub Sportowy "Skalnik";
  • 1968 -1969 - Międzyzakładowy Klub Sportowy "Czarni";
  • 1970 - 1985 - Międzyzakładowy Ludowy Klub Sportowy "Czarni";
  • 1986 - 1993 - Międzyzakładowy Klub Sportowy "Czarni";
  • od 1994 - Lwówecki Klub Sportowy "Czarni".
Barwy
żołto-zielone
Stadion
przy ul.Kościuszki 3 ok. 1000 miejsc stojących, 200 siedzących

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Samorząd[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy miasta wybierają do Rady Miejskiej we Lwówku Śląskim 15 radnych[54].  Organem wykonawczym samorządu jest burmistrz miasta.

Burmistrzowie Lwówka Śląskiego:

Podział Administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Lwówek Śląski dzieli się administracyjnie na 2 dzielnice, stanowiące jednostki pomocnicze miasta (Lwówek Śląski i Płakowice). Niegdyś miasto nie składało się z żadnych dzielnic.

Dzielnice miasta:

Bezpieczeństwo Publiczne[edytuj | edytuj kod]

Służba Zdrowia[edytuj | edytuj kod]

Lwówek Śląski posiada kilka szpitali, przychodni i ośrodków zdrowia:

  • Powiatowe Centrum Zdrowia (ul. Kościelna 21);
  • Przychodnia Rejonowa (ul. Morcinka 7);
  • Pogotowie Ratunkowe w Jeleniej Górze Oddział Lwówek Śląski (ul. Gryfowska 1);
  • Prywatne Centrum Medyczne Medvita (ul. Traugutta 1).

Policja[edytuj | edytuj kod]

We Lwówku Śląskim mieści się Powiatowa Komenda Policji, która znajduje się przy ul. Jana Pawła II 12.

Straż Pożarna[edytuj | edytuj kod]

We Lwówku Śląskim mieści się Powiatowa Komenda Straży Pożarnej, która znajduje się przy ul. Sikorskiego 2. Przed budynkiem znajduje się pomnik św. Floriana - patrona strażaków.

Ponadto w okolicznych miejscowościach znajdują się komendy ochotniczej straży pożarnej:

Stosunki międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Powojenny, niemiecki znaczek pocztowy przedstawiający wnętrze lwóweckiego ratusza
Wieża ciśnień z 1920 roku

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[55]
Miasto Kraj Data rozpoczęcia współpracy
POL Lwówek COA 1.svg Lwówek Polska Polska 2003[56]
Wappen Heidenau.svg Heidenau Niemcy Niemcy 4 kwietnia 1995
Znak Velký Šenov.png Velký Šenov Czechy Czechy 16 listopada 2000
Vesoul herb.jpg Noidans-lès-Vesoul Francja Francja 21 czerwca 2006
Chrastava CoA CZ.svg Chrastava Czechy Czechy 18 czerwca 2007[57]
Wappen Wilthen.svgWilthen Niemcy Niemcy 22 września 2009

Ludzie związani z miastem[edytuj | edytuj kod]

Słynni Lwówczanie[edytuj | edytuj kod]

Honorowi obywatele Lwówka Śląskiego[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia nadawane po 1989 roku, w III RP

Sławni goście Lwówka Śląskiego[edytuj | edytuj kod]

Hymn Lwówka Śląskiego[edytuj | edytuj kod]

I.Najpiękniejsze nasze miasto,

Co się Lwówek Śląski zwie.

Chociaż wszędzie dobrze przecież -

Lecz do Lwówka serce rwie.

Chociaż wszędzie dobrze przecież -

Lecz do Lwówka serce rwie.

Ref.Tu jest nasza szkoła,

Tu rodzinny dom,

Tu wszyscy najbliżsi,

Sercom naszym są.

Tu jest nasza szkoła,

Tu rodzinny dom,

Tu wszyscy najbliżsi,

Sercom naszym są.

II.Ratusz swoją sławą słynie

I obronne mury też.

Wokół piękne pola, lasy,

Wszędzie pięknie wzdłuż i wszerz.

Wokół piękne pola, lasy,

Wszędzie pięknie wzdłuż i wszerz.

Ref.Rzeka poprzez miasto

Toczy fale swe,

I do Odry płynie,

złączyć się z nią chce.

