Maja (religie Wschodu)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bogini Kali

Maja (Dewanagari: माया trl. māyā) – samo słowo oznacza coś, czego nie ma[1]; w wedyzmie jest to nadprzyrodzona, iluzoryczna moc bóstwa w formie Dewi; manifestacja boskiej energii; w wedancie i buddyzmie ułuda zasłaniająca rzeczywistość. Maja bywa utożsamiana z Kali, Durgą itp.

Maja w filozofii[edytuj]

W filozofii adwajtawedanta oraz w buddyzmie, maja jest iluzją, namacalną i mentalną rzeczywistością codziennie absorbującą świadomość żywych istot, zakrywającą przed nimi prawdę na temat tożsamości i ich związku z Brahmanem. Koncepcja mai pochodzi z Upaniszadów.

Wg hinduizmu maja oddziałuje głównie poprzez tzw. fałszywe ego (ahamkara), czyli utożsamianie się z materialnym ciałem, oraz poprzez przywiązanie do posiadanych rzeczy (mameti). Pokonanie wpływu mai jest konieczne do wyjścia z cyklu sansary i osiągnięcia wyzwolenia (mokszy).

Maja jako postać[edytuj]

W hinduizmie maja bywa przedstawiana w kategoriach jestestwa ontologicznego, odpowiedzialnego za zaciemnienia na poziomie kosmicznym jak i psychologicznym [2].

Mahamaja[edytuj]

Mahamaja (wielka Maja) ma moc utrzymywania żywych istot w złudzeniu, a także wyzwolenia ich z ułudy. Mahamaja składa się z trzech sił natury materialnej - gun[3]. W dziele Dewimahatmjam Mahamaja opisywana jest jako ta, która zakrywa oczy Wisznu podczas joganidry (boskiego snu) w czasie, gdy całe stworzenie wtopione zostało w jego ciało. Jest częściową ekspansją Jogamaji[4].

Jogamaja[edytuj]

Jogamaja jest wewnętrzną mocą Wisznu, który okrywając się tą energią nie pozwala, aby każdy mógł go ujrzeć i nie każdemu może on zostać objawiony[5]. Wisznu stwarzając i utrzymując maję i jogamaję rozszerza się także w w niezliczone ekspansje, z których pierwsze nazywane są wisznu-tattwa a wtórne-żywymi istotami[6].

Maja w buddyzmie[edytuj]

Māyā (Mahāmāyā lub Māyādevi) to imię matki Sidhatthy Gautamy, późniejszego Buddy, żona króla Suddhodany Gautamy, z rodu Śakjów.

Przypisy

  1. Śrila A. C. Bhaktivedanta Swami, Złoty Avatara. Rozdział 4 – Mędrzec
  2. 3.1. Od hinduizmu do hindutwy i komunalizmu. W: Małgorzata Sacha: Ginefobia: lęk przed kobietą w dyskursie antropologicznym i psychoanalitycznym. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011, s. 83. ISBN 978-83-233-3226-8.
  3. Śwetaśwataropaniszad 6.8
  4. Narada-Panczaratra
  5. Śrila A. C. Bhaktivedanta Swami, Bhagavad-Gita taka jaką jest, 11.52; Forma Kosmiczna
  6. Śrila A. C. Bhaktivedanta Swami, Bhagavad-Gita taka jaką jest, 15.07; Yoga Najwyższej Osoby

Linki zewnętrzne[edytuj]