Manifa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Manifa we Wrocławiu, 10.03.18
Manifa 2009 w Warszawie
Manifa 2009 w Warszawie

Manifa – doroczna demonstracja feministyczna organizowana w związku z Dniem Kobiet w różnych częściach Polski[1][2], w Warszawie przez nieformalną grupę Porozumienie Kobiet 8 Marca. Odbywa się 8 marca lub w najbliższe temu dniu soboty lub niedziele. Nazwa pochodzi od slangowego skrócenia słowa manifestacja, używanego w tej formie przez opozycję antyrządową w latach 80. XX w.[3]

Manifa, która początkowo została jednorazowo zorganizowana w proteście przeciwko policyjnej akcji w Lublińcu, gdzie policjanci na podstawie anonimowego donosu zatrzymali w czasie badania pacjentkę ginekologa i zmusili ją do poddania się badaniu kryminalistycznemu, przerodziła się z czasem w ogólnopolską demonstrację feministyczną[4][5] oraz ogólnie antydyskryminacyjną, a także otwarcie antyklerykalną[6][7]. Nastąpiła stopniowa radykalizacja haseł[5].

Historia i poruszane tematy[edytuj | edytuj kod]

  • 2000: Pierwsza Manifa odbyła się 8 marca 2000 w Warszawie pod hasłem "Demokracja bez kobiet to pół demokracji". Jej celem było zwrócenie uwagi na nasilającą się, zdaniem organizatorek i uczestników, tendencję przyzwolenia na dyskryminowanie kobiet, czego objawem miała być m.in. tzw. "polityka prorodzinna" ówczesnego rządu AWS. Demonstracja była częścią Światowego Marszu Kobiet. W demonstracji wzięło udział do 150 osób, m.in. Shoshana Ronen[4].
  • 2001: II Manifa (hasło przewodnie: "Nie daj sobie zamknąć ust byle czym") odbyła się 8 marca 2001.
  • 2002: III Manifa (pod hasłami "Moje życie – mój wybór" oraz "3 razy TAK: TAK dla edukacji seksualnej, TAK dla antykoncepcji, TAK dla prawa do aborcji") 8 marca 2002 przemaszerowała Traktem Królewskim spod Pałacu Staszica do Kolumny Zygmunta.
  • 2003: IV Manifa ("Nasze ciała, nasze życie, nasze prawa") odbyła się 8 marca 2003. Uczestniczki manifestowały przeciwko przemocy domowej oraz, ich zdaniem, obecnym w życiu publicznym seksizmowi, obraźliwym dla kobiet reklamom, a także zachodzącemu, ich zdaniem, łamaniu praw obywatelskich, szczególnie praw reprodukcyjnych. W Manifie w Warszawie wzięło udział około 300 osób, w tym także Izabela Jaruga-Nowacka. Poza Warszawą zorganizowano Manifę w Gdańsku[8].
  • 2004: V Manifa ("Dziewczyny potrzebne są czyny"), 7 marca 2004.
  • 2005: VI Manifa ("Jesteśmy silne, razem silniejsze"), 6 marca 2005, współorganizowana była przez Porozumienie Kobiet 8 Marca oraz Porozumienie Lesbijek[5].
  • 2006: VII Manifa ("Walczmy razem! Bądźmy wolne! Brońmy swoich praw!"), 5 marca 2006, wyruszyła spod budynku Sejmu.
  • 2007: VIII Manifa ("Wielki marsz solidarności kobiet"), 4 marca 2007, przemaszerowała z pl. Defilad na ul. Wiejską.
  • 2008: IX Manifa ("Hasło dowolne, chcemy być wolne"), 8 marca 2008, poruszała tematy ochrony zdrowia, przemocy w rodzinie oraz dyskryminacji finansowej kobiet. Akcję wspierali i udział wzięli, wśród 2000 innych uczestników i uczestniczek, między innymi: Magda Mosiewicz, Kinga Dunin, Maja Ostaszewska, Izabela Jaruga-Nowacka, Magdalena Środa, Katarzyna Herman, Robert Biedroń (wraz z babcią), Hanna Samson, Jacek Żakowski, Katarzyna Kwiatkowska, Piotr Pacewicz, Katarzyna Miller, Janina Paradowska[9].
