MOS Technology SID

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Układy scalone SID (ang. Sound Interface Device) firmy MOS Technology. Po prawej stronie układ 6581, po lewej układ 8580

SID (ang. Sound Interface Device) – jednoukładowy, 3-głosowy syntezator muzyczny.

Został on zaprojektowany przez Roberta "Boba" Yannesa na początku lat osiemdziesiątych i był produkowany przez MOS Technology. Układ był generatorem dźwięku w ośmiobitowych komputerach marki Commodore: Commodore CBM-II, Commodore 64, Commodore 128.

Możliwości układu SID zrewolucjonizowały podejście twórców oprogramowania do tworzenia oprawy dźwiękowej (głównie) gier. Brzmienie generowane przez układ SID było jednym z powodów, dla których Commodore 64 stał się najlepiej sprzedawanym ośmiobitowym komputerem domowym w historii.

Charakterystyka układu[edytuj | edytuj kod]

Wyprowadzenia układu SID
  • trzy oscylatory, z których każdy może generować 4 różne przebiegi (piłokształtny, trójkątny, prostokątny o zmiennym wypełnieniu oraz szum). W nowej wersji SID-a kształty fal można łączyć.
  • trzy modulatory amplitudy
  • trzy generatory obwiedni dźwięku (ADSR – Attack/Decay/Sustain/Release)
  • jeden uniwersalny programowalny filtr (mogący działać jako dolno-, górno-, środkowozaporowy/-przepustowy)

Struktura układu SID umożliwia wzajemną synchronizację oscylatorów oraz tzw. modulację kołową (ang. ring modulation). Ponadto układ posiada wejście dla zewnętrznych sygnałów audio, które można przepuścić przez filtry układu i ostatecznie zmiksować z sygnałami wewnętrznych generatorów.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Istnieją dwie główne wersje układu SID – 6581 ("stary") i 8580 ("nowy"). Pierwszy typ produkowany był do roku 1990, nowy – od 1987 do 1992. Między obiema wersjami są pewne istotne różnice wpływające na jakość generowanego dźwięku.

W wersji 8580 dodano możliwość wykonywania logicznego AND między falami (łączenia ich), zmieniono zachowanie filtra oraz wyeliminowano drobne usterki. "Nowy" SID jest bardziej zbliżony do pierwotnej specyfikacji niż jego poprzednik.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • choć SID ma tylko trzy kanały, istnieje możliwość odtwarzania sampli uzyskując programowo dodatkowy, czwarty kanał
  • ograniczenia w liczbie kanałów (pozwalające odegrać jednocześnie co najwyżej trzy różne dźwięki) spowodowały, że komputerowi muzycy stosowali różnorodne sztuczki pozwalające wywołać wrażenie, że jednocześnie odtwarzanych jest więcej dźwięków.
  • arpeggio jest charakterystycznym elementem brzmienia układu SID
  • zręcznie manipulując modulacją i synchronizacją kanałów można uzyskać brzmienie zbliżone do mowy ludzkiej (powstał syntezator mowy w języku angielskim w programie do jego nauki; następnie również w języku polskim, z zaimplementowaną grupą skrótów [np. "tzn."] i wyjątków języka polskiego oraz możliwością składu liczb [poprawne ich odczytywanie w zakresie od 0 do 9], ponadto możliwe do uzyskania jest też przyspieszanie i spowalnianianie czytanego tekstu, jak również "ustalenie płci oraz wieku" - zmiana wysokości i modulacja głosu wypowiadającego słowa [zastosowany m. in. w grze Poker po polsku]; syntezator jest w stanie również generować śpiew z prostym jednokanałowym podkładem melodycznym (kartridż Black Box 8, synteza mowy i piosenka "Płynie Wisła po polskiej krainie"); ponadto używając filtrów można imitować dźwięk pianina lub skrzypiec.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]