Magura Spiska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dolina Zdziarska i główny grzbiet Magury Spiskiej
Zachodnia część Magury Spiskiej. Widok z Łapszanki
Grzbiet Magury Spiskiej po huraganie w 2004 r
Okolice Przełęczy Magurskiej i dolina Rieki
Wielki Lipnik i wschodnia część Magury Spiskiej
Rzepisko po wiatrołomach i Tatry Bielskie

Magura Spiska (słow. Spišská Magura, niem. Zipser Magura, węg. Szepesi Magura[1]) – pasmo górskie wchodzące w skład Pogórza Spiskiego i będące główną jego częścią[2]. Jest to jeden tylko grzbiet, który rozciąga się na długości ponad 30 km od doliny Jaworowego Potoku na zachodzie po dolinę Popradu na wschodzie. Od Tatr oddziela go Rów Podspadzki, Zdziarska Przełęcz i Rów Zdziarski[1]. Najwyższym szczytem jest Rzepisko (1259 m)[3]. W części zachodniej od doliny Białki po dolinę Rieki (w Starej Wsi Spiskiej) sąsiaduje z Zamagurzem znajdującym się po północnej stronie Magury Spiskiej. Od Pienin oddziela go dolina Dunajca, Lipnika, Straňanské sedlo i dolina Kamienki[2].

Przebieg pasma[edytuj]

Wyróżnia się w nim dwie części:

Geografowie słowaccy często nazywają część zachodnią Rzepiskiem, a wschodnią Wietrznym Wierchem (tak, jak najwyższe ich szczyty). Do Magury Spiskiej włączają też Zamagurze[1].

Opis pasma[edytuj]

Pasmo Magury Spiskiej zbudowane jest z warstw fliszu karpackiego. Znajduje się niemal w całości na Słowacji. Na terenie Polski znajdują się jedynie opadające do Jurgowa północno-zachodnie stoki Górkowego Wierchu, Bryjowego Wierchu i Suchego Wierchu[1].

Magura Spiska jest niemal w całości zalesiona, ale liczne polany i wiatrołomy powodują, że prowadzące przez nią szlaki turystyczne są widokowe. Jej długi i stosunkowo płaski grzbiet tworzy boczne ramiona, szczególnie na północną stronę. Grzbiet przecinają dwie szosy: jedna przez Przełęcz Magurską z Białej Spiskiej do Starej Wsi Spiskiej, druga przez Przełęcz Toporzecką z Haligowiec do Toporca. Osobliwością jest występowanie na północnych stokach dwóch jezior pochodzenia osuwiskowego: Jest to Osturniańskie Jezioro (Osturnianské jazero) i Jezierskie Jezioro (Jezerské jazero)[4].

Turystyka[edytuj]

Rejon jest mało popularny turystycznie i całymi dniami można tutaj nie spotkać żadnego turysty. Brak schronisk turystycznych. Dobrą bazą noclegową dysponuje tylko Zdziar i Tatrzańska Kotlina, położone w dolinie pomiędzy Magurą Spiską i Tatrami. Szlaki są słabo oznakowane. Stąd też są to regiony dla turystów doświadczonych i ceniących sobie spokój i ciszę podczas wędrówek[4].

Miejscowości Zdziar i Tatrzańska Kotlina zajmują się nie tylko obsługą letniego i zimowego ruchu turystycznego, ale są też znanymi bazami narciarstwa. U podnóży wschodnich Magury Spiskiej położone jest znane uzdrowisko i kąpielisko termalne Drużbaki Wyżne (Wyżne Rużbachy). Ukryte wśród gór, w dolinie między Magurą Spiską a Zamagurzem znajdują się zamieszkałe przez Łemków słowackie miejscowości Osturnia, Wielka Frankowa i Frankówka, w których zachował się żywy do dzisiaj folkor[4].

Szlaki turystyczne

Szlak niebieski szlak rowerowy niebieski głównym grzbietem biegnie szlak turystyki pieszej i rowerowej z Średnicy w Zdziarze do miejscowości Drużbaki Wyżne[6]:

Szlak żółty szlak rowerowy żółty Dolina Bachledzka – Mała Polana – Frankówka. 1.55 h, ↓ 1.40 h
Szlak zielony Zdziar – Slodičovský vrch – Małą Polanę – rozdroże pod Bukowiną – Jeziersko. 2.20 h, ↓ 2.40 h
Szlak żółty Osturnia – Osturniańskie Jezioro – rozdroże pod Magurką. 2 h, ↓ 1.35 h
Szlak czerwony Drużbaki Wyżne – Wietrzny Wierch – Wielki Lipnik
Szlak zielony Drużbaki Wyżne – HorbáľováPrzełęcz Korbalowa

Przypisy

  1. a b c d Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. a b Podhale. Spisz. Orawa. 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Sygnatura, 2004. ISBN 978-83-7499-004-2.
  4. a b c d e Daniel Kollár, Jan Lacika: Pieniny. Spisz północny i Szarysz. Bratislava: Dajama, 2007. ISBN 978-80-89226-19-1.
  5. Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” s.c. ISBN 83-915737-3-7.
  6. Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2012-01-10].
  7. Czas przejścia na podstawie słowackich tabliczek informacyjnych na przełęczy.