Manchester

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy angielskiego miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Manchester
Ilustracja
Manchester – St Peter`s Square (2018)
Herb
Herb
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Anglia
Region North West England
Hrabstwo ceremonialne Greater Manchester
Unitary authority Manchester
Zarządzający Andy Burnham
Powierzchnia 116 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności
• gęstość

541 263[1]
4666 os./km²
Nr kierunkowy 0161
Kod pocztowy M
Położenie na mapie Greater Manchester
Mapa lokalizacyjna Greater Manchester
Manchester
Manchester
Położenie na mapie Anglii
Mapa lokalizacyjna Anglii
Manchester
Manchester
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Manchester
Manchester
Ziemia53°29′N 2°15′W/53,483333 -2,250000
Strona internetowa
Portal Portal Wielka Brytania

Manchestermiasto (city) i dystrykt metropolitalny w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester, nad rzeką Irwell i Mersey u podnóża Gór Pennińskich[2], połączony z Morzem Irlandzkim Kanałem Manchesterskimi[3].

W 2016 roku Manchester liczył 541 263 mieszkańców (6. miejsce w Wielkiej Brytanii), a obszar aglomeracji miasta Manchester (Great Manchester), obejmujący największe miasta: Ashton-under-Lyne, Bolton, Stockport, Oldham, Rochdale, Wigan, Salford, Bury i Sale liczył ponad 2,7 mln mieszkańców[4].

Miasto jest węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy Manchester. Ośrodek handlowo–bankowy, naukowy i przemysłowy w sektorze m.in. włókienniczym, maszynowym, elektrotechnicznym, chemicznym, odzieżowym i środków transportu[3]. Ponadto ośrodek medialny m.in. BBC Radio Manchester.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Manchester został założony w 1086 roku w pobliżu rzymskiego obozu warownego, funkcjonującego od I do początku V wieku[2][3] o nazwie Mamucium lub Mancunium. W Domesday Book, wymieniany jako Mamecestre[5]. Nazwa miasta zakończona na -chester pochodzi od łacińskiego słowa castraobóz[6].

Manchester uzyskał prawa miejskie w 1301 roku[3].

W 1653 roku powstała biblioteka Chetham's Library[7].

Od połowy XVIII wieku jeden z ośrodków rewolucji przemysłowej, nastąpił wówczas gwałtowny rozwój miasta jako centrum innowacyjnego przemysłu.

W XIX wieku Manchester, stanowił centralne miejsce brytyjskiego masowego ruchu robotniczego tzw. czartyzmu[3]. 16 sierpnia 1819 roku w mieście miała miejsce masakra Peterloo. W mieście koncertował na krótko przed swoją śmiercią Fryderyk Chopin[8][9]. Od 1857 roku siedziba najstarszej w Wielkiej Brytanii orkiestry symfonicznej The Hallé.

W 1948 roku na Uniwersytecie w Manchesterze, opracowano pierwszy naukowy komputer – Small-Scale Experimental Machine.

22 maja 2017 roku po koncercie Ariany Grande na terenie Manchester Arena, miał miejsce zamach terrorystyczny w którym zginęły 23 osoby.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Etniczność[edytuj | edytuj kod]

Pod względem etnicznym w 2009 roku w Manchesterze, dominowała ludność rasy białej (77,3%), następnie Azjaci (11,2%), rasa czarna (4,8%) i pozostałe (6,7%)[10].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z lat 2009–2010 dominującą religią w Manchesterze było chrześcijaństwo (70,2%), drugą grupę stanowili ateiści (21,4%), następnie wyznawcy islamu (3,5%), hinduzimu (1,6%), sikhizmu (0,8%) oraz pozostałe religie (2,5%)[11].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Dzielnice oraz części miasta[edytuj | edytuj kod]

Civil parishes[edytuj | edytuj kod]

Zanieczyszczenie powietrza[edytuj | edytuj kod]

