Manitoba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy prowincji Kanady. Zobacz też: jezioro Manitoba.
Manitoba
prowincja
Herb Flaga
Herb Flaga
Dewiza: Gloriosus et Liber (Wspaniały i silny)
Państwo  Kanada
Stolica Winnipeg
Data powstania 1870
akces do Konfederacji Kanady jako 5. prowincja
Kod ISO 3166-2 CA-MB
Premier Greg Selinger
Gubernator porucznik John Harvard
Powierzchnia 647 797 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

1 208 268
• gęstość 2,2 os./km²
Nr kierunkowy 204
Kod pocztowy MB
Strefa czasowa UTC -6
Języki urzędowe angielski, francuski
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba Senat 6
Liczba Izba Gmin 14
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Kanada

Manitobaprowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.

Nazwa Manitoba pochodzi od zniekształconych słów w języku odżibwemanito-bah lub języku krimanito-wapow, znaczących "cieśnina duchów". Odnosi się do przewężeń na jeziorze Manitoba, gdzie wartko przepływający nurt wśród głazów wydawał dudniące dźwięki. Według indiańskich wierzeń miały to być odgłosy magicznego bębna Manitou – ducha Algonkinów.

Struktura polityczna[edytuj]

Gubernator porucznik[edytuj]

Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji Premiera Manitoby. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.

Zgromadzenie legislacyjne[edytuj]

Parlament Manitoby The Legislative Assembly of Manitoba składa się współcześnie w 57 deputowanych Members of Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 57 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia posiadająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem Manitoby. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

W 37. kadencji parlamentu miejsca w parlamencie podzielone były następująco:

Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 32
Konserwatywna Partia Manitoby – 23
Liberalna Partia Manitoby – 1

Zobacz więcej w artykule głównym: Zgromadzenie Legislacyjne Manitoby.

Rząd[edytuj]

  • Ministry of Aboriginal and Northern Affairs – Ministerstwo do spraw Indian i spraw północy
  • Ministry of Advanced Education and Training – Ministerstwo szkolnictwa wyższego
  • Ministry of Agriculture, Food and Rural Initiatives – Ministerstwo rolnictwa, gospodarki żywnościowej i rozwoju terenów wiejskich
  • Ministry of Conservation – Ministerstwo ochrony środowiska
  • Ministry of Culture, Heritage & Tourism – Ministerstwo kultury, spuścizny kulturowej i turystyki
  • Ministry of Energy, Science and Technology – Ministerstwo Energetyki, nauki i technologii
  • Ministry of Education, Citizenship and Youth – Ministerstwo edukacji, obywatelstwa i spraw młodzieży
  • Ministry of Family Services & Housing – Ministerstwo do młodzieży i spraw mieszkaniowych
  • Ministry of Finance – Ministerstwo finansów
  • Ministry of Industry, Economic Development & Mines – Ministerstwo przemysłu, rozwoju gospodarczego i górnictwa
  • Ministry of Health – Ministerstwo zdrowia
  • Ministry of Healthy Living – Ministerstwo zdrowego życia
  • Ministry of Intergovernmental Affairs – Ministerstwa do kontaktów międzyrządowych
  • Ministry of Justice and Attorney General – Ministerstwo sprawiedliwości i prokurator generalny
  • Ministry of Labour and Immigration – Ministerstwo pracy i imigracji
  • Ministry of Transportation & Government Services – Ministerstwo transportu i usług wewnątrz rządowych
  • Ministry of Water Stewardship – Ministerstwo nadzoru wód śródlądowych

Premier[edytuj]

Premier Manitoby jest szefem rządu prowincjonalnego w Manitobie. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakiś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Demografia[edytuj]

Według spisu powszechnego z roku 2001[1] największą grupą narodowościową w Manitobie są Anglicy (22,1%), następnie Niemcy (18,2%), Szkoci (17,7%), Ukraińcy (14,3%), Irlandczycy (13,0%), Indianie (9,9%), Polacy (6,7%), Metysi (5,2%), Frankokandyjczycy (5,1%) Holendrzy (4,7%), Islandczycy (2,0%). Jako Kanadyjczycy określiło się 22,9% ogółu[2].

Populacja Manitoby od 1871

Rok Populacja[3] Ranking wg prowincji
1871 25 228 8
1881 62 260 6
1891 152 506 5
1901 255 211 5
1911 461 394 5
1921 610 118 4
1931 700 139 5
1941 729 744 6
1951 776 541 6
1956 850 040 6
1961 921 686 6
1966 963 066 5
1971 988 245 5
1976 1 021 505 5
1981 1 026 241 5
1986 1 063 015 5
1991 1 091 942 5
1996 1 113 898 5
2001 1 119 583 5
2006 1 177 765 5

Podział administracyjny[edytuj]

Manitoba podzielona jest na 8 regionów, które dzielą się na drobniejsze jednostki samorządowe: miasta, wsie oraz obszary wiejskie.