Rzeka poprzez miasto

Toczy fale swe,

I do Odry płynie,

złączyć się z nią chce.

III.Płyńże Bobrze, płyńże rzeko,

Zanieś dalej taką wieść,

Że kochamy swoje miasto,

Oddajemy jemu cześć.

Że kochamy swoje miasto,

Oddajemy jemu cześć.

Ref.Miasto odzyskane

Ojców naszych krwią,

My będziemy strzegli

Całą siłą swą.

Miasto odzyskane

Ojców naszych krwią,

My będziemy strzegli

Całą siłą swą[67].

Panoramy miasta[edytuj | edytuj kod]

Widok na miasto z zachodu (2005)

Zobacz[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 III 2011.
  2. 2,0 2,1 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 9.
  3. 3,0 3,1 Lwow w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego" Tom V, str. 554
  4. Dz.U. 1945 nr 33 poz. 196
  5. POLSKA - Nawigator turystyczny, Carta blanca, 2009; ISBN 978-83-61444-46-6
  6. Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – "Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750"
  7. Matthäusa Meriana,"Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae", Frankfurt am Main 1650.
  8. "Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750".
  9. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.14.
  10. K.U. Müller, Vaterländischer Bilder, Glogau 1837, str. 365
  11. Benjamin Gottlieb Sutorius Die Geschichte von Löwenberg aus Urkunden und Handschriften gesammlet: Erster Theil, Bunzlau 1784, str 20
  12. Gustav Adolf Tzschoppe, Gustav Adolf Harald Stenzel Urkundensammlung zur Geschichte des Ursprungs der Städte: und der Einführung und Verbreitung deutscher Kolonisten und Rechte in Schlesien und der Ober-Lausitz str. 276
  13. Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Wyd II, str 154
  14. Gustav Adolf Tzschoppe, Gustav Adolf Harald Stenzel Urkundensammlung zur Geschichte des Ursprungs der Städte: und der Einführung und Verbreitung deutscher Kolonisten und Rechte in Schlesien und der Ober-Lausitz str. 278
  15. Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Wyd II, str 155
  16. 16,0 16,1 The Shamrock. Irish National Newspaper and Publishing Company, Limited, 1868. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  17. 17,0 17,1 17,2 Christopher Kelly: History of the French Revolution and of the Wars Produced by that Memorable Event: From the Commencement of Hostilities in L792, to the Second Restoration of Louis XVIII ; and the Deportation of Napoleon Buonaparte to the Island of St. Helena, Including a Complete Account of the War Between Great Britain and America ; and the Memorable Battle of Waterloo.... T. Kelly, 1820. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  18. 18,0 18,1 18,2 Edward Müffling: Passages from My Life: Together with Mémoirs of the Champaign of 1813 and 1814. R. Bentley, 1853. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  19. Gregory Fremont-Barnes, Todd Fisher: The Napoleonic Wars: The Rise and Fall of an Empire. Osprey Publishing, 2004. ISBN 9781841768311. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  20. Michael V. Leggiere: Napoleon and Berlin: The Franco-Prussian War in North Germany, 1813. University of Oklahoma Press, 2015-06-23. ISBN 9780806180175. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  21. 21,0 21,1 Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów, Pogórze Izerskie. [1], A-Ł. Wrocław: I-BiS, 2003, s. 443-471. ISBN 83-85773-60-6.
  22. dr Anna Wójcicka-Rosińska: Plan Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 Panieńskie Skały PLH 020009 w województwie dolnośląskim na lata 2012−2021 (pol.). [dostęp 2014-06-17]. s. 14.
  23. European Climate Assessment & Dataset. [dostęp 2014-08-27].
  24. Skwery przy SP2.
