Magnus Hirschfeld

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Magnus Hirschfeld
Ilustracja
Popiersie Magnusa Hirschfelda w Schwules Museum w Berlinie
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1868
Kołobrzeg
Data i miejsce śmierci 14 maja 1935
Nicea
Zawód lekarz

Magnus Hirschfeld (ur. 14 maja 1868 w Kołobrzegu, zm. 14 maja 1935 w Nicei) – niemiecki lekarz żydowskiego pochodzenia, prekursor seksuologii, założyciel Instytutu Seksuologicznego w Berlinie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w 1868 r. w Kolbergu (Kołobrzegu). Seksuologią zainteresował się podczas studiów, gdy na wykładzie o wynaturzeniach seksualnych jako ich przykład wskazano homoseksualizm, a jako ilustrację wykładu wprowadzono na salę nagiego geja. Hirschfeld jako jedyny student zaprotestował przeciw takim działaniom. Po ich ukończeniu zaczął badać zjawisko homoseksualizmu i walczyć z dyskryminacją gejów. W 1919 r. założył Instytut Nauk Seksualnych, który przyjmował 20 tys. pacjentów rocznie, także spoza Niemiec[1].

W 1932 r. wyjechał za granicę na serię prelekcji, ale nie wrócił już do kraju z powodu przejęcia władzy przez nazistów, którzy go od dawna zwalczali. Osiadł we Francji. Jeszcze w 1933 r. jego Instytut został splądrowany i zniszczony przez działaczy nazistowskich[1].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Jeden z pierwszych liderów ruchu na rzecz równouprawnienia homoseksualistów. Hirschfeld był współzałożycielem w 1897 pierwszej niemieckiej organizacji (WhK - Wissenschaftlich-humanitäres Komitee) zrzeszającej osoby homoseksualne. Do czasu prowadzenia Instytutu Seksuologicznego w Berlinie organizacja ta mieściła się w Instytucie. Instytut Seksuologiczny i WhK zapoczątkowały kampanię na rzecz zniesienia paragrafu 175 wnioskując, że jedyne akty homoseksualne podlegające penalizacji winny być aktami seksualnej przemocy: gwałtu lub z osobami niezdolnymi do wyrażenia na taki akt zgody (dzieci, osoby niepełnosprawne mentalnie). W 1929 komitet Reichstagu przegłosował odpowiedni projekt zmiany legislacyjnej[2]. Do głosowania nie doszło skutkiem zmian politycznych w Republice Weimarskiej i objęcia władzy przez NSDAP.

Hirschfeld był badaczem, którego głównym przedmiotem zainteresowań była sfera seksualności człowieka. Z czasem przyjęło się nazywanie tej dziedziny studiów naukowych „seksuologią”. Wymieniany jest obok Brytyjczyka Havelocka Ellisa i Amerykanina Alfreda Kinseya jako prekursor tego kierunku medycyny[3]. Współcześniu mu amerykańscy dziennikarze określili go „Einsteinem seksu”[1]. Był jednym z pierwszych, który zgromadził systematyczne dane o seksualności. Głównym polem badań Hirschfelda był homoseksualizm. Był autorem pięciotomowego traktatu o seksuologii, jak również ok. 150 innych prac z tej dziedziny.

Był też twórcą teorii metatropizmu, według której płeć jest czymś chwiejnym, ulegającym zmianie. Odkrył także wpływ hormonów na osobowość seksualną człowieka[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Anita Karwowska: "Dziewczyna z portretu". Kto zoperował Lili Elbe (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2016-01-13. [dostęp 2017-12-06].
  2. Institute for Sexual Sciences (1919-1933). W: Reform of the Penal Code [on-line]. [dostęp 2011-01-13].
  3. a b Zbigniew Lew-Starowicz Miłość i seks. Słownik encyklopedyczny, Wrocław 1999

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Fijałkowski, Magnus Hirschfeld: Żyd, gej, socjalista. "Słowo Żydowskie" 2004, nr 1-2 (313-314), s. 11

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]