W 2018 roku Światowa Organizacja Zdrowia sklasyfikowała Manchester, na piątej pozycji najbardziej zanieczyszczonych miast Wielkiej Brytanii pyłem PM2,5[13][14].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe szkoły[edytuj | edytuj kod]

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Muzea i galerie[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znane placówki w Manchesterze[15]:

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stacji kolejowej Zdjęcie Data budowy Opis, uwagi
Manchester Liverpool Road Liverpool Road railway station, Manchester.jpg 1830 Budynek pierwszej stacji kolejowej, działającej w latach 1830–1844.
Manchester Piccadilly Manchester Piccadilly station, geograph-5323630-by-Richard-Sutcliffe.jpg 1842 Największa stacja kolejowa w Manchesterze. W 2002 roku zakończono proces jej modernizacji[18].
Manchester Victoria Manchester Victoria station.jpg 1844 Jedna z głównych stacji kolejowych w Manchesterze[19].
Manchester Oxford Road Manchester Oxford Road railway station - 2013-10-18 (1).JPG 1849 Ze stacji obsługiwane są połączenia m.in. do Liverpoolu i Chester.
Manchester Airport Manchester Airport station.jpg 1993 Połączenie z międzynarodowym portem lotniczym Manchester.

Transport tramwajowy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Zdjęcie Data

powstania

Opis, uwagi
Manchester Metrolink Trams on Cross Street, Metrolink Second City Crossing, David Dixon, 5301810.jpg 1992 Tramwaje w Manchesterze funkcjonowały wcześniej w latach 18771949.

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Nazwa
Manchester airport from the south arp.jpg Międzynarodowy port lotniczy Manchester


Sport[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Lista miast partnerskich Manchesteru[21]:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland - Office for National Statistics, www.ons.gov.uk [dostęp 2017-10-21] (ang.).
  2. a b c Manchester - co warto zobaczyć?, „turystyka.wp.pl”, 13 grudnia 2013 [dostęp 2018-04-06] (pol.).
  3. a b c d e f g Encyklopedia popularna PWN, wyd. XXV, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 483, ISBN 83-01-11802-4.
  4. Population Estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland - Office for National Statistics, www.ons.gov.uk [dostęp 2018-04-06] (ang.).
  5. The Domesday Book online
  6. Cienkowski, W. P., Sekrety imion własnych, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1965, str. 137.
  7. a b c d Manchester - pierwsze przemysłowe miasto świata, polemi.co.uk [dostęp 2018-04-07] (pol.).
  8. Największy poza Polską pomnik Chopina odsłonięto w Manchesterze, „Londynek.net” [dostęp 2018-04-08] (pol.).
  9. New Chopin bronze sculpture in Manchester UK, www.pianistmagazine.com [dostęp 2018-04-08] (ang.).
  10. Office for National Statisitcs, Mid-Year Estimates, 2009.
  11. Office for National Statistics, Citizenship Survey: Race, Religion and Equalities Topic Report, 2010.
  12. a b Ordnance Survey linked data
  13. Najbardziej zanieczyszczone miasta w Wielkiej Brytanii, „Londynek.net” [dostęp 2018-05-05] (pol.).
  14. WHO Global Ambient Air Quality Database (update 2018), World Health Organization [dostęp 2018-05-05] (ang.).
  15. 10 najlepszych muzeów w Manchesterze - TripAdvisor, pl.tripadvisor.com [dostęp 2018-04-09] (pol.).
  16. Vehicle Collection - Museum of Transport, Greater Manchester, www.gmts.co.uk [dostęp 2018-04-09] (ang.).
  17. HOME Manchester, HOME [dostęp 2018-04-09] (ang.).
  18. The history of Manchester Piccadilly station – Network Rail, www.networkrail.co.uk [dostęp 2018-04-08] (ang.).
  19. Dworzec Manchester Victoria już otwarty, „Polishexpress” [dostęp 2018-04-08] (pol.).
  20. Stretford - History (ang.). stretfordtowncentre.org.uk. [dostęp 1 września 2017].
  21. Manchester City Council, www.manchester.gov.uk [dostęp 2018-04-07] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]