  • 2009: X Manifa ("Każda ekipa ta sama lipa"). Protestowano m.in. przeciwko postulowanej przez Jarosława Gowina ustawie bioetycznej, uniemożliwiającej stosowanie zapłodnienia pozaustrojowego[10]. Udział w demonstracji wzięli m.in. Magdalena Środa i Piotr Gadzinowski.
  • 2010: XI Manifa ("Żłobki, a nie stadiony"). Udział w demonstracji wzięli m.in. Ryszard Kalisz, Zuzanna Łapicka i Daniel Olbrychski[11].
  • 2011: XII Manifa ("Dość wyzysku, wymawiamy służbę") w Warszawie odbyła się 6 marca 2011; była poświęcona pamięci Izabeli Jarugi-Nowackiej, która zginęła rok wcześniej w katastrofie lotniczej. W demonstracji wzięło udział około 2000 osób, m.in. Małgorzata Fuszara, która krytykowała różnice w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn[12]. Z benefisowym koncertem wystąpiła Gaba Kulka[13].
  • 2012: XIII Manifa ("Przecinamy pępowinę") w Warszawie 11 marca 2012, która zgromadziła wedle różnych źródeł 1500, 2000 lub ponad 3000 osób, odbyła się pod hasłami antyklerykalnymi, przechodząc spod Pałacu Kultury i Nauki przed gmach Sejmu. W demonstracji wzięli udział m.in. politycy Ruchu Palikota: Janusz Palikot, Wanda Nowicka i Joanna Senyszyn[14][6][7][2]. Poza Warszawą znacznie mniej liczne Manify odbyły się 8 marca w Łodzi, Krakowie i Poznaniu, 10 marca w Toruniu i Kielcach oraz równocześnie z warszawską 11 marca w Olsztynie i we Wrocławiu[2].
  • 2013: XIV Manifa ("O Polkę niepodległą") przeszła przez Warszawę 10 marca 2013 roku. Jeden z najważniejszych postulatów XIV Manify brzmiał: "Powiedzmy głośno, że chcemy być wolne. Chcemy być niepodległe! Chcemy odzyskać nasze siły, nasz czas i nasze ciała! Jeszcze Polka nie zginęła!".[15]
  • 2014: XV Manifa ("Równość w domu, w szkole, w pracy") przemaszerowała 9 marca 2014. XV Manifa była całkowicie poświęcona tematowi Gender i histerii z nim związanej. W marszu wzięło udział około 5 tysięcy osób.[16][17]
  • 2015: XVI Manifa ("Wszystkie jesteśmy u siebie") odbyła się 8 marca 2015. Wśród najważniejszych obszarów tego hasła wskazywano przemoc wobec kobiet, problem niepłacenia alimentów, migrantki, uchodźczynie.[18][19]
  • 2016: XVII Manifa ("Aborcja w obronie życia") odbyła się 6 marca 2016. Najważniejszym tematem Manify była legalna, bezpieczna i darmowa aborcja, ale podczas marszu i w gazetce upominano się o szeroko rozumianą sprawiedliwość reprodukcyjną, czyli in vitro, godne porody, edukację seksualną, darmową antykoncepcję itd.[20][21]
  • 2017: XVIII Manifa ("Przeciw przemocy władzy: dość wyzysku reprodukcyjnego"), 5 marca, była protestem przeciwko wszelkiej przemocy – instytucjonalnej, systemowej, ekonomicznej, fizycznej, seksualnej, psychicznej, symbolicznej, przeciwko zaniechaniom i bierności tam, gdzie potrzeba pomocy i wsparcia. Wskazywano, że wyzysk reprodukcyjny ma wymiar prawny, społeczny i ekonomiczny, i że prowadzi do ubóstwa, coraz większych podziałów społecznych i marginalizacji. Zorganizowano również pierwszą Manifę w Lublinie.[22][23][24][25]
  • 2018: XIX Manifa ("Aborcja nie policja. Pomoc wzajemna nie przemoc systemowa") przeszła ulicami Warszawy 4 marca. W haśle Manify zawierały się nie tylko prawa reprodukcyjne, ale także bezpieczeństwo socjalne, nierówności ekonomiczne, wykluczenie migrantek i migrantów, osób niepełnosprawnych, osób starszych, bezrobotnych i osób pracujących na umowach śmieciowych. Manifa pod tym samym hasłem odbyła się w wielu miastach: 3 marca – Łódź; 8 marca – Kraków, Trójmiasto; 10 marca – Katowice, Lublin, Poznań, Rzeszów, Toruń, Wrocław. [26][27][28]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Feminizm. kobiety-kobietom.com. [dostęp 2012-03-23].
