To jest dobry artykuł

Lwówek Śląski (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lwówek Śląski
Ilustracja
Widok ogólny na stację od strony północnej
Państwo  Polska
Miejscowość Lwówek Śląski
Zarządca Die Reichsbahndirektion Breslau (do 1939),
PKP (od 1945)[1]
Data otwarcia 15 października 1885
Poprzednie nazwy Löwenberg (Schlesien)
- (1885-1945),
Lwówek nad Bobrem
- (1945-1946)[2]
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
4
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Lwówka Śląskiego
Mapa lokalizacyjna Lwówka Śląskiego
Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lwóweckiego
Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Położenie na mapie gminy Lwówek Śląski
Mapa lokalizacyjna gminy Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Lwówek Śląski
Ziemia51°06′34″N 15°35′36″E/51,109444 15,593333
Portal Portal Transport szynowy

Lwówek Śląski – przelotowa stacja kolejowa we Lwówku Śląskim, w Polsce. Stacja powstała 15 października 1885, wraz z budową linii z Gryfowa Śląskiego. Odgrywała ona dawniej w ruchu osobowym znaczącą rolę jako węzeł kolejowy, z którego odchodziły linie w czterech kierunkach: do Gryfowa Śląskiego, Jeleniej Góry, Jerzmanic-Zdroju oraz Zebrzydowej.

Stacja przynależy do oddziału regionalnego PKP Polskich Linii Kolejowych we Wrocławiu i Zakładu Linii Kolejowych w Wałbrzychu[3].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Stacja jest położona w centralnej części Lwówka Śląskiego, na wschód od Starego Miasta, ok. 600 m od Placu Wolności. Ograniczają ją ulice: Andrzeja Struga (od wschodu), Betleja (droga wojewódzka nr 364, od południa) oraz Dworcowa i Rzeczna (od zachodu). Administracyjnie stacja położona jest w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski[4].

Stacja jest położona na wysokości 211 m n.p.m.[5]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do 1945[edytuj | edytuj kod]

Powstanie linii kolejowej do Lwówka Śląskiego, a wraz z tym stacji było spowodowane likwidacją jednostki wojskowej w mieście i przeniesieniem jej do Legnicy, a linia stanowiła rekompensatę za jej likwidację[5][6]. Pierwszy odcinek, który otwarto 15 października 1885 łączył omawianą stację z Gryfowem Śląskim. Lwówek Śląski był wtedy stacją końcową. 10 lat później linię przedłużono do Nowej Wsi Grodziskiej. Odcinek ten oddano do użytku 1 grudnia 1895. Znaczenie stacji we Lwówku Śląskim wzrosło do rangi stacji węzłowej 9 lat później. Wtedy to 20 lipca 1904 ukończono i otwarto północny, mniej skomplikowany technicznie odcinek Kolei Doliny Bobru, czyli połączenie z Zebrzydowej[7]. Połączenie z Jelenią Górą chronologicznie było ostatnią, nowo wybudowaną linią do Lwówka Śląskiego. Linię Jelenia Góra – Lwówek Śląski uruchamiano etapami: odcinek Wleń – Lwówek Śląski oddano do użytku 1 lipca 1909, a cały odcinek Jelenia Góra – Lwówek Śląski uroczyście uruchomiono 28 lipca tego roku, dzięki czemu z Lwówka Śląskiego odchodziły linie kolejowe w czterech kierunkach[8][9]. Wraz z dwoma ostatnimi odcinkami, wchodzącymi w skład Kolei Doliny Bobru zmodernizowano stację. Wybudowano m.in. wiaty nad peronami oraz przejście podziemne, a także nieznacznie przebudowano i wydłużono tory stacyjne za peronami oraz wybudowano dwie nastawnie[7]. Budowa tej linii doprowadziła do rozwoju gospodarczego miasta, w tym przemysłu i turystyki[10].

Po 1945[edytuj | edytuj kod]

