Maciej Płażyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maciej Płażyński
Maciej Płażyński Kancelaria Senatu 2005.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 lutego 1958
Młynary
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 2010
Smoleńsk
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Okres od 20 października 1997
do 18 października 2001
Przynależność polityczna Akcja Wyborcza Solidarność / Platforma Obywatelska
Poprzednik Józef Zych
Następca Marek Borowski
Przewodniczący Platformy Obywatelskiej
Okres od 18 października 2001
do 1 czerwca 2003
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Następca Donald Tusk
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
Okres od 18 października 2001
do 9 kwietnia 2003
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Następca Donald Tusk
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Maciej Płażyński podczas ceremonii otwarcia VIII Światowych Zimowych Igrzysk Polonijnych w Zakopanem (6 marca 2010)
Podczas Zgromadzenia Posłów i Senatorów z okazji z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja w Sali Obrad Senatu (2 maja 2007)

Maciej Płażyński (ur. 10 lutego 1958 w Młynarach, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski prawnik, polityk, wojewoda gdański w latach 1990–1996, marszałek Sejmu w latach 1997–2001, jeden z założycieli i były przewodniczący Platformy Obywatelskiej oraz jej klubu parlamentarnego, poseł na Sejm III, IV i VI kadencji, senator i wicemarszałek Senatu VI kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Maciej Płażyński ukończył Liceum Ogólnokształcące w Pasłęku, następnie przez rok pracował fizycznie na Śląsku, w tym przy budowie Huty Katowice w Dąbrowie Górniczej. W 1977 rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Gdańskim, które ukończył w 1991[1].

Działalność w okresie PRL[edytuj | edytuj kod]

W latach 80. należał do Ruchu Młodej Polski. W 1980 był współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Jesienią 1981 koordynował strajk okupacyjny na Uniwersytecie Gdańskim, następnie działał w opozycji solidarnościowej. W 1983 współtworzył i do 1990 kierował Spółdzielnią Pracy Usług Wysokościowych "Świetlik" (później przemianowanej na "Gdańsk"[2]). W przedsiębiorstwie tym znalazło zatrudnienie wielu działaczy opozycji demokratycznej, m.in. Donald Tusk i Jan Krzysztof Bielecki. W 1987 został prezesem konserwatywnego Klubu Myśli Politycznej im. Lecha Bądkowskiego, skupiającego środowisko gdańskich konserwatystów i liberałów. W 1989 współtworzył stowarzyszenie Kongres Liberałów.

Działalność polityczna w III RP[edytuj | edytuj kod]

Lata 1990–1997[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1990 został powołany przez pierwszego powojennego niekomunistycznego premiera Tadeusza Mazowieckiego na urząd wojewody gdańskiego. Jeszcze w tym samym roku został członkiem Koalicji Republikańskiej, która w 1992 przystąpiła do Partii Konserwatywnej. W 1991 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Jako wojewoda gdański w marcu 1992 roku pomagał w utworzeniu pierwszej sportowej spółki akcyjnej Lechii Gdańsk. Nadto w 1996 pomagał w szukaniu sponsorów oraz wsparcia dla podupadającego klubu piłkarskiego Lechia/Olimpia Gdańsk, który mimo tego w ciągu dwóch lat spadł o dwie klasy rozgrywkowe, po czym został rozwiązany[3].

Odwołanie Macieja Płażyńskiego z urzędu wojewody przez premiera Włodzimierza Cimoszewicza w lipcu 1996 spowodowało szereg protestów przedstawicieli samorządów lokalnych, stoczniowców i innych grup zawodowych, których kulminacją był kilkutysięczny wiec pod gdańskim Dworem Artusa[4]. W tym samym roku został wiceprzewodniczącym Akcji Wyborczej Solidarność w województwie gdańskim.

Lata 1997–2005[edytuj | edytuj kod]

W 1997 uzyskał mandat posła na Sejm III kadencji z listy AWS, następnie wybrano go na urząd Marszałka Sejmu. Należał do Ruchu Społecznego AWS. W wyborach zdobył 124 683 głosów, uzyskując wówczas najlepszy indywidualny wynik wyborczy w Polsce.

19 stycznia 2001 wraz z Andrzejem Olechowskim i Donaldem Tuskiem współtworzył Platformę Obywatelską, z listy której po raz drugi został posłem w tym samym roku w okręgu gdańskim. W wyborach zdobył 66 290 głosów, co stanowiło najlepszy indywidualny wynik wyborczy w tym okręgu (wyprzedził o ponad 13 tysięcy głosów drugiego w kolejności Lecha Kaczyńskiego z PiS)[5].

Po przekształceniu PO w partię objął stanowisko jej pierwszego przewodniczącego. W 2002 negocjował koalicję wyborczą PO i PiS w wyborach samorządowych. Odszedł z PO w 2003, oficjalnie powołując się na rozbieżności programowe. W Sejmie IV kadencji był członkiem Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej.

Przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2004 zorganizował własny komitet pod nazwą Narodowy Komitet Wyborczy Wyborców, skupiający głównie byłych działaczy AWS, a także działaczy UW i innych ugrupowań prawicy[6]. Maciej Płażyński nie wystartował w tych wyborach. NKWW uzyskał w skali kraju 13 495 głosów, nie przekraczając progu wyborczego[7].

Lata 2005–2010[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w 2005 startował jako niezależny kandydat do Senatu, zdobywając w okręgu gdańskim największą liczbę głosów (około 151 tysięcy)[8].

W Senacie VI kadencji 27 października 2005 został wybrany na wicemarszałka. Przed drugą turą wyborów prezydenckich w 2005 zadeklarował poparcie dla Lecha Kaczyńskiego[9]. Po uzyskaniu refundacji za kampanię wyborczą wspomógł klub KS Oliva, współfinansując budowę nowoczesnego boiska ze sztuczną nawierzchnią obok gimnazjum nr 23 w Gdańsku[3].

We wrześniu 2007 ogłosił, że w przedterminowych wyborach wystartuje do Sejmu z listy PiS w Gdańsku. W wyborach z października tego samego roku po raz trzeci uzyskał mandat poselski, zdobywając 58 318 głosów, zajmując indywidualnie trzecie miejsce za Sławomirem Nowakiem i Jarosławem Wałęsą (z Platformy Obywatelskiej)[10].

Wkrótce po rozpoczęciu kadencji wystąpił z klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości. W listopadzie 2007 został członkiem Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki, w kwietniu 2008 wszedł w skład podkomisji stałej do spraw przygotowania Polski do organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej "UEFA EURO 2012", natomiast w listopadzie 2009 w skład podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia rządowego i poselskiego projektów ustaw o sporcie. We wszystkich komisjach i podkomisjach zasiadał do śmierci[11]. Według słów biskupa Sławoja Leszka Głódzia pod koniec kwietnia 2010 miał ogłosić swój start w wyborach prezydenckich w 2010[12].

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Maciej Płażyński był członkiem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. 11 maja 2008 został wybrany na prezesa "Wspólnoty Polskiej" w Warszawie, stowarzyszenia zajmującego się opieką nad Polonią, zwłaszcza w krajach postradzieckich[13]. Zastąpił na tym stanowisku Andrzeja Stelmachowskiego. Pełniąc tę funkcję, w sierpniu 2009 wystosował list do kanclerz Angeli Merkel, w którym zaapelował o życzliwe potraktowanie postulatów wystosowanych przez polskie organizacje w Niemczech wobec rządu niemieckiego, dotyczących m.in. kwestii symetrycznej realizacji zobowiązań wynikających z polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie w zakresie wspierania kultury polskiej w Niemczech, jak również zwrotu zagrabionej w 1940 własności polskich organizacji i moralnego zadośćuczynienia dla działaczy polskich organizacji w Niemczech, którzy trafili z tego powodu do obozów koncentracyjnych, jak też wyjaśnienia statusu prawnego mniejszości polskiej w Niemczech (Polacy w Niemczech od 1940 nie posiadają statusu mniejszości narodowej)[14]. Kierowana przez niego Wspólnota Polska opracowała obywatelski projekt ustawy o repatriacji. Po jego śmierci koordynacją zbierania podpisów zajmował się jego syn Jakub[15].

Śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Sarkofag Macieja Płażyńskiego w gdańskiej bazylice mariackiej
Tablica upamiętniająca Macieja Płażyńskiego w gmachu Sejmu

Zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku w drodze na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej[16]. Został pochowany 21 kwietnia tego samego roku w kaplicy Matki Boskiej Ostrobramskiej[17], w bazylice mariackiej w Gdańsku[18], stając się drugą osobą (po prałacie Józefie Zator-Przytockim) pochowaną tam w okresie powojennym[19]. Mszy świętej pogrzebowej przewodniczył abp Sławoj Leszek Głódź. W uroczystościach pogrzebowych udział wzięli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, w tym premier Donald Tusk oraz marszałek Sejmu Bronisław Komorowski[20].

Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W 2000 został uhonorowany Orderem Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy[21]. Otrzymał tytuły honorowego obywatela Młynar, Pucka, Pionek i Lidzbarku Warmińskiego.

Postanowieniem z 16 kwietnia 2010 marszałek Sejmu Bronisław Komorowski wykonujący obowiązki prezydenta RP, na wniosek Kapituły Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi w służbie państwu i społeczeństwu, odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[22]. Tego samego dnia Rada Miasta Sopotu podjęła uchwałę o nazwaniu jego imieniem ronda przy skrzyżowaniu ulic Bitwy pod Płowcami i Polnej[23]. Wyróżniony też Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"[24].

Maciejowi Płażyńskiemu poświęcono tablice pamiątkowe: w siedzibie Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" (odsłonięta 18 października 2010[25]), w gmachu Sejmu w Warszawie (odsłonięta 20 października 2010[26]) oraz na ul. Szerokiej 80/81 w Gdańsku-Śródmieściu (odsłonięta 10 kwietnia 2011[27]). Jego imieniem nazwano rondo w Rumi (12 czerwca 2010)[28], rondo w Brusach w powiecie chojnickim (17 października 2010)[29], wiadukt 800-lecia Tczewa położony w tym mieście (12 listopada 2010)[30] i rondo w Pucku (13 listopada 2010)[31].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego rodzice i młodszy brat byli weterynarzami[32]. Rodzina matki pochodziła z Wielkopolski, a rodzina ojca po części z Lublina, po części z Tarnopola[13].

