Manicouagan (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Manicouagan
Widok jeziora/krateru Manicouagan z orbity okołoziemskiej
Widok jeziora/krateru Manicouagan z orbity okołoziemskiej
Państwo  Kanada
Prowincja  Quebec
Lokalizacja Quebec
Powierzchnia 1942 km²
Głębokość
• średnia
• maksymalna

85 m
350 m
Długość linii brzegowej 1322km
Objętość 139,8 km³
Wysokość lustra 360 m n.p.m.
Rodzaj jeziora jezioro meteorytowe
Położenie na mapie Quebecu
Mapa lokalizacyjna Quebecu
Manicouagan
Manicouagan
Położenie na mapie Kanady
Mapa lokalizacyjna Kanady
Manicouagan
Manicouagan
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Manicouagan
Manicouagan
Ziemia 51°23′N 68°42′W/51,383333 -68,700000
Manicouagan
Krater Manicouagan w zimie, widok z promu kosmicznego
Krater Manicouagan w zimie, widok z promu kosmicznego
Ciało niebieskie Ziemia
Średnica krateru 85 km
Wiek 214 ± 1 Ma
Nazwany imieniem Manicouagan (rzeka); nazwa pochodzi z języka Innuitów i oznacza "miejsce, gdzie znajduje się korę drzew"

Manicouagan – jezioro i krater uderzeniowy w Kanadzie, w centralnej części prowincji Quebec, ok. 800 km na północny wschód od Montrealu.

Jezioro Manicouagan, widok ze strony wschodniej. W oddali (nieco na prawo od środka fotografii) widać Mont Babel

Jezioro ma kształt pierścienia kołowego otaczającego wzniesienie centralne, wyspę René-Levasseur, z najwyższym szczytem Mont Babel (centrum krateru) wznoszącym się 952 m n.p.m. i 590 m nad poziomem jeziora. Ze względu na swój kształt, jezioro to jest czasem zwane „okiem Quebeku” (fr. l'œil du Québec).

Krater[edytuj]

Ocenia się, że krater Manicouagan powstał w wyniku uderzenia około pięciokilometrowego bolidu ok. 214 mln lat temu i miał początkowo średnicę 85 km[1], jednak w wyniku erozji, widoczna obecnie struktura ma średnicę ok. 72 km. Krater ten jest szóstym pod względem wielkości średnicy znanym i potwierdzonym kraterem uderzeniowym na Ziemi (stan na lipiec 2012).

Krater ten może być związany z wymieraniem triasowym; jednakże najnowsze datowanie wydaje się temu przeczyć: krater jest datowany na 12 ± 2 mln lat przed początkiem tego masowego wymierania[2].

Hipoteza wielu uderzeń[edytuj]

Krater Manicouagan powstał w podobnym czasie, co kilka innych dużych kraterów uderzeniowych na Ziemi: Saint Martin o średnicy 40 km, również w Kanadzie, Rochechouart we Francji o średnicy 23 km, krater Obołoń o średnicy 20 km na Ukrainie i krater Red Wing o średnicy 9 km w Stanach Zjednoczonych. Oba kratery w Kanadzie i krater Rochechouart leżały w tym czasie na tej samej szerokości geograficznej, 22°8' N, zatem mogły powstać w jednej serii uderzeń. Dwa pozostałe kratery leżą wraz z kraterami Saint Martin i Rochechouart na kołach wielkich o tej samej deklinacji. Powstała hipoteza, że wszystkie te kratery utworzył upadek łańcuszkowy, uderzenie w Ziemię fragmentów rozbitego ciała niebieskiego (komety lub planetoidy), w ciągu kilku godzin[3].

Hydroenergetyka[edytuj]

Jezioro zostało powiększone przez tamy z elektrowniami zwanymi Manic 1, Manic 2 ... Manic 5, Manic 5 P.A. tworzącymi wspólnie duży zespół energetyczny na rzece Manicouagan. Poziom jeziora jest zwykle niższy w zimie, kiedy zapotrzebowanie na prąd jest najwyższe.

Przypisy

  1. Manicouagan (ang.). W: Earth Impact Database [on-line]. Planetary and Space Science Centre, University of New Brunswick. [dostęp 2012-07-10].
  2. J.P. Hodych, G.R. Dunning. Did the Manicouagan impact trigger end-of-Triassic mass extinction?. „Geology”. 20, s. 51-54, 1992. 
  3. J.G. Spray, S.P Kelley, D.B Rowley. Evidence for a late Triassic multiple impact event on Earth. „Nature”. 392, s. 171-173, 1998. [dostęp 2012-06-06].