Młyn wodny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Młyn wodny w Goworowie
Młyn wodny w Bukowcu
Młyn wodny

Młyn wodnybudowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej, usytuowana nad rzekami. Bardzo rzadko budowane były młyny pływające.

Historia[edytuj]

  • III wiek p.n.e. – opis pierwszego podsiębiernego koła wodnego autorstwa Filona z Bizancjum[1] (ok. roku 230 p.n.e.). Było to koło tzw. łyżkowe, składające się z gwiaździście osadzonych na wale "łyżek". Służyło do napędu podnośnika kubełkowego, podnoszącego wodę na wyższy poziom (do nawadniania pól).[2]
  • I wiek p.n.e. - Antypater z Sydonu układa wiersz wychwalający wynalazek młyna wodnego[3].
  • I wiek p.n.e. – pierwsze pisemne świadectwo o istnieniu młyna wodnego: Mitrydates VI, król Pontu, ok. roku 88 p.n.e. miał taki młyn w Kabirze.[2] Z ok. 35 r. p.n.e. pochodzi konstrukcja młyna pływającego z kołem podsiębiernym, opisana przez Witruwiusza.[2]
  • IV wiek – powstały pierwsze zespoły młynów (kompleks Barbegal) we Francji (gmina Fontvieille)
  • XIX wiek – młyny wodne zostały stopniowo wypierane przez młyny napędzane silnikami parowymi, a później spalinowymi albo elektrycznymi.

Przypisy

  1. Andrew Wison, Machines. Power and the Ancient Economy, „The Journal of Roman Studies”, t. 92 (2002), s. 1-32.
  2. a b c Feldhaus Franz Maria: Maszyny w dziejach ludzkości od czasów najdawniejszych do Odrodzenia, Państwowe Wydawnictwa Techniczne, Warszawa 1958 , s.116
  3. Jerzy Łanowski, 500 zagadek antycznych, Wiedza Powszechna, Warszawa 1966, s. 160; Kamil Janicki, Rewolucja technologiczna… w starożytnej Grecji, "Ciekawostki historyczne", 9 września 2010.

Bibliografia[edytuj]

  • Praca zbiorowa, 2005, Wielka Historia Świata, t.1, Polskie Media Amer.Com, ss. 243, ​ISBN 83-7425-026-7​.
  • Feldhaus Franz Maria: Maszyny w dziejach ludzkości od czasów najdawniejszych do Odrodzenia, Państwowe Wydawnictwa Techniczne, Warszawa 1958  ;

Linki zewnętrzne[edytuj]