Po 1945 cała infrastruktura kolejowa na stacji przeszła w zarząd PKP. Wtedy też rozpoczął się powolny upadek znaczenia stacji w strukturze sieci kolejowej na Dolnym Śląsku, które spotęgowały przemiany gospodarcze, trwające od 1989. Połączenia do Jeleniej Góry po odbudowie zniszczonych 8 maja 1945 przez Niemców wlotów do tuneli i przyczółków mostów uruchomiono 10 listopada 1946[9]. W latach 50. XX w. dokonano pierwszych prób likwidacji połączeń z Lwówka Śląskiego. W listopadzie 1950 zlikwidowano połączenie kolejowe do Świeradowa Zdroju. Z tego powodu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we Lwówku Śląskim zwróciło się do DOKP we Wrocławiu o wznowienie ruchu, co ostatecznie udało się osiągnąć[11]. Mimo tego w późniejszym czasie częściowo zlikwidowano to połączenie – w 1983 zawieszono kursowanie połączeń pasażerskich na odcinku Gryfów Śląski – Lwówek Śląski, a odcinek do Lubomierza zamknięto. W międzyczasie, w okresie 1960-1970 wybudowano 4 tory boczne oraz garaż dla drezyn i rampę boczną[5]. 1 października 1991 zawieszono połączenia pasażerskie na odcinku Lwówek Śląski – Nowa Wieś Grodziska, a w 1992 linię zlikwidowano. 31 marca 1996 r. zakończono kursowanie pociągów pasażerskich na trasie Lwówek Śląski – Zebrzydowa[12], które reaktywowano 9 grudnia 2007[8]. Połączenie to ponownie zlikwidowano 12 grudnia 2010, a po 23 dniach reaktywowano (3 stycznia 2011) przez spółkę Koleje Dolnośląskie. Odcinek ten powtórnie zamknięto 11 grudnia tegoż roku[13].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Tor w kierunku Jeleniej Góry na wysokości dworca kolejowego

Stacja Lwówek Śląski miała pierwotnie charakter stacji węzłowej. Przebiegają przez nią następujące linie[14][15][16]:

Układ torowy wielokrotnie ulegał przebudowie, z czego ostatnia odbyła się pod koniec 2013. Według stanu z 9 stycznia 2014 na stacji znajdują się 4 tory przy peronach (tor 1, 4, 6 i 8) oraz tor boczny (3). Rozebrano tory grupy towarowej: 5, 7 i 9 oraz inne tory boczne przy rampach: 10, 12, 14 i 18. Tory 11 i 13 stanowią garaże drezyn PKP PLK[17]. Wcześniejszy układ torowy na stacji stanowiły 2 tory główne zasadnicze, 1 tor główny dodatkowy, 9 torów bocznych, w tym 3 ładunkowe i 3 trakcyjne[5].

Dworzec kolejowy z magazynem[edytuj | edytuj kod]

Budynek dworca od strony torów

Dworzec kolejowy, pochodzący z 1885[7] znajduje się po zachodniej stronie stacji, przy ul. Dworcowej 1[18]. Budynek dworca jest dwukondygnacyjny i murowany. Pełni obecnie głównie funkcje mieszkalne. Do dworca przylega magazyn z rampą załadunkową. Cały kompleks uległ w przeszłości przebudowie. Pierwotnie do dworca przylegała drewniano-murowana dobudówka z werandą (po południowej stronie), a także dodatkowe magazyny (po północnej stronie)[7].

W budynku pierwotnie funkcjonowała poczekalnia, kasa biletowa, bufet, pomieszczenia biurowe, łączności i obsługi, a na piętrze mieściły się mieszkania dla pracowników stacji[19]

Perony[edytuj | edytuj kod]

Peron 1. i 2. na stacji (widok w stronę Jeleniej Góry)

Na stacji znajdują się 2 perony[7][17][5][1]. Są to perony wyspowe niskie, o wysokości 0,25 m, z czego peron 1. ma długość 235 m, a 2. 230 m. Perony mają nawierzchnię mieszaną, z płyty betonowej i nawierzchni gruntowej ulepszonej żwirem lub żużlem. Są one częściowo zadaszone oraz wyposażone w urządzenia nagłaśniające. Dostęp do nich jest poprzez przejścia podziemne (wejścia do przejścia podziemnego są zadaszone i drewniane)[20]. Pierwotnie perony były ziemne oraz bez wiat i przejścia podziemnego. Wybudowano je w latach 1904-1909, wraz z budową linii Kolei Doliny Bobru[7].

Wiata nad peronem 2 w połowie 2014 przeszła remont. Wymieniono dach, wykonano nowe odwodnienie, a także zostały zabezpieczone i pomalowane stalowe elementy wiaty. Koszt remontu wynosił ok. 260 tys. zł[21].

Obiekty sterowania ruchem kolejowym[edytuj | edytuj kod]

Nastawnia dysponująca LS

Spośród obiektów sterowania ruchem kolejowym na stacji dominują urządzenia mechaniczne. W kierunku Jeleniej Góry znajdują się semafory kształtowe, natomiast semafor wjazdowy od strony Niwnic jest semaforem świetlnym[17].

Na stacji podczas jej rozbudowy na początku XX w. powstały dwie nastawnie[5]. W 2006 lub 2007 rozebrano nastawnię od strony Zebrzydowej[17]. Używana jest natomiast nastawnia dysponującej LS (położona od strony Jeleniej Góry)[7].

