Maia Sandu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maia Sandu
Ilustracja
Maia Sandu (2019)
Data i miejsce urodzenia 24 maja 1972
Risipeni
Premier Mołdawii
Okres od 8 czerwca 2019
do 14 listopada 2019
Przynależność polityczna Partia Akcji i Solidarności
Poprzednik Pavel Filip
Następca Ion Chicu
Minister edukacji Mołdawii
Okres od 24 lipca 2012
do 30 lipca 2015
Przynależność polityczna Partia Liberalno-Demokratyczna
Poprzednik Mihail Șleahtițchi
Następca Corina Fusu

Maia Sandu (ur. 24 maja 1972 w Risipeni) – mołdawska ekonomistka i polityk, minister edukacji w latach 2012–2015, kandydatka w wyborach prezydenckich, w 2019 premier Mołdawii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się we wsi Risipeni w rejonie Fălești w radzieckiej Mołdawii. W latach 1989–1994 studiowała zarządzanie na Akademii Nauk Ekonomicznych Mołdawii (ASEM) w Kiszyniowie. W latach 1995–1998 kształciła się w zakresie stosunków międzynarodowych w Academia de Administrare Publică de pe lângă Președintele Republicii Moldova. W 2010 ukończyła John F. Kennedy School of Government na Uniwersytecie Harvarda[1].

Kariera zawodowa[edytuj | edytuj kod]

W latach 1994–1998 pracowała jako konsultantka i zastępczyni kierownika wydziału w Ministerstwie Gospodarki. Później do 2005 była ekonomistką w biurze Banku Światowego w Kiszyniowie. W latach 2005–2006 pełniła funkcję dyrektora generalnego makroekonomicznych programów polityki i rozwoju w resorcie gospodarki. Od 2007 do 2009 zatrudniona jako konsultantka do spraw reformy centralnej administracji publicznej. W latach 2010–2012 doradzała dyrektorowi zarządzającemu Banku Światowego w Waszyngtonie[1].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

24 lipca 2012 została ministrem edukacji w drugim rządzie Vlada Filata, rekomendowała została przez Partię Liberalno-Demokratyczną. Pozostała na stanowisku w rządach, którymi kierowali Iurie Leancă i Chiril Gaburici[2], a także w czasie pełnienia obowiązków premiera przez Natalię Gherman. 23 lipca 2015 została kandydatką Partii Liberalno-Demokratycznej na premiera[3]. Dzień później oznajmiła, że będzie kandydować, jeżeli ze swych stanowisk odejdą prezes Narodowego Banku Mołdawii Dorin Drăguțanu i prokurator generalny Corneliu Gurin[4]. Ostatecznie prezydent Mołdawii nominował na to stanowisko Valeriu Streleța, a Maia Sandu 30 lipca 2015 znalazła się poza rządem.

23 grudnia 2015 utworzyła platformę „În /pas/ cu Maia Sandu”[5], która była zalążkiem nowo powstałej Partii Akcji i Solidarności.

W wyborach prezydenckich w 2016 była wspólną kandydatką PAS oraz Partii „Platforma Godność i Prawda”. W pierwszej turze zdobyła 38,7% głosów, co dało jej drugie miejsce i zapewniło udział w drugiej turze wyborów[6][7]. Uzyskała w niej 47,9% głosów, przegrywając z Igorem Dodonem z Partii Socjalistów Republiki Mołdawii[8].

W 2019 współtworzyła centroprawicową i proeuropejską koalicję wyborczą ACUM Platforma DA și PAS; uzyskała wówczas mandat posłanki do Parlamentu Republiki Mołdawii[9]. Kilka miesięcy po wyborach w trakcie kryzysu politycznego jej koalicja porozumiała się z Partią Socjalistów Republiki Mołdawii prezydenta Igora Dodona, tworząc sojusz przeciwko Demokratycznej Partii Mołdawii. 8 czerwca 2019 parlament głosami tych ugrupowań powołał Maię Sandu na urząd premiera Mołdawii[10], a prezydent Igor Dodon dokonał zaprzysiężenia członków jej gabinetu[11]. Tego samego dnia Sąd Konstytucyjny, uchodzący za kontrolowany przez Demokratyczną Partię Mołdawii, uznał utworzenie tego rządu za niekonstytucyjne[12].

Po kilku miesiącach między koalicjantami doszło do sporu na tle procedury wyłaniania prokuratora generalnego. 8 listopada 2019 socjaliści złożyli wobec jej rządu wniosek o wotum nieufności, który cztery dni później został przegłosowany przy wsparciu Demokratycznej Partii Mołdawii[13]. 14 listopada 2019 nowym premierem został Ion Chicu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Maia Sandu: Ministru al Educației în Guvernul Gaburici (rum.). unimedia.info. [dostęp 2018-11-30].
  2. Guvernul Gaburici (rum.). unimedia.info. [dostęp 2016-04-15].
  3. Ex-World Bank economist set to become prime minister in Moldova (ang.). dw.com, 2015-07-23. [dostęp 2016-04-15].
  4. Moldova PM nominee pushes tough demands for taking top job (ang.). reuters.com, 2015-07-24. [dostęp 2016-04-15].
  5. În /pas/ cu Maia Sandu (rum.). [dostęp 2016-04-15].
  6. Alegerile din 30 octombrie 2016: Alegeri Prezidențiale 2016 (rum.). cec.md. [dostęp 2018-11-30].
  7. Andrzej Poczobut: Będzie dogrywka w mołdawskich wyborach prezydenckich. wyborcza.pl, 2016-10-31. [dostęp 2016-11-01].
  8. Alegerile din 13 noiembrie 2016: Alegeri Prezidențiale 2016 (rum.). cec.md. [dostęp 2018-11-30].
  9. Alegerile parlamentare din 2019 în Republica Moldova (rum.). alegeri.md. [dostęp 2019-02-25].
  10. Moldovan Parliament Approves New Government Over Constitutional Court's Objections (ang.). rferl.org, 8 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-09].
  11. Composition of the new Cabinet (ang.). a-tv.md, 8 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-09].
  12. Curtea Constitutionala: „Se declara neconstitutionala desemnarea Maiei Sandu la functia de Prim-ministru al RM si numirea Guvernului Republicii Moldova” (rum.). protv.md, 8 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-11].
  13. Mateusz Kucharczyk: Upadek rządu w Mołdawii. euractiv.pl, 12 listopada 2019. [dostęp 2019-11-13].