Mórka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mórka
kościół w Mórce
kościół w Mórce
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat śremski
Gmina Śrem
Wysokość 77-92 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 320
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 63-100
(poczta: Śrem)
Tablice rejestracyjne PSE
SIMC 0596435
Położenie na mapie gminy Śrem
Mapa lokalizacyjna gminy Śrem
Mórka
Mórka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mórka
Mórka
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Mórka
Mórka
Ziemia 52°00′50″N 16°57′38″E/52,013889 16,960556

Mórka (dawniej też Morkowo[1] i Murka, niem. Moorfelde[2]) – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. Leży na Pojezierzu Krzywińskim, w sąsiedztwie dwóch jezior: Mórka oraz Mórka Mała. We wsi krzyżują się ponadto drogi powiatu śremskiego, oznaczone numerami: 4068 i 4071[3].

Historia[edytuj]

Osadnictwo w Mórce pojawiło się już w średniowieczu, o czym świadczy grodzisko na półwyspie mniejszego z móreckich jezior. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1351 i wspomina tutejszego komesa imieniem Michał. Kolejny dokument został wystawiony w 1371 przez Benedyktynów z Lubinia. Wspomina on z kolei dziedzica Mórki, Piotra z rodu Ostojów oraz plebana Mikołaja. Od XVI wieku majątek był w rękach Radzewskich, Cieleckich i Radońskich. Od 1787 właścicielem był Franciszek Bojanowski, po jego potomkach Jan Nepomucen Kurnatowski herbu Łodzia. Do II wojny światowej majątek posiadali Czesław Czochron, Antoni Żółtowski oraz Roman Niedzielski[4][5].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Atrakcje turystyczne[edytuj]

kapliczka przydrożna

Zabytki chronione prawem[6]

  • kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - z końca XVI wieku z wieżą z 1725, w barokowym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVII wieku, jak głosi legenda pochodzi on ze spalonego kościoła ze wsi Podgórka (istniała w pobliżu), w ołtarzach bocznych z początku XIX wieku mieszczą się obrazy Wszystkich Świętych oraz Św. Anny nauczającej Marie, do wyposażenia kościoła należy barokowa chrzcielnica. Na suficie nad prezbiterium znajduje się dekoracja malarska przedstawiająca 4 ewangelistów, nad nawą 8 polskich świętych. Przy kościele stoi brama-dzwonnica z XIX wieku, z dwoma dzwonami z 1612, plebania z ok. 1900, kaplica, cmentarz przykościelny. Przed plebanią rosną 2 cypryśniki zachodnie o obwodzie 100 i 125 cm. Poświęcenia kościoła dokonano 10 listopada 1680. Początkowo kościół miał wezwanie Wszystkich Świętych, obecne ma zaś od 1725 roku[4][5]
  • park podworski o powierzchni 3,1 ha z pocz. XX wieku

Pozostałe obiekty[7]

  • zespół pałacowy składający się z dworu, obory i stajni
  • kilka budynków mieszkalnych
  • figura Matki Boskiej Królowej Polski z początku XX wieku[8]
  • cmentarz przy parafii z przełomu XVIII i XIX wieku[9]

Atrakcją wsi jest także grodzisko stożkowate znajdujące się na półwyspie jeziora Mórka Mała, późnośredniowieczne[5]. Do świątków przydrożnych należy także kapliczka Matki Boskiej Różańcowej z 1890 oraz dwa krzyże sprzed II wojny światowej[10].

Przypisy

  1. Mórka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom VI (Malczyce – Netreba) z 1885 r.
  2. Archiwum Map Zachodniej Polski
  3. Powiatowy Zarząd Dróg w Śremie: Wykaz dróg powiatowych. [dostęp 6 lipca 2009].
  4. a b Zbigniew Szmidt: Powiat Śremski, przewodnik turystyczny. Śremski Ośrodek Wspierania Małej Przedsiębiorczości, 2010, s. 25-29.
  5. a b c Z. Szmidt: Atrakcje turystyczne ziemi śremskiej. ŚOWMP, 2001, s. 19. ISBN 83-910942-7-8.
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 31 marca 2016. [dostęp 2015-09-21]. s. 229.
  7. BIP Śrem: Gminna ewidencja zabytków - Mórka. [dostęp 6 lipca 2009].
  8. BIP Śrem: Kapliczki przydrożne. [dostęp 6 lipca 2009].
  9. BIP Śrem: Cmentarze. [dostęp 6 lipca 2009].
  10. Zachowanie lokalnego dziedzictwa. Świątki przydrożne i kościoły w gminie Śrem. Unia Gospodarcza Miast Regionu Śremskiego - ŚOWMP, 2010.