Parowozownia[edytuj | edytuj kod]

Dawna parowozownia i wieża wodna

Na stacji znajduje się dawna, czterostanowiskowa parowozownia z zapleczem technicznym i własną wieżą wodną. Posiadała ona jeden kanał rewizyjny, a także funkcjonowała obrotnica[19]. Dawna parowozownia jest położona przy północnym wyjeździe ze stacji, na zachód od torów głównych. Nie pełni już swojej funkcji – mieści się w niej hurtownia materiałów budowlanych[22][7].

Wieża wodna[edytuj | edytuj kod]

Betonowa wieża wodna

Na stacji znajdują się dwie wieże wodne[7][17][23][24][25][22]:

  • położona ok. 300 m na północ okrągła, betonowa wieża na 20 tys. litrów wody, wybudowana w 1926; w stanie dobrym, używana dla potrzeb obiektów kolejowych i mieszkań pracowników,
  • położona ok. 700 m na północ, przy parowozowni, ceglana wieża z ok. 1895 z zachowanym zbiornikiem wodnym; zrujnowana, bez dachu.

Bocznice[edytuj | edytuj kod]

Na stacji znajdują się dwie bocznice[5]:

Pozostała infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Stacja według stanu z 1905 prócz omówionych elementów infrastruktury dodatkowo posiadała wc, budynek gospodarczy, 2 place ładunkowe z dźwigiem i rampą boczno-czołową oraz 3 żurawie wodne i wagę wagonową[5]. Obecnie znajdują się i są użytkowane garaże, warsztaty i budynek zabezpieczenia drogowego PKP PLK[17].

Ruch pociągów pasażerskich[edytuj | edytuj kod]

SA102 na trasie Jelenia Góra – Lwówek Śląski (2007)

Stacja Lwówek Śląski w ruchu pasażerskim odgrywa rolę regionalną i tylko pociągi tego typu się na niej zatrzymują. Według rozkładu jazdy z okresu 2013/2014 do stacji kursowały pociągi relacji D62 Jelenia Góra – Lwówek Śląski (4 pary w dni robocze, 3 pary w dni wolne), tak więc stacja ta była pierwszą i ostatnią na tej trasie. Czas dojazdu z i do Jeleniej Góry wynosił wówczas 1:14. Połączenia te obsługiwała spółka Koleje Dolnośląskie[26][27].

Od 2014 duża część połączeń na trasie Jelenia Góra – Lwówek Śląski była zastępowana przez autobusową komunikację zastępczą, które wynikają z problemów taborowych przewoźnika. Od grudnia 2014 codzienne połączenia na tej trasie zostały zlikwidowane, natomiast uruchomiono weekendowe połączenie na trasie Wrocław Główny – Jelenia Góra przez Legnicę, Zebrzydową i Lwówek Śląski[28][29].

Połączenia[edytuj | edytuj kod]

Okres Stacja docelowa Liczba połączeń Źródło
1980/81 Jelenia Góra
Świeradów Zdrój
Legnica
Węgliniec
Żagań/Poznań Główny
Żagań/Szczecin Główny[30]
Zebrzydowa
Złotoryja
8
4
3
1
1
1
1
1
[31][32]
2000/01 Jelenia Góra 5 [33]
2013/14 Jelenia Góra 4 [26]

Powiązania komunikacyjne[edytuj | edytuj kod]

