Malcov

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Malcov
Ilustracja
Kościół greckokatolicki we wsi Malcov
Państwo  Słowacja
Kraj  preszowski
Powiat Bardejów
Starosta Stanislav Gernát[1]
Powierzchnia 18,877[2] km²
Wysokość 408[3] m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

1525[3]
80,79 os./km²
Nr kierunkowy 054
Kod pocztowy 086 06
Tablice rejestracyjne BJ
Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa lokalizacyjna kraju preszowskiego
Malcov
Malcov
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Malcov
Malcov
49°18′18″N 21°03′42″E/49,305000 21,061667
Strona internetowa

Malcov – wieś (obec) w powiecie Bardejów w kraju preszowskim na Słowacji, w historycznym regionie Szarysz. Powierzchnia 18,877 km². Ludność: 1525 mieszkańców (21.05.2011).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Zabudowa wsi leży w dolinie Wiecznego Potoku (słow. Večný potok), będącego pierwszym większym lewobrzeżnym dopływem Topli. Centrum wsi leży na wysokości ok. 408 m n.p.m. Obszar wsi leży pomiędzy grzbietem Gór Leluchowskich na północy a głównym zrębem Gór Czerchowskich na południu. W części północno-zachodniej granica katastru wsi na odcinku ok. 2,5 km biegnie granicą państwową polsko-słowacką.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Teren wsi był zasiedlony już w czasach prehistorycznych, w młodszej epoce kamiennej i na początku epoki brązu. Do XV w. należała do dóbr królów Węgier, którzy nadawali ją zasłużonym dla korony szlachcicom. Pierwsza wzmianka pisemna o wsi pochodzi z 1338 r., kiedy to król Karol Robert darował ją magistrowi Bartłomiejowi, synowi Pongraca ze Spiskich Polanowiec. Jednak już krótko po 1344 r. Malcov wrócił znów w ręce króla Ludwika, który ok. 1353 r. przekazał go szlachcicowi Piotrowi Poharusowi. Dzięki temu wieś weszła w skład państwa feudalnego z siedzibą na zamku Kapušany. Po wymarciu właścicieli król Zygmunt Luksemburski w 1410 r. darował wsie Malcov, Venécia (obecnie w granicach wsi Lukov) i Gerlachov wraz z państwem Kapušany Andrzejowi z Koprivnicy.

Donacją króla Władysława w roku 1440 przeszedł Malcov o sąsiednie wsie w ręce Szymona z Rozhanoviec. W 1472 r. Malcov, który liczył 51 domów, należał już do największych wsi w okolicy. W ostatniej ćwierci XV w. i w pierwszej dekadzie XVI w. wieś tytułem zastawu była we władaniu miasta Bardiowa. W następnych wiekach wchodziła w skład majątków szlacheckich rodów Kapych i Pulských.

Mieszkańcy wsi zajmowali się pracą w lesie, wytwarzaniem wyrobów z drewna i furmanieniem. Obecnie działa tu rolnicza stacja doświadczalna hodowli roślin.

Zabytki i inne obiekty godne uwagi[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół pw. Spotkania Pana z Szymonem, początkowo katolicki, obecnie greckokatolicki. Pierwotnie gotycki z I połowy XIV w., otoczony niskim murem. Zapewne w 1792 r. przejęty przez grekokatolików. Gruntownie przebudowany w stylu klasycystycznym na początku XIX w. Murowany, orientowany, jednonawowy, z wydatną czworoboczną wieżą na osi.
  • Kaplica Narodzenia Najświętszej Marii Panny z 1830 r., greckokatolicka.
  • Nowy kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Bolesnej z 2002 roku, zwracający uwagę oryginalną bryłą na planie koła.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-19].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-19].
  3. a b Slovakia: Prešovský kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-09-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Čergov. Turistická mapa 1:50 000, 3. vydanie, VKÚ a.s., Harmanec 2006, ​ISBN 80-8042-474-8​.