Maciej Płażyński był żonaty z Elżbietą (sędzią Sądu Okręgowego w Gdańsku), miał troje dzieci: Jakuba (ur. 1984), Katarzynę (ur. 1986) i Kacpra (ur. 1989).

Przypisy

  1. Biogram na stronie Senatu (VI kadencja) (ang.). [dostęp 10 kwietnia 2010].
  2. Arkadiusz Kazański: Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 25 kwietnia 2010].
  3. 3,0 3,1 Na Lechii nie szukali poklasku. lechia.gda.pl, 13 kwietnia 2010. [dostęp 24 kwietnia 2010].
  4. Maciej Płażyński. wp.pl, 18 stycznia 2006. [dostęp 3 września 2013].
  5. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  6. Dominik Uhlig: Na prawo od PSL. wyborcza.pl, 9 lutego 2004. [dostęp 22 kwietnia 2010].
  7. Serwis PKW – Wybory 2004. [dostęp 22 kwietnia 2010].
  8. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  9. Maciej Płażyński: zagłosuję na Lecha Kaczyńskiego. wp.pl, 17 października 2005. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  10. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 22 kwietnia 2010].
  11. Maciej Płażyński. VI kadencja. Przynależność do komisji i podkomisji. sejm.gov.pl. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  12. Zostaje wiara, nadzieja i miłość, "Idziemy" nr 16 (241) z 18 kwietnia 2010, s. 6–7 (wywiad ks. red. Henryka Zielińskiego ze Sławojem Leszkiem Głódziem)
  13. 13,0 13,1 Rozmowa z Maciejem Płażyńskim, prezesem Stowarzyszenia "Wspólnota Polska". zpb.org.pl, 11 czerwca 2009. [dostęp 23 kwietnia 2010].
  14. Maciej Płażyński: Wystąpienia prezesa Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" Macieja Płażyńskiego do kanclerz Angeli Merkel i premiera Donalda Tuska w związku z listem mecenasa Hambury. wspolnota-polska.org.pl, 26 sierpnia 2009. [dostęp 28 kwietnia 2010].
  15. Posłowie debatowali nad ustawą Płażyńskiego. wprost.pl, 11 stycznia 2012. [dostęp 28 stycznia 2013].
  16. Lista pasażerów i załogi samolotu TU-154. msw.gov.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 6 września 2012].
  17. Gosiewski, Karpiniuk, Walentynowicz i inni.... tvp.info, 21 kwietnia 2010. [dostęp 31 lipca 2010].
  18. Maciej Płażyński jutro wróci do Gdańska. rp.pl, 18 kwietnia 2010. [dostęp 20 kwietnia 2010].
  19. Pogrzeb Płażyńskiego w Bazylice Mariackiej. dziennik.pl, 15 kwietnia 2010. [dostęp 12 lipca 2010].
  20. Pogrzeb Macieja Płażyńskiego w Bazylice Mariackiej. wp.pl, 21 kwietnia 2010. [dostęp 21 kwietnia 2010].
  21. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (wł.). quirinale.it, 14 marca 2000. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  22. M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  23. Park Kaczyńskich, skwer Arama, rondo Płażyńskiego. gazeta.pl, 16 kwietnia 2010. [dostęp 28 kwietnia 2010].
  24. Arkadiusz Rybicki i Maciej Płażyński – odznaczeni Medalami Gloria Artis. mkidn.gov.pl, 16 kwietnia 2010. [dostęp 22 listopada 2012].
  25. Posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej. senat.pl. [dostęp 21 października 2010].
  26. Sejm: Tablica upamiętniająca 18 parlamentarzystów. interia.pl, 20 października 2010. [dostęp 21 października 2010].
  27. W Gdańsku odsłonięto tablicę ku czci Macieja Płażyńskiego. gazetaprawna.pl, 10 kwietnia 2011. [dostęp 29 kwietnia 2011].
  28. Rondo im. Macieja Płażyńskiego. mtk.pl, 13 czerwca 2010. [dostęp 24 stycznia 2011].
  29. Powiat chojnicki. Rondo w Brusach nosi imię Macieja Płażyńskiego. naszemiasto.pl, 18 października 2010. [dostęp 1 listopada 2010].
  30. Odsłonięto tablicę na wiadukcie 800-lecia Tczewa im. Macieja Płażyńskiego. portalpomorza.pl, 12 listopada 2010. [dostęp 25 listopada 2010].
  31. Rondo Płażyńskiego w Pucku. naszemiasto.pl, 13 listopada 2010. [dostęp 26 listopada 2010].
  32. Maciej Płażyński, jedna z ofiar katastrofy pod Smoleńskiem, miał w Pasłęku wielu przyjaciół. paslek.wm.pl, 13 kwietnia 2010. [dostęp 20 kwietnia 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]