Macewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb

Macewicz (Macewicz I, Piotrowicz, Leliwa odm.) − polski herb szlachecki, według Bonieckiego odmiana herbu Leliwa.

Opis herbu[edytuj | edytuj kod]

W polu błękitnym – pod krzyżem złotym – półksiężyc złoty a nad nim takaż sześciopromienna gwiazda. Nad hełmem w koronie ogon pawi[1][2][3].

Seweryn Uruski nazywa ten herb Piotrowicz. Według niego ma się on znajdować na owalnej tarczy, krzyż w nim jest kawalerski, a nad tarczą w hełmie ma być sama korona szlachecka[4].

Wiktor Wittyg zamieścił grafikę, na której krzyż w herbie jest zaćwieczony na gwieździe[5]

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj | edytuj kod]

Ostrowski pisze, że odmiana ta przysługiwała Macewiczom na Litwie i powołuje się na rękopis Stanisława Macewicza z 1703 i 1725[2].

Rodzina Macewiczów[edytuj | edytuj kod]

Boniecki wspomina Mikołaja Macewicza w 1505 (zapisał plac w Mejszagole na altarię). Maciej z bratem i Bohdan mieli być współdziedzicami Wielon, a Bernard Macewicz – Wilkij na Żmudzi w 1528. Łukjan, rządca wielohorodzki księcia Zasławskiego w 1546. Kazimierz, horodniczy lidzki w 1732 podpisał z województwem wileńskim elekcję Stanisława Leszczyńskiego. Antoni podpisał z powiatem oszmiańskim konfederację litewską 1764 r. Michał Piotr z Macewiczów Macewicz, namiestnik grodzki żytomierski w 1752[3]. Krzysztof, ziemianin żmudzki w 1703[5].

Macewiczowie na Litwie używali też innych herbów: Dryja (powiat rosieński i upicki), Rogala (powiat lidzki), Waga[6]. Seweryn Uruski wspomina Macewiczów vel Mocewiczów herbu Machwicz [7] (województwo wileńskie) i herbu Sas (w Galicji)[4]. Król Stanisław August sekretnie nobilitował w 1781 i nadał podobny herb (Macewicz II) jednej rodzinie Macewiczów.

Macewicz (nie wiadomo którego herbu) – chorąży wojsk rosyjskich, wzięty w niewolę za udział w powstaniu styczniowym został rozstrzelany 18 czerwca 1863 w Mohilewie nad Dnieprem; brat powyższego rozstrzelany tego samego dnia[8].

Herbowni[edytuj | edytuj kod]

Herb ten był herbem własnym, więc przysługiwał tylko jednemu rodowi herbownych:

Macewicz.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Juliusz Ostrowski red.: Księga herbowa rodów polskich. Cz.1. (Wizerunki herbów). Warszawa: Józef Sikorski, gł. skł. Księgarnia Antykwarska B. Bolcewicza, 1897-1906, s. 337.
  2. a b Juliusz Ostrowski red.: Księga herbowa rodów polskich. Cz.2. (Opisy herbów). Warszawa: Józef Sikorski, gł. skł. Księgarnia Antykwarska B. Bolcewicza, 1897-1906, s. 197.
  3. a b Adam Boniecki red.: Herbarz polski. T. 16: Łopuszańscy – Madalińscy. Artur Reiski red.. Warszawa: skł. gł. Gebethner i Wolff, 1913, s. 202.
  4. a b Seweryn Uruski: Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T. 10. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1913, s. 82.
  5. a b Wiktor Wittyg: Nieznana szlachta polska i jej herby. 1908, s. 190.
  6. Jan Ciechanowicz: Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. Kraków: Fosze, 2006, s. 85. ​ISBN 8387602809​, ​ISBN 9788387602802​.
  7. Jury Łyčkoŭski: Herby szlachty białoruskiej. (biał. • ang. • pol. • ros.)
  8. Zygmunt Kolumna: Pamiątka dla rodzin polskich: Zygmunt Kolumna [d.i. Aleksander Konstanty Nowolecki. Krótkie wiadomości o straconych na rusztowaniach, rozstrzelanych, poległych i zmarłych na wygnaniu syberyjskiem i tułactwie ofiar z 1861 - 1866 roku; ze źródeł urzędowych, dzienników, jak niemniéj z ustnych...]. Kraków: wytłoczono u Władysława Jaworskiego, 1867, s. 96,97.