Maciej Józef Brodowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maciej Józef Brodowicz
Data i miejsce urodzenia 24 lutego 1790[1]
Grzymałów
Data i miejsce śmierci 22 stycznia 1885
Kraków
Profesor nauk medycznych[2]
Specjalność: choroby wewnętrzne
Alma Mater Uniwersytet Wiedeński
Doktorat 1817
Uniwersytet Wiedeński
Dziekan
Wydział Wydział Lekarski UJ
Rektor[3]
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Okres spraw. 1839–1841
Poprzednik Antoni Matakiewicz
Następca Jan Kajetan Trojański
Rektor
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Okres spraw. 1847–1848
Poprzednik Adam Szymon Krzyżanowski
Następca Józef Majer
Tablica na kamienicy przy ul. Strzeleckiej 7 w Krakowie, upamiętniająca zamieszkiwanie i śmierć w owej kamienicy Macieja Józefa Brodowicza 22 stycznia 1885 roku.

Maciej Józef Brodowicz, Józef Brodowicz (ur. 24 lutego 1790 w Grzymałowie[4] na Podolu, zm. 22 stycznia 1885 w Krakowie) – polski lekarz, naukowiec, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dwukrotny rektor tej uczelni. Prezes Towarzystwa Naukowego Krakowskiego.

Zasłynął jako najwybitniejszy po Andrzeju Badurskim profesor chorób wewnętrznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Życiorys[edytuj]

Urodził się na Podolu jako syn Andrzeja i Barbary z Kadłubowskich[5].

Po studiach na Uniwersytecie Wiedeńskim i pięcioletniej praktyce lekarskiej w szpitalu stolicy cesarstwa objął w 1823 kierownictwo kliniki lekarskiejUniwersytetu Jagiellońskiego. Wykładał nieprzerwanie do roku 1850[1] . Po objęciu kierownictwa katedry rozpoczął reformowanie i porządkowanie systemu nauczania. Do wielkich osiągnięć Józefa Brodowicza należało przeniesienie w w 1827 kliniki lekarskiej ze Szpitala Św. Łazarza do budynku zajmowanego przez lożę masońską przy ul. Kopernika 7 (obecnie Instytut Biochemii Lekarskiej).

Był dziekanem Wydziału Lekarskiego UJ, a w latach 1839-1841 i 1847-1848 pełnił urząd rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego i jednocześnie prezesa Towarzystwa Naukowego Krakowskiego (do 1852 roku funkcje te były ze sobą połączone). Doktorat honoris causa krakowskiej uczelni otrzymał w 1867 roku.

Brodowicz od nowa zorganizował klinikę i zreformował nauczanie, ożywił pracę naukową i w ten sposób wydźwignął ją z głębokiego upadku. Pozostawił po sobie klinikę świetnie zorganizowaną. Stała się ona podwaliną dla późniejszego wspaniałego rozkwitu krakowskiej medycyny. W roku 1848 Brodowicz przyczynił się walnie do uratowanie uczelni od zamknięcia, czym naraził się – jako rzekomy austrofil – na niechęć studentów i innych środowisk krakowskich. Rozgoryczony tą reakcją, zrezygnował z profesury i w 1850 r. przeszedł na emeryturę[6].

Maciej Józef Brodowicz był również autorem zabawnych wierszy, które wydał w zbiorze pt. „Kwiatki polne”[7].

Z jego barwną postacią związanych jest również wiele anegdot. Miał on mianowicie przez ostatnich 16 lat swojego życia przechowywać w mieszkaniu przeznaczoną dla siebie trumnę z nie heblowanych desek sosnowych, do której miano go złożyć w koszuli uszytej przed laty przez matkę i w starym mundurze urzędnika Wolnego Miasta Krakowa. W trumnie miały być umieszczone listy matki i przyjaciela z lat młodości oraz wypchany ulubiony kanarek. W przeddzień śmierci 95-letni Brodowicz przesłał kilku znajomym bileciki pożegnalne[8].

Mieszkał przy ul. Strzeleckiej 7[9] w pobliżu kompleksu budynków Wydziału Lekarskiego UJ[5].

Jest pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w kwaterze 11[10][2]. Historia chorób jego kliniki znajduje się w Muzeum Wydziału Lekarskiego UJ.

Upamiętnienie[edytuj]

Jego imieniem nazwano ulicę w Krakowie[11]

W 1971 ukazała się monografia „Józef Maciej Brodowicz; z dziejów organizacji nauki i nauczania w Wolnym Mieście Krakowie” Kamili Mrozowskiej.

Przypisy

  1. a b Prezesi Towarzystwa Naukowego Krakowskiego (pol.). tnk.krakow.pl. [dostęp 2015-07-31].
  2. a b Lista Pamięci. Maciej Józef Brodowicz (pol.). uj.edu.pl. [dostęp 2015-07-31].
  3. Poczet Rektorów UJ (pol.). uj.edu.pl. [dostęp 2015-07-31].
  4. Strona Towarzystwa Naukowego Krakowskiego podaje jako miejsce urodzenia: Grzymułtowice
  5. a b Dzieje Krakowa – Maciej Józef Brodowicz (pol.). dziejekrakowa.pl. [dostęp 2015-08-05].
  6. (M.Ż.K) Marek Żukow-Karczewski, Całe miasto mówiło... O Brodowiczu, „Echo Krakowa”, 15 XI 1994 r., nr 221 (14293).
  7. Kwiatki polne (pol.). Śląska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2015-08-05].
  8. Marek Żukow-Karczewski, Krakowscy lekarze, czyli kto i jak leczył w dawnym Krakowie, „Gazeta Krakowska”, 18 XI 1994 r., nr 267 (14179).
  9. Do 1881 ulica nosiła nazwę Krzyżowa
  10. Karolina Grodziska-Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939). Wyd. II. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 100. ISBN 83-08-01428-3.
  11. Wykaz ulic Krakowa (zgodny z bazą TERYT), Wikiźródła [dostęp 2015-08-05] (pol.).

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]