Przed budynkiem dworca znajduje się duży przystanek komunikacji autobusowej, z którego to według danych z 22 stycznia 2014 r. odjeżdżają autobusy w ponad 30 kierunkach. Główne z nich to: Bolesławiec, Gryfów Śląski i Jelenia Góra[34][35].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Hubert Waguła, Sławomir Fedorowicz (red.): Lwówek Śląski (pol.). W: Atlas kolejowy Polski [on-line]. dolnoslaskie.atlaskolejowy.pl. [dostęp 2014-01-21].
  2. Indeks stacji, przystanków osobowych i posterunków kolejowych z nazwami aktualnymi i wcześniejszymi. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas linii kolejowych polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  3. Załącznik 2.3. Linie kolejowe według obszarów działania jednostek. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  4. Geoportal. Mapa topograficzna. Skala 1:10 000 (pol.). [dostęp 2014-01-21].
  5. a b c d e f g h Linia Legnica - Pobiedna (pol.). W: Strona MK z Jeleniej Góry [on-line]. www.jelenia.rail.pl. [dostęp 2014-01-21].
  6. Józef Andrzej Bossowski: Kolej w dolinie Bobru. Częstochowa: CMYK-ART, 2002, s. 36. ISBN 83-917138-1-4.
  7. a b c d e f g h i Stacja kolejowa Lwówek Śląski (pol.). dolny-slask.org.pl. [dostęp 2014-01-21].
  8. a b Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas linii kolejowych polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  9. a b Józef Andrzej Bossowski: Kolej w dolinie Bobru. Częstochowa: CMYK-ART, 2002, s. 22. ISBN 83-917138-1-4.
  10. Józef Andrzej Bossowski: Kolej w dolinie Bobru. Częstochowa: CMYK-ART, 2002, s. 42. ISBN 83-917138-1-4.
  11. Józef Andrzej Bossowski: Kolej do Świeradowa Zdroju. Lwówek Śląski: BUD-STAL-TEST II, 2004, s. 43. ISBN 83-919960-2-6.
  12. "Kociołek" z pociągiem 22433 relacji Jelenia Góra – Lwówek Śląski – Węgliniec na postoju w Niwnicach. Był to ostatni pociąg z Lwówka Śl. do Zebrzydowej przed zawieszeniem ruchu; 31.03.1996 r. praca = Poznańska Galeria Komunikacyjna (pol.). www.galeriapgk.com. [dostęp 2014-07-18].
  13. Jarosław Woźny, Marek Potocki: Linia Jelenia Góra – Żagań (pol.). W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2014-01-21].
  14. Załącznik 1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  15. Załącznik 2.4. Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  16. Jarosław Woźny, Marek Potocki: Linia Legnica - Zawidów (pol.). W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2013-12-11].
  17. a b c d e f Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Lwówek Śląski (pol.). W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. bazakolejowa.pl. [dostęp 2014-01-21].
  18. Dworzec Kolejowy Lwówek Śląski - Dworzec PKP (pol.). www.zumi.pl. [dostęp 2014-01-21].
  19. a b Józef Andrzej Bossowski: Kolej w dolinie Bobru. Częstochowa: CMYK-ART, 2002, s. 23. ISBN 83-917138-1-4.
  20. Załącznik 2.4A Wykaz peronów. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  21. Stacja w remoncie (pol.). lwowecki.info, 2014-04-05. [dostęp 2014-07-16].
  22. a b Józef Andrzej Bossowski: Kolej w dolinie Bobru. Częstochowa: CMYK-ART, 2002, s. 37. ISBN 83-917138-1-4.
  23. Adam Pacześniak (red.): Lwówek Śląski (pol.). W: Kolej na Dolnym Śląsku [on-line]. www.kolej.o-to.pl. [dostęp 2013-12-21].
  24. Małgorzata Łoś (red.): Lwówek Śląski (pol.). W: Wieże ciśnień [on-line]. www.wiezecisnien.eu, 2001. [dostęp 2014-01-21].
  25. Małgorzata Łoś (red.): Lwówek Śląski (pol.). W: Wieże ciśnień [on-line]. www.wiezecisnien.eu, 2001. [dostęp 2014-02-03].
  26. a b Koleje Dolnośląskie. Jelenia Góra- Lwówek Śląski. Rozkład jazdy ważny 15.12.2013 – 8.03.2014. (pol.). 
  27. Portal informacyjny o kolei na Dolnym Śląsku (pol.). Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego. [dostęp 2014-01-23].
  28. Kasper Fiszer: KD: do Lwówka na razie tylko autobusem (pol.). W: Rynek Kolejowy [on-line]. www.rynek-kolejowy.pl, 2014-04-09. [dostęp 2014-11-22].
  29. Paweł Rydzyński: Dolnośląskie: KD przejmą od PR prawie całą obsługę trasy Wrocław – Szklarska Poręba (pol.). W: Rynek Kolejowy [on-line]. www.rynek-kolejowy.pl, 2014-11-20. [dostęp 2014-11-22].
  30. Wagony bezpośrednie w sezonie.
  31. 250 Jelenia Góra - Lwówek Śl. - Żagań. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1980/81” (pol.). 
  32. 253 Jerzmanice - Lwówek Śląski - Świeradów Zdrój. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1980/81” (pol.). 
  33. 250 Jelenia Góra - Lwówek Śląski. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 2000/01” (pol.). 
  34. LWÓWEK ŚLĄSKI,UL.DWORCOWA. Rozkład jazdy (pol.). e-podroznik.pl. [dostęp 2014-001-23].
  35. LWÓWEK ŚLĄSKI, D.A.. Rozkład jazdy (pol.). e-podroznik.pl. [dostęp 2014-001-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Lwówek Śląski
Linia 283 Jelenia GóraŁawszowa (d. Jelenia GóraŻagań) (32,636 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Dębowy Gaj
odległość: 6,003 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 3,075 km
Linia 284 LegnicaPobiedna (dawna) (48,572 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Płakowice
odległość: 2,963 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 3,255 km