Makalu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Makalu
Ilustracja
Południowo-zachodnia ściana Makalu
Państwo  Chiny
 Nepal
Położenie Kośi
Pasmo Himalaje
Wysokość 8481 m n.p.m.
Wybitność 2386 m
Pierwsze wejście 15 maja 1955
J. Couzy, L. Terray
• zimowe 9 lutego 2009
S. Moro, D. Urubko
Położenie na mapie Wyżyny Tybetańskiej
Mapa lokalizacyjna Wyżyny Tybetańskiej
Makalu
Makalu
Położenie na mapie Azji
Mapa lokalizacyjna Azji
Makalu
Makalu
Ziemia27°53′03″N 87°05′20″E/27,884167 87,088889
Zdjęcie satelitarne Himalajów z zaznaczonym Makalu

Makalu (nep. मकालु, chiń. 马卡鲁山 Mǎkǎlǔ Shān) – ośmiotysięcznik, piąty co do wysokości szczyt świata. Położony w Himalajach Wysokich, na granicy Chin i Nepalu, 20 km na południowy wschód od Mount Everestu. Osiąga wysokość 8481 m n.p.m. (około 3,5-4,5 kilometra od podstawy - w zależności od przyjętego obszaru odniesienia), a jego południowa ściana ma 2500 metrów wysokości. Zbudowany jest z gnejsów, granitów i skał osadowych. Silnie zlodowacony – granica wiecznego śniegu powyżej 5700 m n.p.m. Makalu posiada drugi, niższy wierzchołek – Makalu II (lub Kangchungtse) o wysokości 7678 m.

Geneza nazwy[edytuj | edytuj kod]

Dawna nazwa to Khamba Lung, pochodząca od nazwy tybetańskiego regionu Kham. Pochodzenie nazwy Makalu pozostaje niejasne. Prawdopodobnie słowo to wywodzi się od sanskryckiego maha-kala, przydomka Śiwy. Nie ma jednak co do tego pewności. Góra ma stanowić tron bóstwa. Wyrażenie maha-kala można by również przetłumaczyć jako Wielki Czarny lub Wielka Czerń, co mogłoby się odnosić do wyglądu góry. Inna hipoteza mówi, że nazwa Makalu powstała z przekręcenia słowa Kamalu – a ściślej – Kamalung, co po tybetańsku oznacza dolinę Kamy – rzeki płynącej po północnej stronie masywu.

Historia wypraw[edytuj | edytuj kod]

  • 1976 - wejście wyprawy czechosłowackiej (11 osób) filarem południowo-zachodnim na Makalu South (8010 m n.p.m.). Dwaj z nich - Karel Schubert i Milan Kriššák oraz Jorge Camprubi z wyprawy hiszpańskiej zdobyli 24 maja wierzchołek główny (K. Schubert zginął w zejściu)[1]
  • Pierwsze polskie wejście miało miejsce 15 października 1981, dokonane przez Jerzego Kukuczkę.
  • Zimą 2005/2006 Jean-Christophe Lafaille próbował zdobyć samotnie i bez tlenu dziewiczy zimą szczyt. Zaginął pod koniec stycznia, najprawdopodobniej podczas ataku szczytowego z obozu na wysokości 7600 m.
  • Pierwszego wejścia zimowego dokonali Simone Moro i Denis Urubko 9 lutego 2009.

Do końca XX w. na wierzchołku Makalu stanęło prawie 180 wspinaczy, członków ponad stu ekspedycji. Na stokach góry poniosło śmierć 20 himalaistów, w tym trzech polskich: Andrzej Młynarczyk (1978), Tadeusz Szulc (1982) i Ryszard Kołakowski (1988).

Polskie wejścia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Šimko Jožo: 60 horolezeckých týždňov vo Vysokých Tatrách, w: "Krásy Slovenska" R. LXI, nr 8/84, s. 12
  2. Makalu – sukces! Polski Himalaizm Zimowy 2010–2015. [dostęp 2011-09-30].
  3. Wojciech Flaczyński o wydarzeniach na Makalu | wspinanie.pl, wspinanie.pl [dostęp 2018-06-05] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]