Małgorzata Handzelewicz-Wacławek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grób MariI Małgorzaty Handzelewicz-Wacławek na Cmentarzu Powązkowskim

Maria Małgorzata Handzelewicz-Wacławek (ur. 10 czerwca 1922 w Zalesiu, zm. 11 października 1996 w Warszawie) – polska architekt, przedstawicielka modernizmu, laureatka Honorowej Nagrody SARP (1987).

Ojcem Marii Handzelewicz był Józef Handzelewicz, architekt, ceramik i przemysłowiec, matką Maria, z domu Kucharska.

Wykształcenie i posiadane uprawnienia[edytuj | edytuj kod]

Nauka i Studia:

  • 1937 – Gimnazjum ogólnokształcące w Grudziądzu
  • 1939 – Liceum im. A. Wereckiej w Warszawie
  • 1942 – Żeńska Szkoła Architektury im. St. Noakowskiego
  • 1942–1950 – Wydział architektury Politechniki Warszawskiej.

Dyplom u prof. Bohdana Pniewskiego.

Uprawnienia:

  • Uprawnienia projektowe – 1967
  • Rzeczoznawca SARP – 1976
  • Wielokrotny Sędzia konkursowy SARP
  • Status Twórcy – 1979

Działalność projektowa[edytuj | edytuj kod]

  • W pracowni Macieja Nowickiego w latach 1942–1945.
  • Biuro Odbudowy Stolicy w latach 1945–1946
  • W pracowni prof. Bohdana Pniewskiego w latach 1946–1965, początkowo jako asystent, projektant wreszcie jako partner profesora i współautor jego ostatnich projektów oraz realizacji.
  • Miastoprojekt Warszawa-Śródmieście 1965–1967
  • Pracownia prowadzona wraz mężem Zbigniewem Wacławkiem w Biurze Projektów Budownictwa Ogólnego w Warszawie w latach 1967–1981
  • Pracownia prowadzona wraz mężem Zbigniewem Wacławkiem w Autorskich Pracowniach Architektury P.P. w latach 1981–1987, samodzielnie do końca 1994

Działalność dydaktyczna[edytuj | edytuj kod]

Równolegle do ostatnich lat studiów praca jako asystent wolontariusz, potem młodszy asystent w Zakładzie Projektowania prof. Barbary Brukalskiej w latach 1946–1951. W latach 1951–1956 usunięta z Wydziału Architektury z przyczyn politycznych. Pracowała jako asystent w katedrze prof. Bohdana Pniewskiego w latach 1956–1965, oraz jako adiunkt w Zakładzie Projektowania Budynków Użyteczności Publicznej prof. Zbigniewa Karpińskiego w latach 1965–1969, później jako docent, wreszcie jako profesor w tymże Zakładzie. Doktorat pt. „Wpływ warunków fizjograficznych na ukształtowanie przestrzenne zespołów wypoczynkowo-leczniczych w środowisku górskim”, wykonany pod kierunkiem prof. Bohdana Pniewskiego w 1965. Została mianowana profesorem nadzwyczajnym w 1989.

Współpracownicy[edytuj | edytuj kod]

Jan Fiszer, Andrzej Jagusiewicz, Barbara Kaliszewska, Maciej Kysiak, Andrzej Miklaszewski, Piotr Marzyński, Andrzej Orzechowski, Tomasz Turczynowicz, Andrzej Ustian.

Realizacje architektoniczne[edytuj | edytuj kod]

