Magnus (książę Saksonii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Magnus
ilustracja
przedstawienie Magnusa przez Lucasa Cranacha młodszego z XVI w.
książę Saksonii
Okres od 1072
do 1106
Poprzednik Ordulf
Następca Lotar z Supplinburga
Dane biograficzne
Dynastia Billungowie
Data urodzenia po 1042
Data śmierci 25 sierpnia 1106
Miejsce spoczynku kościół św. Michała w Lüneburgu
Ojciec Ordulf
Matka Wulfhilda norweska
Żona Zofia węgierska
od 1070/71
do 1095
Dzieci Wulfhilda, Eilika

Magnus (ur. po 1042, zm. 25 sierpnia 1106[1][2][3]) – książę Saksonii od 1072, ostatni męski przedstawiciel rodu Billungów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Magnus był synem księcia Saksonii Ordulfa z rodu Billungów i Wulfhildy, córki króla Norwegii Olafa II Świętego[1][4][2][3]. Za panowania jego przodków rozwinął się konflikt pomiędzy Billungami i arcybiskupem Hamburga-Bremy Adalbertem, który osiągnął apogeum po śmierci cesarza Henryka III Salickiego. Pierwsza informacja w źródłach o Magnusie dotyczy ok. 1066 i odnosi się właśnie do konfliktu z Adalbertem: po utracie przez arcybiskupa silnej pozycji na dworze małoletniego Henryka IV Magnus miał stać na czele wojsk Billungów, które wyparły Adalberta z Bremy. Aby móc wrócić do swej siedziby, Adalbert zmuszony był do znacznych ustępstw terytorialnych[1][4]. Magnus dzięki tym nabytkom zyskał okazję do uzyskania pewnej niezależności od swego ojca[1].

W kolejnych latach Magnus zbliżył się do Ottona II z Northeimu, przywódcy saskiej opozycji przeciwko królowi, którego poparł w jego konflikcie z Henrykiem IV w 1070. W 1071 obaj książęta musieli poddać się Henrykowi, a Magnus został przez króla uwięziony. Pozostawał w niewoli nawet po śmierci swego ojca w 1072, gdy odziedziczył księstwo Saksonii. Odzyskał wolność dopiero w 1073, podczas powstania możnych saskich przeciwko królowi, gdy został wymieniony na królewską załogę zdobytego wcześniej przez jego stryja Hermana zamku w Lüneburgu. Magnus pozostał przeciwnikiem Henryka IV i w 1075 wziął udział w bitwie pod Homburgiem nad Unstrutą, w której możni sascy zostali pokonani. W październiku tego roku wraz z innymi przywódcami opozycji Magnus poddał się królowi i został uwięziony. Odzyskał wolność w pierwszej połowie 1076, gdy dotychczasowi stronnicy króla zaczęli od niego odstępować po jego ekskomunice i zwolnili saskich więźniów. Nadal aktywnie uczestniczył w działaniach opozycji saskiej, wsparł wybranego przez nią antykróla Rudolfa z Rheinfelden. W 1078 wziął udział w bitwie pod Mellrichstadt, gdzie jego stryj Herman został wzięty w niewolę, a sam ledwo uszedł z pola walki[1][4].

Po tym wydarzeniu brak świadectw na aktywne uczestnictwo Magnusa w opozycji przeciwko Henrykowi IV, a z czasem doszło do porozumienia między Magnusem i Henrykiem i ten pierwszy (wraz ze stryjem Hermanem) znalazł się w obozie lojalnym wobec władcy. Podjął wówczas z powodzeniem walkę przeciwko Słowianom, m.in. wspierał w powrocie do władzy Henryka, syna zamordowanego w 1066 chrześcijańskiego władcy Obodrytów Gotszalka, a w 1093 odniósł zwycięstwo w bitwie pod Śmiłowem[1][4].

Śmierć Magnusa bez męskiego potomka oznaczała koniec dynastii Billungów[1][4][2]. Pochowany został w kościele św. Michała w Lüneburgu[2]. Kolejnym księciem Saksonii został Lotar z Supplinburga[4][2], natomiast dobra Billungów przejęli Welfowie i Askańczycy – członkowie tych dynastii byli zięciami Magnusa[2].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

W 1070 lub 1071 Magnus ożenił się z Zofią (zmarłą w 1095), córką króla Węgier Beli I i zarazem wdową po margrabim Istrii Ulryku I. Mieli dwie córki: Wulfhildę (ok. 1075–1126), żonę księcia Bawarii Henryka IX Czarnego, oraz Eilikę (ok. 1080–1142), żonę hrabiego Anhaltu Ottona Bogatego (matkę Albrechta Niedźwiedzia)[1][2][3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Lutz Fenske: Magnus. W: Neue Deutsche Biographie. T. 15. Berlin: Duncker & Humblot, 1987, s. 666–667. ISBN 3-428-00284-9. (niem.)
  2. a b c d e f g Magnus (niem.). W: Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer: Materialsammlung [on-line]. [dostęp 2019-07-10].
  3. a b c Magnus Herzog v.Sachsen (niem.). W: WW-Person [on-line]. [dostęp 2019-07-10].
  4. a b c d e f Otto von Heinemann: Magnus. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 20. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1884, s. 69–72. (niem.)