Magdalena Parys

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Magdalena Parys
Ilustracja
Magdalena Parys
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1971
Gdańsk
Narodowość polska
Dziedzina sztuki pisarka
Strona internetowa

Magdalena Parys, właśc. Magdalena Lasocka[1] (ur. 29 czerwca 1971 w Gdańsku) – polsko-niemiecka pisarka.

Magdalena Parys od 1984 mieszka w Berlinie Zachodnim, dokąd wyemigrowała jej rodzina. Po zjednoczeniu Niemiec (1990) studiowała filologię polską i pedagogikę na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Zadebiutowała w 2001 roku na łamach pisma literackiego „Pogranicza”, w którym ukazywały się jej wiersze, opowiadania, eseje i recenzje.

W roku 2011 wydała debiutancką powieść Tunel. Portal culture.pl, podsumowujący literackie dokonania w 2011 roku, wymienił Tunel jako jeden z najważniejszych debiutów tamtego roku. Tunel reprezentował Polskę na Europejskim Festiwalu Debiutu w Kilonii i w Berlinie[2][3]. Książka była wielokrotnie wznawiana. W 2014 roku „Świat Książki” wydał ją w twardej oprawie w serii „Nowa Proza Polska” – autorka poszerzyła i uzupełniła polskie wydanie w oparciu o niemiecki przekład Tunelu[4], który ukazał się w RFN w 2014 roku. W roku 2017 Tunel ukazał się we Francji w wydawnictwie agullo edition pod tytułem 188 metres sous Berlin. Powieść w przeciągu kilku miesięcy była trzykrotnie wznawiana, otrzymała nominację do nagrody księgarzy i wydawców francuskich Le prix Libr’a nous 2018[5] i nagrodę Prix littéraire de la ville de Quimper[6][7][8]oraz bardzo pozytywne krytyki we francuskojęzycznej prasie w Belgii i we Francji[9].

W roku 2015 ukazała się powieść Magik I tom trylogii berlińskiej (seria: „Nowa Proza Polska”)[10], za którą autorka otrzymała w 2015 roku Literacką Nagrodę Unii Europejskiej[11][12][13]. Wielowątkowa powieść polityczno-sensacyjna, której akcja toczy się głównie w Berlinie, Warszawie i Sofii. Powieść była wielokrotnie wznawiana w Polsce, tłumaczona na wiele języków, między innymi francuski, niemiecki, włoski, węgierski, bułgarski, chorwacki i inne[14].

Szczególnym uznaniem krytyków i czytelników cieszyło się we Francji francuskie wydanie Magika (Le Magicien) Dziennik „Le Monde” przyrównał twórczość Parys do twórczości Tomasza Manna[15] a tygodnik „Liberation” z Oskarowym filmem Życie na podsłuchu[16], „L’Obs” uznało Parys „za jedną z największych pisarek epoki postkomunizmu”. W roku 2019 była jednym z gości honorowych Paryskich Targów Książki.

W roku 2020 ukazał się tom drugi planowanej trylogii berlińskiej – Książę.

Na zaproszenie dyrektora Teatru Polskiego w Warszawie, Andrzeja Seweryna, wystąpiła w 2018 roku z monodramem własnego autorstwa Achtung, Niemcy![17]

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Felietonistka „Gazety Wyborczej”[18]. Pod skrzydłem miesięcznika ”Pismo. Magazyn opinii” prowadzi podcast „Międzymiastowa”, do którego regularnie zaprasza ludzi mediów i kultury.[19] Przez kilka lat pisała też dla „Wysokich Obcasów Extra” i „Zwierciadła”[20]. Pisze po polsku i niemiecku. Publikowała m.in. we francuskim tygodniku „Marianne”[21], niem. dzienniku „Stuttgarter Zeitung”[22]Gazecie Wyborczej[23], „Książki. Magazyn do czytania”[24], „Pograniczach[25], „Zwierciadle”, „Dialogu[26] i innych. Autorka licznych wywiadów, w tym z Eriką Steinbach[27], Tanją Dückers, Burkhartem Veigelem.

W roku 2003 wraz z Izabelą Potrykus zorganizowała międzynarodowy konkurs literacki pod patronatem Uniwersytetu Humboldtów i instytutów i ambasad Polski, Czech, Słowacji, Węgier i Słowenii z okazji przystąpienia tych krajów do Unii Europejskiej. Pod redakcją Parys i Potrykus został wydany zbiór opowiadań laureatów konkursu. W wielojęzycznym zbiorze – Ich bin der, der angekommen ist – znalazły się teksty m.in. Tanji Dückers i Istvana Vörösa[28]. W latach 2006–2007 założycielka i redaktor naczelna literackiego czasopisma „Squaws“.

