Męczennica cielista

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Męczennica cielista
Passiflora incarnata 002.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd malpigiowce
Rodzina męczennicowate
Rodzaj męczennica
Gatunek męczennica cielista
Nazwa systematyczna
Passiflora incarnata
Sp. pl. 2:959. 1753
Mapa zasięgu
Passiflora incarnata map.jpg
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Męczennica cielista w uprawie doniczkowej

Męczennica cielista (Passiflora incarnata L.) – gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych. Występuje w tropikalnych lasach obydwu Ameryk. W Europie (i w Polsce) jest uprawiana jako roślina ozdobna.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Pnącze wieloletnie, obficie kwitnące – tworzy gęste pędy, osiągające na obszarze swojego naturalnego występowania do 10 m długości.
Liście
Liście o kształcie serca, naprzemianległe. Z kątów liści wyrastają wąsy czepne umożliwiające jej wspinanie się po podporach.
Kwiaty
Kwiaty pachnące, białe lub łososioworóżowe. Mają wielkość 7-9 cm i często zabarwione są pasmami w innym kolorze. Mają charakterystyczną, typową dla męczennicy budowę. Wyrastają pojedynczo w kątach liści i otoczone są od dołu 3-listkową okrywą. Mają krążkowate, silnie rozwinięte dno kwiatowe, 5-działkowy kielich, 5-płatkową koronę i złożony z 3 okółków przykoronek. Najbardziej zewnętrzny z tych okółków ma postać kolorowych nitek, wewnętrzny zaś przylega do androgyneforu, na szczycie którego znajduje się 5 pręcików otaczających 1 słupek z trójdzielnym znamieniem.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina lecznicza. Surowcem leczniczym jest ziele męczennicy – Herba Passiflorae. Ziele zawiera alkaloidy indolowe, flawonoidy, glikozyd cyjanogenny, fitosterole, sole mineralne, pasiflorynę. Surowiec ma działanie uspokajające. W doświadczeniach przeprowadzanych na zwierzętach stwierdzono, że męczennica znosi pobudzający wpływ amfetaminy, stąd stosowanie jej w leczeniu narkomanii i alkoholizmu. Najczęściej stosuje się w stanach pobudzenia nerwowego, w zaburzeniach czynności serca wywołanych bodźcami emocjonalnymi, w mało nasilonych napadach drgawek pochodzenia ośrodkowego, w dolegliwościach okresu przekwitania i pomocniczo w stanach skurczowych jelit i naczyń wieńcowych.
  • Roślina ozdobna. Jest u nas rzadko uprawiana. Raczej nie nadaje się do uprawy w mieszkaniu, lecz w szklarniach. Uprawiana na zewnątrz potrzebuje zimowej ochrony z np. gałęzi świerkowych lub słomy. Mimo że jest gatunkiem mniej wrażliwym na mróz niż inne męczennice, pędy nadziemne bardzo często obumierają w ciągu zimy.
  • Roślina psychoaktywna. Liście i łodygi zawierają znaczące ilości alkaloidów harminowych[potrzebne źródło].
Owoc

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Firmy należące do niemieckich holdingów farmaceutycznych uznały ją za ziele roku 2007[2].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-09].
  2. Męczennica cielista zielem roku 2007. [dostęp 27 grudnia 2007].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Czikow P., Łaptiew J, ,,Rośliny lecznicze i bogate w witaminy". Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1988,