  25. Geo-System: lwowekslaski.e-mapa.net. lwowekslaski.e-mapa.net. [dostęp 2015-08-24].
  26. cpu-zeto.com.pl; Ireneusz Sach ireks[at]cpu-zeto.pl; Katarzyna Pieczarka kasiap[at]cpu-zeto.pl;: Lwówecki.info. lwo7.pbox.pl. [dostęp 2015-08-08].
  27. Dane adresowe - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu. wosoz.ibip.wroc.pl. [dostęp 2015-08-08].
  28. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 16.9.2012]. s. 118,119.
  29. informacyjna tabliczka: kaplica św. krzyża.
  30. Mobile Computers Grzegorz Bielak: Ratusz Lwówek Śląski > Centrum Informacji Turystycznej. www.cit.gryfow.pl. [dostęp 2015-08-16].
  31. Lwówek Śląski - Ratusz. www.ratusze.karr.pl. [dostęp 2015-08-16].
  32. Lwówek Śląski. lwowek_slaski.fotopolska.eu. [dostęp 2015-08-08].
  33. Robert Zawadzki: Dom z końską głową. [dostęp 2015-08-08].
  34. Ausstellung, Konzert und Symposium zu Johannes Titz im Rahmen der 800-Jahr-Feier in Wleń / Lähn, Schlesien - Gesellschaft der Orgelfreunde. www.gdo.de. [dostęp 2015-08-08].
  35. Lwówek Śląski (stacja kolejowa). (pol.). [dostęp 2015-08-10]. 
  36. Ścieżki rowerowe na terenie miasta i gminy.
  37. Tablica tras rowerowych.
  38. Liczba turystów rocznie.
  39. Szlak Tradycji Rzemieślniczych – Via Fabrilis. www.viafabrilis.eu. [dostęp 2015-08-19].
  40. Trasa Nordic Walking - Lwóweckie Towarzystwo Regionalne. [dostęp 2015-08-22].
  41. Ścieżki i szlaki rowerowe.
  42. Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Lwówku Śląskim. www.biblioteka.lwowekslaski.pl. [dostęp 2015-08-25].
  43. Organizacje Pozarządowe.
  44. Szkolnastrona.pl: Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Bohaterów X Sudeckiej Dywizji Piechoty - HISTORIA SZKOLNICTWA WE LWÓWKU ŚL. W LATACH 1945-1958. www.sp2lwowek.szkolnastrona.pl. [dostęp 2015-08-17].
  45. Lista szkół - Gmina Lwówek Śląski. szkolygminalwowekslaski.szkolnictwa.pl. [dostęp 2015-08-17].
  46. Rafał Matuszak: Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Lwówku Śląskim. www.zsoiz.home.pl. [dostęp 2015-08-17].
  47. Krzysztof Zając: Reaktywacja „Kuriera Lwóweckiego”. lwowekslaski.pl. [dostęp 2015-08-19].
  48. Robert Zawadzki: „Głos Lwówecki” w latach 1954-1955. [dostęp 2015-08-22].
  49. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.
  50. Sala Królestwa Świadków Jehowy
  51. Vademecum Samorządowca.
  52. PWiK Bolesławiec.
  53. Mecze - Czarni Lwówek Śląski. www.90minut.pl. [dostęp 2015-08-17].
  54. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski - Rada Miejska w Lwówku Śląskim. www.bip.lwowekslaski.pl. [dostęp 2015-08-08].
  55. [1].
  56. miasta partnerskie.
  57. Chrastava - polski. www.chrastava.cz. [dostęp 2015-08-10].
  58. Johannes Titz. harmonium.ch. [dostęp 2015-08-08].
  59. embinet.pl: Zaczarowane fisharmonie. www.palacwlen.pl. [dostęp 2015-08-08].
  60. BIP Lwówek Śląski.
  61. CoWRegionie.pl - Lwówek Śląski, Lubań, Świeradów, Gryfów, Bolesławiec. cowregionie.webdreamers.pl. [dostęp 2015-08-08].
  62. Michael Canov - čestný občan Lwówek Śląski. www.chrastava.cz. [dostęp 2015-08-08].
  63. Lwówek Śląski - Pomnik Napoleona Bonaparte. Atrakcje turystyczne Lwówka Śląskiego. Ciekawe miejsca Lwówka Śląskiego. www.polskaniezwykla.pl. [dostęp 2015-08-24].
  64. Robert Primke: Władcy we Lwówku. [dostęp 2015-08-22].
  65. CoWRegionie.pl - Lwówek Śląski, Lubań, Świeradów, Gryfów, Bolesławiec. cowregionie.webdreamers.pl. [dostęp 2015-08-24].
  66. cpu-zeto.com.pl; Ireneusz Sach ireks[at]cpu-zeto.pl; Katarzyna Pieczarka kasiap[at]cpu-zeto.pl;: Lwówecki.info. www.lwowecki.info. [dostęp 2015-08-24].
  67. Z. Milczarek: Hymn Lwówka Śląskiego (pol.). SP2Lwówek. [dostęp 2015-08-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]