MOS Technology SID

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Układy scalone SID (ang. Sound Interface Device) firmy MOS Technology. Po prawej stronie układ 6581, po lewej układ 8580

SID (ang. Sound Interface Device) – jednoukładowy, 3-głosowy syntezator muzyczny.

Został on zaprojektowany przez Roberta "Boba" Yannesa na początku lat osiemdziesiątych i był produkowany przez MOS Technology. Układ był generatorem dźwięku w ośmiobitowych komputerach marki Commodore: Commodore CBM-II, Commodore 64, Commodore 128.

Możliwości układu SID zrewolucjonizowały podejście twórców oprogramowania do tworzenia oprawy dźwiękowej (głównie) gier. Brzmienie generowane przez układ SID było jednym z powodów, dla których Commodore 64 stał się najlepiej sprzedawanym ośmiobitowym komputerem domowym w historii.

Charakterystyka układu[edytuj]

Wyprowadzenia układu SID
  • trzy oscylatory, z których każdy może generować 4 różne przebiegi (piłokształtny, trójkątny, prostokątny o zmiennym wypełnieniu oraz szum). W nowej wersji SID-a kształty fal można łączyć.
  • trzy modulatory amplitudy
  • trzy generatory obwiedni dźwięku (ADSR – Attack/Decay/Sustain/Release)
  • jeden uniwersalny programowalny filtr (mogący działać jako dolno-, górno-, środkowozaporowy/-przepustowy)

Struktura układu SID umożliwia wzajemną synchronizację oscylatorów oraz tzw. modulację kołową (ang. ring modulation). Ponadto układ posiada wejście dla zewnętrznych sygnałów audio, które można przepuścić przez filtry układu i ostatecznie zmiksować z sygnałami wewnętrznych generatorów.

Wersje[edytuj]

Istnieją dwie główne wersje układu SID – 6581 ("stary") i 8580 ("nowy"). Pierwszy typ produkowany był do roku 1990, nowy – od 1987 do 1992. Między obiema wersjami są pewne istotne różnice wpływające na jakość generowanego dźwięku.

W wersji 8580 dodano możliwość wykonywania logicznego AND między falami (łączenia ich), zmieniono zachowanie filtra oraz wyeliminowano drobne usterki. "Nowy" SID jest bardziej zbliżony do pierwotnej specyfikacji niż jego poprzednik.

Ciekawostki[edytuj]

  • choć SID ma tylko trzy kanały, istnieje możliwość odtwarzania sampli uzyskując programowo dodatkowy, czwarty kanał
  • ograniczenia w liczbie kanałów (pozwalające odegrać jednocześnie co najwyżej trzy różne dźwięki) spowodowały, że komputerowi muzycy stosowali różnorodne sztuczki pozwalające wywołać wrażenie, że jednocześnie odtwarzanych jest więcej dźwięków.
  • arpeggio jest charakterystycznym elementem brzmienia układu SID
  • zręcznie manipulując modulacją i synchronizacją kanałów można uzyskać brzmienie zbliżone do mowy ludzkiej (powstał syntezator mowy w języku angielskim w programie do jego nauki; następnie również w języku polskim, z zaimplementowaną grupą skrótów [np. "tzn."] i wyjątków języka polskiego oraz możliwością składu liczb [poprawne ich odczytywanie w zakresie od 0 do 9], ponadto możliwe do uzyskania jest też przyspieszanie i spowalnianianie czytanego tekstu, jak również "ustalenie płci oraz wieku" - zmiana wysokości i modulacja głosu wypowiadającego słowa [zastosowany m. in. w grze Poker po polsku]; syntezator jest w stanie również generować śpiew z prostym jednokanałowym podkładem melodycznym (kartridż Black Box 8, synteza mowy i piosenka "Płynie Wisła po polskiej krainie"); ponadto używając filtrów można imitować dźwięk pianina lub skrzypiec.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]