Maków Podhalański (gmina wiejska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy gminy w woj. małopolskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Maków Podhalański
gmina miejsko-wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat suski
TERYT 1215063
Burmistrz Paweł Sala
Powierzchnia 108,94 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

16 326[1]
• gęstość 150,2 os./km²
Nr kierunkowy 33
Tablice rejestracyjne KSU
Adres urzędu:
ul. Szpitalna 3
34-220 Maków Podhalański
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miejscowości 7
Położenie na mapie powiatu
Gmina makow podhalanski powiat suski.png
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Maków Podhalański
Maków Podhalański
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Maków Podhalański
Maków Podhalański
Ziemia49°44′N 19°41′E/49,730556 19,680833
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Maków Podhalański (do 1954 gmina Maków) – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie suskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bielskim. W skład gminy wchodzi miasto Maków Podhalański (siedziba gminy) oraz 6 wsi: Grzechynia, Białka, Juszczyn, Kojszówka, Wieprzec i Żarnówka.

Podział gminy Maków Podhalański. 1. Maków Podhalański 2. Białka, 3. Grzechynia, 4. Juszczyn, 5. Kojszówka, 6. Wieprzec, 7. Żarnówka.

Według danych z 30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwały 15 812 osoby.

Położenie[edytuj]

Gmina Maków Podhalański położona jest na pograniczu Beskidu Żywieckiego i Makowskiego, w dolinie rzeki Skawy i jej dopływów.

Struktura powierzchni[edytuj]

Według danych z roku 2002[3] gmina Maków Podhalański ma obszar 108,94 km², w tym:

  • użytki rolne: 45%
  • użytki leśne: 47%

Gmina stanowi 15,89% powierzchni powiatu.

Historia[edytuj]

Początki osadnictwa na obszarze gminy sięgają najprawdopodobniej 2. połowy XIV wieku. Pierwsze pewne wzmianki pochodzą z początku XV wieku – w dokumencie z 1410 wymieniony jest wraz z kilkunastoma okolicznymi wsiami Maków, Juszczyn i Kojszówka. Z 1562 pochodzi pierwsza wzmianka o wsi Biała (dzisiejszej Białce), najmłodszą wsią jest Wieprzec.

W Makowie dość szybko powstała parafia, która zasięgiem objęła znaczny obszar. Od początku wsie dzisiejszej gminy wchodziły w skład starostwa lanckorońskiego. Również później były połączone wspólnym losem. Cały ten obszar znany był z wyrobów z drewna – rzemieślnicy z Makowa mieli m.in. obowiązek dostarczania do żup solnych w Wieliczce beczek na sól i stempli do kopalni. Obok rzemiosła podstawą lokalnej ekonomii było rolnictwo. Wsie te tworzyły jeden zespół dóbr ziemskich z siedzibą w Makowie, będącym najlepiej rozwijającą się wsią w tym obszarze. Dzięki temu w 1. połowie XIX wieku wieś otrzymała prawa miejskie, a na początku XX wieku była przez kilka lat siedzibą powiatu.

Gmina Maków Podhalański w swoim obecnym kształcie powstała w 1973 po rozwiązaniu gromad.

10 lipca 2005 odbyły się w gminie konsultacje społeczne w sprawie podziału gminy na trzy mniejsze jednostki: gminę miejską Maków Podhalański, gminę wiejską Maków Podhalański (wsie: Grzechynia, Kojszówka, Juszczyn, Wieprzec i Żarnówka) oraz gminę wiejską Białka. Żądania podziału gminy wynikały z nieporozumień na temat podziału finansów gminy. W konsultacjach udział wzięło 11,7% uprawnionych do głosowania, z czego 59,7% opowiedziało się za podziałem[4]. Ostatecznie nie doszło do podziału gminy.

W 2013 na terenie gminy oddano do użytku prywatne lądowisko Blachdom Plus Maków Podhalański.

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 15 812 100 7959 50,3 7853 49,7
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
145,1 73,1 72,1
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Maków Podhalański w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Makow Podhalanski.png

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Turystyka[edytuj]

Krajobraz górski gminy Maków Podhalański

Gmina ma dość dobre warunki do rozwoju turystyki, ale pozostaje jednak w tyle za sąsiednią gminą Zawoja. Najwięcej obiektów turystycznych znajduje się w Makowie Podhalańskim, który swój rozwój zawdzięcza dobrym warunkom klimatycznym. Jego walory odkryte zostały na początku XX wieku, a szczególny rozkwit przypadł na okres dwudziestolecia międzywojennego, kiedy to powstały liczne wille i pensjonaty.

Obszar gminy stanowi bazę wypadową dla turystów wyruszających w Beskid Żywiecki i Makowski.

Zabytki[edytuj]

Kościół w Makowie Podhalańskim
  • Maków Podhalański
    • późnoklasycystyczny kościół z początku XIX wieku z obrazem Matki Boskiej Makowskiej (koronowany w 1979)
    • pozostałości huty „Maurycy” z XIX wieku
  • pozostałe miejscowości
    • kaplice i figury przydrożne

Znane osoby pochodzące z gminy[edytuj]

Zobacz więcej[edytuj]

Sąsiednie gminy[edytuj]

Budzów, Bystra-Sidzina, Jordanów, Stryszawa, Sucha Beskidzka, Tokarnia, Zawoja, Zembrzyce

Przypisy