  1. Dom ZMP w Olsztynie – 1952
  2. Wystawa [część] „Odrodzenie” w Warszawie - 1954 (współautor Zbigniew Wacławek)
  3. Dom Chłopa w Warszawie – 1958, współautor Bohdan Pniewski, współpraca Wojciech Świątkowski
  4. Hotel Dzienny w Warszawie (część Domu Chłopa) – 1959, współautor Bohdan Pniewski, współpraca W. Świątkowski
  5. Pawilon Brasilii na Targach Poznańskich – 1960 (współautor Andrzej Niewęgłowski)
  6. Sąd Powiatowy w Olkuszu – 1964/1966
  7. Dom Samotnych ul. Etiudy Rewolucyjnej w Warszawie – 1969
  8. Nowy Dom Poselski w Warszawie - 1972/1974, (współautor Andrzej Kaliszewski)
  9. Budynek "E" w kompleksie budynków Sejmu – 1989–1991[1]
  10. Kościół w Śródborowie – 1978, (współautor Zbigniew Wacławek)
  11. Osiedle „Targówek” w Warszawie - 1972/1978, (współautor Zbigniew Wacławek i Halina Fonkowicz)
  12. Dom wielorodzinny ul. Kwiatowa w Warszawie – 1979/1980
  13. Dom wielorodzinny ul. Madalińskiego w Warszawie – 1979/1980

Ważniejsze projekty[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiejskie Centrum Handlowe – 1958 (współautor Krystyna Dobrowolska)
  2. Kino w Warszawie – 1960 (współautor Bohdan Pniewski)
  3. Oddział szpitala w Lublinie – 1962 (współautor Zenon Buczkowski)
  4. Dzielnica uzdrowiskowa w Krynicy – 1961/1969 (współautor Bohdan Pniewski i Wojciech Świątkowski)
  5. Przebudowa willi „Patria” w Krynicy – 1963/1964
  6. Willa dla Bohdana Pniewskiego – 1964
  7. Dom Pracy Twórczej w Konstancinie - 1965
  8. Hotel „Orbis” w Warszawie – 1965 (współautor Zbigniew Wacławek)
  9. Zespół 7 budynków sanatoryjnych, wraz z garażami, kotłownią centralną i pralnią w Krynicy - 1965/1971
  10. Ośrodek wypoczynkowy PAP w Zegrzu – 1966
  11. Sądy powiatowe (proj. studialne) – 1966/1967
  12. Zakład poprawczy w Kielcach - 1966/1968
  13. Ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy ”Gwardii” w Zakopanem – 1977
  14. Plebania przy kościele w Śródborowie – 1978 (współautor Zbigniew Wacławek)
  15. Zabudowa jednorodzinna na Targówku – 1979
  16. Dom Wypoczynkowy MSW w Skubiance – 1979
  17. Hotel „Orbisu” w Krakowie – 1979/1980 (współautor Andrzej Kaliszewski)
  18. Osiedle „Podolszyce” w Płocku – 1981/1982 (współautor Zbigniew Wacławek i Andrzej Kaliszewski)
  19. Osiedle „Piaski” w Puławach – 1981/1982 (współautor Andrzej Kaliszewski, Halina Fonkowicz i Elżbieta Skrzyńska)
  20. Centrum handlowe na os. Targówek – 1983
  21. Intensyfikacja osiedla „Woronicza” w Warszawie – 1983
  22. Agregatornia Sejmu w Warszawie – 1985
  23. Ogrodzenie i mała architektura dla Sejmu – 1986
  24. Wnętrza Sejmu – 1986/1987
  25. Przekształcenia os.”Targówek” – 1986/1987

Inne[edytuj | edytuj kod]

Pracowała w zespole Macieja Nowickiego projektującego odbudowę Warszawy. Pracowała w zespole prof. Bohdana Pniewskiego przy projektach:

  • Bank Narodowy,
  • Ministerstwo Obrony Narodowej,
  • Hotel Europejski,
  • Ministerstwo Komunikacji [tzw.aneks],
  • Teatr Wielki,
  • Dyrekcja Kolei Państwowych,
  • kościół w Toruniu, w Warszawie i w Płocku,

a także przy konkursach w tymże zespole:

