Mały Albert

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Albert B.[a][1]
Douglas Merritte[1]

Mały Albert
Albert B.[a][1]
Data urodzenia 9 marca 1919[1]
Data śmierci 1925[1]
Przyczyna śmierci wodogłowie

Douglas Merritte (Albert B., Mały Albert[2]) (ur. 9 marca 1919[1], zm. 1925[1]) – chłopiec, który w wieku jedenastu miesięcy (lata 20. XX wieku) został poddany eksperymentom psychologicznym, przeprowadzonym przez prekursora behawioryzmu w psychologii - Johna Watsona i jego asystentkę Rosalie Rayner. Albert B. od urodzenia przebywał w szpitalu, gdyż był sierotą. Był zdrowy od urodzenia[potrzebne źródło], na ogół dość spokojny. Był też jednym z najlepiej rozwiniętych dzieci, które kiedykolwiek zostały przyjęte do tego szpitala.[potrzebne źródło]

Przebieg eksperymentu[edytuj | edytuj kod]

Eksperyment polegał na pokazaniu chłopcu białego szczura i jednoczesnym uderzeniu młotkiem w metalowy pręt długości ok. półtora metra w celu wywołania u niego warunkowej reakcji emocjonalnego strachu na widok zwierzęcia. Po około 7 powtórzeniach u Alberta B. wytworzyła się warunkowa reakcja emocjonalna na białego szczura.

Po pięciodniowej przerwie reakcja warunkowa na szczura (już bez uderzania w pręt) przetrwała. Badacze stwierdzili także występowanie transferu, czyli przeniesienia reakcji emocjonalnej na inne (zazwyczaj podobne) przedmioty. W tym celu pokazywali chłopcu kolejno królika, psa, selskinowe futro, watę, siwą głowę Watsona i maskę Świętego Mikołaja. Reakcja emocjonalna była podobna. Reakcja warunkowa i transfer przetrwały (mimo niewielkiego obniżenia siły reakcji) nawet po upływie miesiąca.

Eksperyment jest kontrowersyjny pod względem etycznym - pomimo wiedzy kiedy Albert B. wyjdzie ze szpitala, badacze nie przeprowadzili odwarunkowania reakcji emocjonalnej chłopca. W związku z tym sądzili, że reakcja warunkowa pozostanie u niego prawdopodobnie do końca życia.

Wnioski[edytuj | edytuj kod]

Eksperyment z Albertem B. miał wykazać, czy olbrzymia różnorodność reakcji emocjonalnych charakteryzująca człowieka może powstawać w procesie warunkowania emocjonalnego. Watson i Rayner uważali, że człowiek rodzi się pierwotnie tylko z trzema podstawowymi formami reagowania emocjonalnego: strachem, wściekłością i miłością. Wszystkie inne reakcje emocjonalne zostają nabyte w procesie interakcji z otoczeniem.

Wątpliwości[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie eksperymentowi Watsona i Rayner zarzuca się dość istotne błędy metodologiczne. Jednocześnie przeprowadzenie podobnego eksperymentu byłoby obecnie niemożliwe ze względu na obowiązywanie ścisłych zasad etycznych w badaniach psychologicznych.

Hall P. Beck, Sharman Levinson, i Gary Irons opublikowali w 2009 roku[b] dowody świadczące o tym, że Albert B. naprawdę nazywał się Douglas Merritte. Zmarł w 1925, według danych z aktu zgonu, z powodu wodogłowia. W 2012 roku, po analizie dostępnych dowodów, okazało się że była to dolegliwość wrodzona. Fakty te obalają twierdzenie że w eksperymencie brało udział zdrowe dziecko[3][2][1].

Uwagi

  1. według Charlesa Brewera nazwanie dziecka Albert B. miało związek z tym, że Watson miał dwa imiona: John Broadus, nadane przez religijną matkę, na cześć Johna Alberta Broadusa (łącząc drugie imię i pierwszą literę nazwiska: Alberta B.), zob. Finding Little Albert, 2009
  2. po 7 latach poszukiwań

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Finding Little Albert: A Journey to John B. Watson’s Infant Laboratory (en) (pdf), 2009
  2. 2,0 2,1 Tajemnica Małego Alberta w: Charaktery 5/2013
  3. Fridlund, A J., Beck, H. P., Goldie, W. D., & Irons, G.: Little Albert: A neurologically impaired child. (en) w: History of Psychology, Vol 15(4), Nov 2012, 302-327

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hock Roger R., 40 prac badawczych, które zmieniły oblicze psychologii, Gdańsk
  • Stachowski Ryszard , Historia współczesnej myśli psychologicznej. Od Wundta do czasów najnowszych, Poznań 2004
  • Strelau Jan, Psychologia: Podręcznik akademicki (t. 1, red.) , Warszawa 2000
  • Watson John, Rayner Rosalie, Conditioned emotional reactions [w:] Journal of Experimental Psychology, 1920
  • Witkowski Tomasz Pospolite grzechy psychologów - naukowców