  2. a b c mac, nsz//gak: Pod Sejmem "przecięły pępowinę". Koniec Manify. tvn24.pl, 2012-03-11. [dostęp 2012-03-23].
  3. km, mp: Dzień kobiet, Manifa i imprezy towarzyszące. lewica24.pl, 2012-03-08. [dostęp 2012-03-23].
  4. a b Katarzyna Bratkowska, Kazimiera Szczuka: Bratkowska, Szczuka: My, pierwsza manifa. Krytyka Polityczna. [dostęp 2012-03-22].
  5. a b c Ewa Winnicka: Polskie feministki od 1989 do dziś: Kobiety w rozpędzie. polityka.pl, 2011-09-17. [dostęp 2012-03-22].
  6. a b Joanna Podgórska: Gotowanie pora. polityka.pl, 2012-03-11. [dostęp 2012-03-22].
  7. a b Stanisław Kania: Manifa niefeministyczna. wprost.pl, 2012-03-12. [dostęp 2012-03-22].
  8. sg, pap: 8 marca. wprost.pl, 2003-03-08. [dostęp 2012-03-22].
  9. tan, PAP: Manifa zgromadziła 2 tysiące osób. gazeta.pl, 2008-03-08. [dostęp 2012-03-22].
  10. AGR: Manifa: "Każda ekipa - ta sama lipa". dziennik.pl, 2009-03-08. [dostęp 2012-03-23].
  11. Magdalena Dubrowska: "Żłobki, a nie stadiony" - przez miasto przeszła Manifa. gazeta.pl, 2010-07-03. [dostęp 2012-03-22].
  12. jg, PAP: Manifa w Warszawie. "Dość wyzysku, wymawiamy służbę". gazeta.pl, 2011-03-06. [dostęp 2012-03-22].
  13. Magdalena Dubrowska: "6 marca Manifa Warszawska. Z dedykacją dla posłanki SLD. gazeta.pl, 2011-02-21. [dostęp 2012-03-23].
  14. mig, PAP: Manifa przeciw Kościołowi. "Etaty dla kobiet nie dla księży". gazeta.pl, 2012-03-11. [dostęp 2012-03-22].
  15. "Jeszcze Polka nie zginęła!" – XIV Manifa w Warszawie, „Newsweek.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  16. Manifa 2014, „wyborcza.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  17. Jacek Wierciński, Trójmiejska Manifa 2014 z okazji Dnia Kobiet w sobotę. ROZMOWA z Elżbietą Jachlewską, „Dziennikbaltycki.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  18. Wyborcza.pl, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2018-11-30].
  19. Wszystkie jesteśmy u siebie - hasło XVI Manify, „Newsweek.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  20. Manifa 2016 w Warszawie pod hasłem ,,Aborcja w obronie życia'' [AUDIO] - warszawa.eskainfo.pl, „ESKA Info” [dostęp 2018-11-30].
  21. Błażej Dąbkowski, Manifa 2016: „Solidarni przeciw kulturze gwałtu”, „Gloswielkopolski.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  22. AG, "Wolność, równość i siostrzeństwo". Manifa przeszła przez Lublin [ZDJĘCIA, WIDEO], „Kurierlubelski.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  23. Manify w Warszawie i w innych miastach [WIDEO], „Newsweek.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  24. MK, Manifa 2017 we Wrocławiu. Protest "Przeciw przemocy władzy", „Gazetawroclawska.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  25. Paulina Błaszkiewicz, 11 marca odbędzie się toruńska Manifa 2017, „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  26. Manifa Warszawa 2018 - NaszeMiasto.pl, warszawa.naszemiasto.pl [dostęp 2018-11-30] (pol.).
  27. Wyborcza.pl, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2018-11-30].
  28. Idziemy na Manifę! [Sprawdź, kiedy Manifa odbywa się w twoim mieście], „KrytykaPolityczna.pl”, 3 marca 2018 [dostęp 2018-11-30] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]