Madonna z Dzieciątkiem i świętymi (obraz Belliniego)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Madonna z Dzieciątkiem i świętymi
Madonna z Dzieciątkiem i świętymi
Autor Giovanni Bellini
Rok wykonania 1505
Technika wykonania olej na desce
Rozmiar 500 cm × 235 cm cm
Muzeum San Zaccaria w Wenecji

Madonna z Dzieciątkiem i świętymi – obraz ołtarzowy włoskiego malarza Giovanniego Belliniego.

Obraz w zdecydowany sposób nawiązuje do wcześniejszego dzieła Belliniego Ołtarz św. Hioba. Został namalowany dla kościoła św. Zachariasza w Wenecji. Miał być połączeniem czterech różnych światów i tematów: Bizancjum w postaci mozaiki w półkopule, antyku - zdobienia i kapitele kolumn, renesansu ukazany w postaciach i przedstawionej scenie i tematyki chrześcijańskiej. Pierwotnie został namalowany na desce ale został przeniesiony na płótno. W 1797, w wyniku wojen napoleońskich, został przewieziony do Paryża. Po wojnie powrócił na swoje miejsce, a w 1816 został odrestaurowany. Obraz znajduje się w oryginalnej ramie choć w takcie przewożenia do Luwru został obcięty.

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Obraz przedstawia tradycyjną scenę w ujęciu sacra conversazione. Po środku, w głębokiej absydowej niszy, na podwyższonym tronie, siedzi Matka Boża. Na rękach trzyma Dzieciątko Jezus, które ma podniesioną dłoń w geście błogosławieństwa. Wokół znajdują się cztery postacie świętych. Po prawej stronie stoi Święta Łucja, trzymająca naczynie w którym znajdują się jej oczy. Atrybut nawiązuje do jej męczeńskiej śmierci ok. 300 roku i do strasznego czynu samookaleczenia. Święta wyłupała sobie oczy by stać się mniej atrakcyjną dla mężczyzn po zesłaniu jej do domu schadzek. Od jej postaci bije jasna poświata co ma nawiązywać do jej imienia - Lux po łacińsku oznacza światło. Obok niej stoi Święty Hieronim czytający Biblię. Jako jeden z Ojców Kościoła, który przełożył Biblię na język łaciński, przedstawiany był ze swoim atrybutem, księgą, symbolizującą również jego wielką mądrość. Święty skierowany jest w stronę widza. Po lewej stronie stoi Święta Katarzyna. Zgodnie z ikonografią chrześcijańską przedstawiona została ze złamanym kołem, który nawiązuje do jej męczeństwa na nabitym gwoździami kole. Obok niej, przodem do widza stoi Święty Piotr. W prawej ręce tradycyjnie trzyma pismo święte a w lewej klucze do bram niebios. Zgodnie z tradycją w scenach sacra conversazione postać stojąca po lewej stronie obrazu nawiązuje kontakt wzrokowy z widzem. Wszystkie postacie są nieobecne, zamyślone. Peter Murray pisał:

Wszystko zastygło w doskonałym spokoju i zamyśleniu. To dzieło starego człowieka, owoc życia spędzonego na cierpliwych studiach i rozważaniach, dla którego niespieszność i brak skrajności są oznaką doskonałości zarówno zrozumienia, jak przekazu.

U góry, nad Madonną, wisi strusie jajo, co ma symbolizować cykliczność życia wyznaczonej narodzinami i śmiercią. Motyw ten został zaczerpnięty prawdopodobnie z obrazu Piera della Francesca pt. Madonna z Dzieciątkiem w otoczeniu świętych. U dołu tronu siedzi anioł grający na instrumencie. Po prawej stronie na zestawie tronu tzw. cartellino, Bellini podsygnował swoje dzieło: IOANNE BELLINVS MCCCCCV.

Ołtarz w odróżnieniu od swojego poprzednika z San Giobbe lub obrazu ołtarzowego z kościoła Santa Maria Gloriosa dei Frari swój punt widzenia ma umieszczony wysoko (w obrazie z San Giobbe punkt znajduje się w podstawie obrazu). Dzięki takiemu przesunięciu widać szeroka płaszczyznę posadzki z terakoty przed muzykującym aniołem, który wyznacza wierzchołek lekkiego łuku przy którym stoją pozostałe postacie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]