Mężczyzna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dawid – rzeźba Michała Anioła z 1504 roku

Mężczyznamęski dojrzały płciowo osobnik z rodzaju Homo. Różnice w genotypie kobiety i mężczyzny determinują dymorfizm płciowy człowieka (→ chromosomy płci), gdyż 99,995% mężczyzn ma chromosom X i chromosom Y[1][2][3].

Anatomia mężczyzny[edytuj | edytuj kod]

Symbol płci męskiej

Różnice w budowie anatomicznej między mężczyzną a kobietą dotyczą narządów płciowych oraz kształtu ciała. Kobiety są zwykle niższego wzrostu, słabiej umięśnione i o mniejszej masie. Najbardziej charakterystyczną różnicą w sylwetce ciał obu płci jest szerokość kości miedniczej (u kobiet szersza w stosunku do reszty ciała) i szerokość ramion (u mężczyzn szersze w stosunku do reszty ciała). Ciało mężczyzny jest też bardziej owłosione niż ciało kobiety. U mężczyzn wartość wskaźnika długości palców 2D:4D jest zwykle niższa niż u kobiet[4][5]. W biologii różnice pomiędzy odmiennymi płciowo osobnikami tego samego gatunku określa się mianem dymorfizmu płciowego.

Różnice w psychice mężczyzny i kobiety[edytuj | edytuj kod]

Różnice między mężczyzną a kobietą zmieniają się w czasie. Na przykład w zdolnościach matematycznych nie ma istotnych różnic między chłopcami a dziewczynkami do piętnastego roku życia. Powyżej tego wieku dziewczynki nieco lepiej rozwiązują proste zadania, jednak nie wykryto różnic w zadaniach bardziej złożonych. Jeśli porównywane są osoby (kobiety i mężczyźni) o wysokich zdolnościach ogólnych, to przewaga mężczyzn w uzdolnieniach matematycznych narasta. Okazało się także, że dawniej różnice w tych zdolnościach były znacznie większe niż dzisiaj[6]. Jednocześnie jednak okazuje się, że przekonania ludzi co do różnic w uzdolnieniach matematycznych mężczyzn i kobiet są znacznie większe niż rzeczywiste różnice w tych uzdolnieniach (stereotyp płci). Ponadto należy zauważyć, że różnice te nie dotyczą każdego mężczyzny w porównaniu z każdą kobietą, a jedynie wskazują na większy odsetek mężczyzn niż kobiet (lub odwrotnie) lepiej uzdolnionych w określonej dziedzinie. Dlatego zdarzają się kobiety wybitnie uzdolnione matematycznie oraz mężczyźni wybitnie uzdolnieni np. w sztukach plastycznych. Danych o różnicach między płciami dostarcza więc porównanie nie jednostek, a odsetek osób każdej z płci wykazujących określone zdolności.

"Śmierć Gladiatora", Jean-Simon Berthélemy, Francja 1773 r.

Zdolności poznawcze[edytuj | edytuj kod]

Mężczyźni w porównaniu z kobietami wypadają lepiej w: zdolnościach przestrzennych (rotacje umysłowe, wyobrażenie przestrzeni, spostrzeganie przestrzeni). Gorzej w zdolnościach werbalnych (produkowanie mowy, błędy ortograficzne, zdolności językowe).

Wiele zależy tu od wieku badanych, statystycznego zdefiniowania pojęcia „istotna różnica” oraz do określenia poszczególnych typów zdolności.

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Osobowość[edytuj | edytuj kod]

Pod względem osobowości mężczyźni mają przewagę w: asertywności[7], samoocenie (małe różnice), zadowoleniu z własnego ciała.

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Motoryka i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Mężczyźni uzyskują znacznie lepsze wyniki w: prędkości rzucanego obiektu, długości rzutu, celności, skoku w dal, szybkości biegu, sile chwytu dłoni.

Teorie oparte na psychologii ewolucyjnej[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wiele dyskusji na temat różnic w psychice u statystycznego mężczyzny i statystycznej kobiety. Jeden z punktów widzenia wywodzi się psychologii ewolucyjnej (zobacz też: hipoteza łowiecka, hipoteza sawanny, hipoteza zbieracka, hipoteza czyszczenia), która zakłada, że różnice w rolach, jakie pełnili mężczyźni i kobiety w społecznościach pierwotnych, przyczyniły się do wykształcenia m.in. różnic płciowych.

Innym punktem widzenia jest podejście kulturowe, które zakłada, iż pozycje społeczne są narzucone w kulturze, w której wychowuje się chłopiec (zobacz: stereotyp płciowy). Społecznymi aspektami płci zajmuje się dziedzina gender studies. Jeszcze inne podejście mówi (teoria strukturalno-społeczna), że różnice w zachowaniach oraz cechach psychologicznych mężczyzn i kobiet mają swoje źródło w odmiennych rolach, jakie z konieczności pełnią zarówno kobiety (tylko kobieta może rodzić dzieci i karmić je piersią) i mężczyźni. Omówienie tych teorii zobacz: atrakcyjność fizyczna.

Męskość[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: męskość.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marek Maleszewski. Tajemnice płci. „Wiedza i Życie”. Nr 02/2012, s. 55, luty 2012 rok. Prószyński Media. ISSN 0137-8929. 
  2. Jean Weissenbach i inni, Human XX males with Y single-copy DNA fragments, „Nature”, 307 (5947), 1984, s. 172–173, DOI10.1038/307172a0, ISSN 1476-4687 [dostęp 2019-04-21] (ang.).
  3. Jean Weissenbach, Albert de la Chapelle, David C. Page, Chromosome Y-specific DNA in related human XX males, „Nature”, 315 (6016), 1985, s. 224–226, DOI10.1038/315224a0, ISSN 1476-4687 [dostęp 2019-04-21] (ang.).
  4. Manning JT, Kilduff L, Cook C, Crewther B, Fink B. Digit Ratio (2D:4D): A Biomarker for Prenatal Sex Steroids and Adult Sex Steroids in Challenge Situations. „Frontiers in Endocrinology”. 5, s. 9, 2014. DOI: 10.3389/fendo.2014.00009. PMID: 24523714. PMCID: PMC3906590. 
  5. Kim TB, Kim KH. Why Is Digit Ratio Correlated to Sports Performance?. „Journal of Exercise Rehabilitation”. 12 (6), s. 515–519, 2016. DOI: 10.12965/jer.1632862.431. PMID: 28119871. PMCID: PMC5227311. 
  6. Feingold A. (1988) Cognitive gender differences are disappearing. American Psychologist, 104, 95-103.
  7. Judith Worell, Encyclopedia of Women and Gender, Two-Volume Set: Sex Similarities and Differences and the Impact of Society on Gender, Academic Press, 27 września 2001, ISBN 978-0-12-227245-5 [dostęp 2019-04-21] (ang.).