Opowiadania (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

Monodram[edytuj | edytuj kod]

  • 2018 Monodramat „Achtung Niemcy! Teatr Polski, Warszawa[29]

Reportaże[edytuj | edytuj kod]

  • Deutschpolnischeuropäisch. Die Identitäten der Magdalena Parys (Niemiecko-polsko-europejska. Oblicza Magdaleny Parys.)[30]

Reżyseria: David Z. Mairowitz i Malgorzata Żerwe, Produkcja: Deutschlandfunk 2019[31] W 2020 r. Małgorzata Żerwe otrzymała za ten reportaż Polsko-Niemiecką Nagrodę Dziennikarską im. Tadeusza Mazowieckiego [32]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]



Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Justyna Sobolewska, Polska pisarka opowiada Niemcom historię, www.polityka.pl, 2015 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  2. 10. Europäisches Festival des Debütromans 2012 (niem.). W: Literatur Haus Schleswig-Holstein [on-line]
  3. Marta Mizuro: Prawie cała wstecz. Rok 2011 w literaturze. W: Culture.pl [on-line]. Instytut Adama Mickiewicza, grudzień 2011.
  4. Tunnel: Amazon.de: Magdalena Parys, Paulina Schulz: Bücher, www.amazon.de [dostęp 2020-01-03] (niem.).
  5. Le prix Libr’à nous 2018 révèle sa première sélection, Livres Hebdo [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  6. « 188 mètres sous Berlin ». Magdalena Parys, prix littéraire de la Ville de Quimper, Le Telegramme, 26 czerwca 2018 [dostęp 2020-01-02] (fr.).
  7. Prix littéraire de la ville de Quimper : Magdalena Parys lauréate, www.quimper.bzh [dostęp 2020-01-19] (fr.).
  8. Magdalena Parys receives the Literary Award of the City of Quimper, instytutksiazki.pl, 25 lipca 2018 [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  9. https://static1.squarespace.com/static/5620f8a5e4b0096117adbc2f/t/5a058e4371c10b194d305d3b/1510313563052/rp188m%C3%A8tres-08112017.pdf
  10. Magik, Lubimyczytać.pl [dostęp 2020-01-02].
  11. Magdalena Parys z Europejską Nagrodą Literacką, Culture.pl [dostęp 2020-01-03] (ang.).
  12. Magdalena Parys laureatką Nagrody Literackiej Unii Europejskiej!, www.pik.org.pl [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  13. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2020-01-03].
  14. Magdalena Parys | EU Prize for Literature, www.euprizeliterature.eu [dostęp 2020-01-03].
  15. Magdalena Parys réveille les morts d’Allemagne de l’Est avec son roman « Le Magicien », 22 lutego 2019 [dostęp 2020-01-02] (fr.).
  16. Jeudi polar : la vengeance tardive des victimes de la Stasi, Libération.fr, 21 lutego 2019 [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  17. Axis Media Unlimited, Cykle i wydarzenia - Cykle - Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie, www.teatrpolski.waw.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  18. https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,26756585,na-dworze-sroga-zima-kobiety-wywozone-kto-wie-dokad-a.html
  19. 20https://magazynpismo.pl/autorzy/parys-magdalena/
  20. NoMonday, "Wysokie Obcasy Extra" rosną na wiosnę - odświeżone czerwcowe wydanie z filmem "Praktykant" na DVD, www.agora.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  21. Angela Merkel, le non-changement, Marianne, 24 września 2017 [dostęp 2020-01-02] (fr.).
  22. Stuttgarter Zeitung, Stuttgart Germany, Reise-Eindrücke aus Polen: Die Austreibung der Demokratie, stuttgarter-zeitung.de [dostęp 2020-01-02] (niem.).
  23. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2020-01-02].
  24. NoMonday, "Książki. Magazyn do czytania" - wydanie specjalne na lato, www.agora.pl [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  25. Polnisches Institut Berlin, www.berlin.polnischekultur.de [dostęp 2020-01-02].
  26. DIALOG 106/2013, Przegląd Polityczny [dostęp 2020-01-02] (pol.).
  27. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2020-01-02].
  28. http://helbig-mischewski.de/kritik-liskowski.pdf
  29. Axis Media Unlimited, Cykle i wydarzenia - Cykle - Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie, www.teatrpolski.waw.pl [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  30. Wendeländer (3/5) - Die Identitäten der Magdalena Parys - Deutschpolnischeuropäisch, Hörspiel und Feature [dostęp 2020-01-03] (niem.).
  31. Bayerischer Runfunk, Wendeländer (3/5) - Die Identitäten der Magdalena Parys - Deutschpolnischeuropäisch - Das Feature, ARD Audiothek [dostęp 2020-01-03] (niem.).
  32. https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/siedem-laureatek-polsko-niemieckiej-nagrody-dziennikarskiej-polsko-niemieckie-dni-mediow-tylko-w-internecie
  33. Książki zakwalifikowane do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus 2012.
  34. http://www.tvp.pl/polonia/aktualnosci/polacy-na-swiecie/kalendarz/po-raz-osmy-przyznano-zlote-sowy-poloniitvp.pl.
  35. Magdalena Parys laureatką Nagrody Literackiej Unii Europejskiej!, www.pik.org.pl [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  36. Małgorzata Matuszewska, Angelus 2017: 66 książek już na drodze po laury, „Gazetawroclawska.pl”
  37. Agnieszka Kołodyńska, Angelus 2017 – nowi jurorzy w jury Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus | www.wroclaw.pl
  38. Le prix Libr’à nous 2018 révèle sa première sélection, Livres Hebdo [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  39. Découvrez la sélection pour le Libr'à Nous 2018 !, Polar et Thriller | BePolar [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  40. « 188 mètres sous Berlin ». Magdalena Parys, prix littéraire de la Ville de Quimper, Le Telegramme, 26 czerwca 2018 [dostęp 2020-01-03] (fr.).
  41. Prix littéraire de la ville de Quimper : Magdalena Parys lauréate, www.quimper.bzh [dostęp 2020-01-19] (fr.).
  42. The Polish Book Institute, instytutksiazki.pl [dostęp 2020-01-05] (pol.).