Madonna z Dzieciątkiem i świętymi Martyną i Agnieszką

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Madonna z Dzieciątkiem i świętymi Martyną i Agnieszką
Ilustracja
Autor El Greco
Rok wykonania 1597-1599
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 193,5 × 103 cm
Muzeum National Gallery of Art

Madonna z Dzieciątkiem i świętymi Martyną i Agnieszką – obraz olejny hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco.

W 1597 roku El Greco otrzymał zlecenie na wykonanie kilku obrazów dla nowo wybudowanej kaplicy w Toledo, poświęconej św. Józefa. Zleceniodawcą był profesor teologii na uniwersytecie w Toledo Martin Ramirez[1]. 9 września artysta podpisał kontrakt na wykonanie trzech ołtarzy do dnia sierpniowego święta Matki Boskiej. Umowa bardzo szczegółowo określała zakres zlecenia: obraz do głównego ołtarza miał przedstawiać św. Józefa, nad nim miała znajdować się scena Ukoronowania Marii a po jej bokach wizerunki dwóch innych świętych. Dodatkowo El Greco miał wykonać z rzeźbionego drewna ramy, pokryte złoceniami. Po namalowaniu dwóch pierwszych obrazów Święty Józef z Dzieciątkiem Jezus i Koronacja Matki Boskiej artysta stworzył dwa kolejne do naw bocznych pt. Święty Marcin i żebrak oraz Madonnę z Dzieciątkiem i świętymi.

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie El Greco dzieli kompozycję na dwie części: niebiańską i ziemską. W tej pierwszej przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem w towarzystwie aniołów. Zarysy ich postaci są niewyraźne, rozmyte co daje efekt widzianych postaci we śnie. Realności nadają jedynie wyraziste barwy - błękity, czerwienie i zielonawe złota. Wokół twarzy Marii o bardzo hiszpańskich rysach, skupione są główki aniołków wyglądające jak białe kulki będące częścią chmury na której siedzi Madonna.
W dolnej części równie nierealistycznie przedstawione zostały dwie święte: Święta Martyna i Święta Agnieszka. Ich postacie są wypukłe, nienaturalnie wydłużone zwłaszcza ich szyje. Być może taki sposób ujęcia El Greco zaczerpną od włoskiego malarza Parmigianina o którym powiedział (...) najwyraźniej przyszedł na świat jedynie po to, aby poprzez swoje szkice i rysunki pokazać, co to jest smukłość i wdzięk postaci [2] By móc zidentyfikować przedstawione niewiasty artysta umieścił atrybuty świętych; po prawej stronie z oczami skierowanymi ku dołowi, z barankiem na rękach stoi święta Agnieszka a po lewej stronie z głową podniesioną ku niebu, z lwem u kolan stoi święta Martyna.

Do 1906 roku obraz znajdował się w kaplicy w Toledo. Został sprzedany amerykańskiemu milionerowi A. B. Widenerowi a następnie trafił do kolekcji National Gallery of Art w Waszyngtonie[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spanish Paintings of the Fifteenth Through Nineteenth Centuries - National Gallery of Art (U.S.), Jonathan Brown, Richard G. Mann - Google Książki, books.google.com [dostęp 2017-11-18].
  2. za: M. Scholz-Hänsel El Greco s.64
  3. Art Object Page, www.nga.gov [dostęp 2017-11-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]