Maślaczek pieprzowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maślaczek pieprzowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj maślaczek
Gatunek maślaczek pieprzowy
Nazwa systematyczna
Chalciporus piperatus (Bull.) Bataille
Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 646 (1821)
Maślaczek pieprzowy: drugie zdjęcie
Chalciporus piperatus BS14 (2).JPG
Pfefferröhrling Chalciporus piperatus.jpg

Maślaczek pieprzowy (Chalciporus piperatus (Bull.) Bataille) – gatunek grzybów należący do rodziny borowikowatych (Suillaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji: Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1790 r. Bulliard nadając mu nazwę Boletus piperatus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1821 r. Bataille, przenosząc go do rodzaju Chalciporus[1]. Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Boletus piperatus Bull. 1790
  • Boletus piperatus Bull. 1790, var. piperatus
  • Ceriomyces piperatus Bull. Murrill 1909
  • Ixocomus piperatus Bull. Quél. 1888
  • Leccinum piperatum Bull. Gray 1821
  • Suillus piperatus Bull. Kuntze 1898
  • Viscipellis piperata Bull. Quél. 1886

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1993. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: borowik pieprzowy i maślak pieprzowy[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 2-5, wyjątkowo do 7 cm. U młodych okazów poduszkowaty, u starszych nieco spłaszczony. Skórka gładka, w kolorze pomarańczowo-brązowym. Podczas wilgotnej pogody jest mazista[4].

Rurki

Dość krótkie, przyrośnięte lub nieco zbiegające na trzon. Mają rdzawobrązowy kolor. Pory są ciemniejsze, w kolorze brązowoceglastym, w odcieniu miedziowym. Są duże, kanciaste i mają nierówne brzegi[5].

Trzon

Wysokość 2-6 cm, średnica 0,4-1 cm[4]. Ma ten sam kolor co kapelusz, w dolnej części tylko jest jaśniejszy (żółtawy). Jest cylindryczny, jednakowo gruby na całej długości, lub nieco zwężony dołem, pełny, czasami nieco wygięty[5].

Miąższ

W kapeluszu kremowy, w trzonie żółty lub cytrynowożółty. Ma słaby zapach i ostry, piekący smak[5].

Wysyp zarodników

Brązowy. Zarodniki gładkie, wrzecionowate, o rozmiarach 3-4 × 8-12 μm[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach i na wielu wyspach[6]. W Europie Środkowej jest dość pospolity[4].

Rośnie na ziemi, głównie w lasach iglastych i mieszanych, pod jałowcem pospolitym, jodłą pospolita, brzozą brodawkowatą, bukiem, świerkiem pospolitym, sosną zwyczajną. Owocniki pojawiają się latem i jesienią[3].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof. Nie jest trujący, jednak uważany jest za niejadalny z powodu ostrego smaku[5]. Po ugotowaniu traci ostry smak[4]. W Meksyku, w Rosji i na Ukrainie uważany jest za grzyb jadalny[7].

Gatunki podobne[edytuj]

Wyglądem podobny jest maślak pstry (Suillus variegatus). Jest jednak wyraźnie większy i nie ma tak piekącego smaku. Podobnego borowiczaka dętego (Boletinus cavipes) łatwo odróżnić po pustym trzonie i zanikającym pierścieniu. Ma smak nieco gorzki, ale nie tak piekący jak maślaczek pieprzowy[8].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  5. a b c d e Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-06-22].
  7. Eric Boa: Wild edible fungi : A global overview of their use and importance to people. 2004, seria: Non-wood Forest Products 17. ISBN 92-5-105157-7.
  8. Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.