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Konkursy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zagroda wiejska, 1943
  2. Dom mieszkalny w Kawęczynie (współautor Tadeusz Zieliński)
  3. Ministerstwo przemysłu w Warszawie, 1946, II nagroda (współautor Aniela Rosier-Siedlecka)
  4. Port Lotniczy w Warszawie, 1947, III nagroda
  5. Centralny Dom Towarowy ul. Bracka w Warszawie, 1947
  6. Zespół Szkół Włókienniczych w Łodzi, 1948, III nagroda
  7. Plac Centralny w Nowej Hucie, 1951, wyróżnienie (współautor Zbigniew Wacławek)
  8. Łuk Triumfalny w Lublinie, 1954 (współautor Zbigniew Wacławek)
  9. Otoczenie Wawelu w Krakowie, 1954 (współautor Zbigniew Wacławek)
  10. Mauzoleum w Karaczi, 1956 (współautor Zbigniew Wacławek)
  11. Młodzieżowy Dom Kultury w Białymstoku, 1956, I nagroda
  12. Dom Chłopa w Warszawie, 1957, I nagroda (współautor Bohdan Pniewski)
  13. Ściana Wschodnia w Warszawie, 1958, wyróżnienie (współautor Bohdan Pniewski)
  14. Kino w Warszawie, 1960 (współautor Bohdan Pniewski)
  15. Port Lotniczy w Warszawie, 1960, wyróżnienie
  16. Teatr w Bydgoszczy, 1961, III nagroda
  17. Biblioteka Narodowa, 1962, nagroda (współautor Bohdan Pniewski)
  18. Osiedle Targówek w Warszawie, 1970, I nagroda (współautor Zbigniew Wacławek)
  19. Rozbudowa gmachu KC PZPR w Warszawie, 1970 (współautor Zbigniew Wacławek)
  20. Plac Zwycięstwa w Warszawie, 1972 (współautor Zbigniew Wacławek i Piotr Marzyński)
  21. Ambasada Polska w Delhi, 1973 (współautor Zbigniew Wacławek i Andrzej Kaliszewski)
  22. Centrum Krynicy, 1974, wyróżnienie (współautor Zbigniew Wacławek)
  23. Strona [Ściana] Zachodnia w Warszawie, 1975 (współautor Zbigniew Wacławek)
  24. Domy Towarowe w Krakowie, 1975, wyróżnienie (współautor Bogdan Napieralski)
  25. Dom Kultury na Gocławku w Warszawie, 1980, główna nagroda
  26. Świątynia Pokoju na Majdanku – 1983
  27. Giełda w Warszawie, 1993 (współautor Grzegorz Stiasny i Jakub Wacławek)
  28. Centrum i plac im. W.Sikorskiego w Siedlcach, wyróżnienie, 1994 (współautor Jakub Wacławek)

Wypowiedzi o architekturze[edytuj | edytuj kod]

„Czuję się współtwórcą 243 projektów, z których większość poszła do kosza - pewno szczęśliwie - gdyż te, które w trakcie roboty wydawały mi się znakomite, chwilę potem nie wzbudzały we mnie nawet zadowolenia” M.M.H-W, 1984 – spotkanie z przyszłymi studentami.

„My, młodzi w r. 1945 byliśmy przekonani, że odbudowa ruin Starówki jest poczynaniem absurdalnym. Widzieliśmy wkomponowanie obrysu i ruin w ogród-pomnik-sanktuarium. Dzięki Bogu, że byli starzy - i … Starówka stoi.” M.M.H-W, 8 II 1995 List do Naczelnego Architekta Henryka Drzewieckiego w dyskusji n.t. zabudowy północnej pierzei placu Piłsudskiego.

„Socrealizm przyjęliśmy ze ściśniętym gardłem i proszę się dziś nie dziwić, żeśmy się go lekko pozbyli. Był agresją i uciskiem intelektualnym. Budynki realizowane w tym okresie dawały za to ludowi pełna satysfakcję odbioru luksusu przedwojennych pałaców. Stiuki i marmury.” „Nasze miasto jest mimo naszych wielkich wysiłków miastem dość marnym, ale dzięki urbanistom [np.Z.Skibniewskiemu} tonie w przepięknej zieleni. Gdy zakwitną kasztany i lipy możemy prawie nie widzieć budynków” M.M.H-W, 1996 wspomnienia niepublikowane „Moje refleksje na tematy odbudowy Warszawy, po latach”

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marta Leśniewska: Architektura w Warszawa 1989-2001. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2002, s. 144. ISBN 83-908950-5-6.