Mąkownica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mąkownica
wieś
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat gnieźnieński
Gmina Witkowo
Strefa numeracyjna 61
Tablice rejestracyjne PGN
SIMC 0300618
Położenie na mapie gminy Witkowo
Mapa lokalizacyjna gminy Witkowo
Mąkownica
Mąkownica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mąkownica
Mąkownica
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Mąkownica
Mąkownica
Położenie na mapie powiatu gnieźnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gnieźnieńskiego
Mąkownica
Mąkownica
Ziemia52°24′45″N 17°46′56″E/52,412500 17,782222

Mąkownicawieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Witkowo.

Wieś duchowna, własność opata cystersów w Lądzie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stempel Szkoły Katolickiej w Mąkownicy sprzed II wojny światowej

Początek osadnictwa w puszczy Mokowskiej udokumentowany w zapiskach z XIII wieku. Ówczesna nazwa najprawdopodobniej „Mokownica” (od staropolskiej nazwy moczarów, mokradeł: „moka” vel „mokwa” – co świadczy o posadowieniu miejscowości na terenach podmokłych). Pierwotny trakt z Gniezna do Ciążenia prowadził przez Witkowo i Mąkownicę. Droga prowadziła wzdłuż witkowskiego cmentarza i dalej na południe, obecnie wśród pól i biegła prosto przez centrum wsi. Przez rzeczkę Strugę płynącą między Witkowem a Mąkownicą przerzucony był (obecnie wśród łąk) drewniany most. O tym fakcie świadczą tkwiące po dziś dzień wbite w grunt dębowe pale po obydwu stronach rzeczki. Właściciel ziemski z Mąkownicy ofiarował grunt pod wspomniany cmentarz dla parafii Witkowo. Obecna szosa z Witkowa do Wólki i dalej do Strzałkowa została zbudowana ok. roku 1868 przez władze pruskie. Przy budowie pracowali m.in. niektórzy mieszkańcy Mąkownicy. W czasie zaborów wieś Monkownica należała do powiatu Witkowo (Monkownica, Kreis Witkowo) i była wsią polsko-niemiecką. Po odzyskaniu niepodległości w 1919 osadnicy niemieccy nie opuścili wsi, lecz w dobrosąsiedzkich stosunkach współżyli z polskimi mieszkańcami. Mąkownica zawsze należała do parafii rzymskokatolickiej pw. św. Mikołaja we Witkowie. Niemcy wyznania ewangelickiego uczęszczali do protestanckiego zboru, który również był na terenie Witkowa. Wieś znana w latach międzywojennych z istnienia teatru amatorskiego, który wystawił m.in. Damy i Husary Aleksandra hr. Fredry i Katolickiej Szkoły Podstawowej. Na zakończenie karnawału rok rocznie mieszkańcy organizowali podkoziołek – czyli barwny korowód przebierańców obchodzących z muzyką wszystkie domostwa we wsi otrzymując za występy artystyczne słodycze, ciasta domowe, jaja, i inne wiktuały. W czasie II wojny światowej mieszkańcy wsi zostali wysiedleni do Generalnego Gubernatorstwa. Gospodarstwa polskie wraz z inwentarzem przejęli Niemcy, którzy opuścili miejscowość 20 stycznia 1945 roku. Po wojnie polscy właściciele powrócili do swoich gospodarstw, a obejścia opuszczone przez przedwojennych właścicieli, którzy byli Niemcami objęły rodziny polskich przymusowych wysiedleńców zza Buga. Władza ludowa próbowała utworzyć w Mąkownicy jako jednej z pierwszych wsi spółdzielnię produkcyjną, jednak stanowczy opór mieszkańców wsi uniemożliwił ten zamiar. Między innymi z tego powodu wieś została zelektryfikowana jako ostatnia miejscowość gminy Witkowo dopiero w 1958 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 247.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]