Zobacz: lista jednostek samorządowych Manitoby.

Geografia[edytuj]

Ukształtowanie powierzchni[edytuj]

Trzy piąte terenów Manitoby leży na Tarczy Kanadyjskiej. Ten falisty teren, poprzecinany licznymi wąwozami, rzekami i usiany jeziorami jest niemal całkowicie porośnięty lasami, a na północy tundrą . Zawiera także większość złóż mineralnych znajdujących się w prowincji. Jedynym wyższym pasmem górskim są Baldy Mountains z najwyższym szczytem wznoszącym się 831 m n.p.m. Duża część południowej Manitoby jest terenem zalewowym i bagnistym. Pod uprawę nadaje się jej południowo-zachodnia część poniżej Jeziora Winnipeg w trójkącie pomiędzy nim a granicami z Saskatchewan i USA.

Wody śródlądowe[edytuj]

Udział wód śródlądowych w powierzchni Manitoby jest bardzo wysoki i sięga 9%. Obok tysięcy małych jezior rozsianych na całej jej powierzchni dominuje olbrzymie jezioro Winnipeg, które swoją wielkością dorównuje mniejszym z Wielkich Jezior.

Klimat[edytuj]

Ze względu na rozciągłość równoleżnikową Manitoby można wyróżnić w niej dwie strefy klimatyczne. W strefie południowej panuje klimat kontynentalny, z ciepłym latem o średniej temperaturze w czerwcu +18°C, a dla lipca +18°C. Mroźne zimy ze średnimi temperaturami stycznia -18°C i obfitymi opadami śniegu dochodzącymi do 140 cm.

W terenach północnych prowincji panuje klimat subarktyczny z krótkim, chłodnym latem – średnia temperatura czerwca +12°C i bardzo mroźną zimą ze średnimi temperaturami stycznia -27°C. W środkowych terenach panuje klimat pośredni.

Zasoby naturalne[edytuj]

Ponad 50% lądowej powierzchni Manitoby stanowią lasy. Drewno należy do podstawowych bogactw naturalnych Manitoby. W prowincji znajdują się także eksploatowane pokłady takich cennych minerałów jak: nikiel, cynk, miedź, srebro, złoto, kadm oraz skały wapienne używane do produkcji cementu. W Manitobie występują także pokłady ropy naftowej. Lasy Manitoby bogate są w zwierzynę łowną, a wody śródlądowe w ryby.

Gospodarka[edytuj]

Głównymi gałęziami gospodarki Manitoby są:

  • rolnictwo, którego zasadniczymi produktami są: jęczmień, żyto, kukurydza i słonecznik, oraz hodowla zwierząt. Całkowita produkcja rolnictwa w Manitobie przekracza 2,7 miliarda dolarów
  • przemysł wytwórczy – głównie drzewny, żywnościowy i lekki. Całkowita produkcja przemysłowa wynosi prawie 10 miliardów dolarów.
  • leśnictwo – w leśnictwie Manitoby zatrudnionych jest blisko 9 tysięcy osób produkujących ponad 2,15 milionów metrów sześciennych surowego drewna.
  • przemysł wydobywczy – głównie minerałów (82% udziału), generuje ponad miliard dolarów.
  • rybołówstwo i łowiectwo – współcześnie głównie sportowe, generuje 32 miliony dolarów dochodu.

Historia[edytuj]

Teren Manitoby od tysiącleci zamieszkany był przez liczne plemiona indiańskie. Pojawienie się Europejczyków po 1670, w związku z rozpoczęciem działalności Kompanii Zatoki Hudsona, wciągnęło Indian w system gospodarczy przez nią tworzony. Pierwsze osiedla powstały w tzw. Koncesji Selkirka w dolinie rzeki Red River (Rivière Rouge). Z czasem z osiedleńców, głównie pochodzących ze Szkocji i frankofonów z Quebecu, powstała bardzo charakterystyczna, kresowa społeczność, w której najdynamiczniejszą grupą byli Metysi. Kultura ta łączyła w sobie pierwiastki szkockie, frankofońskie i indiańskie. W 1867 r. włączono ten obszar, jako część Terytoriów Północno-Zachodnich, do Kanady, a w roku następnym – wskutek rebelii Metysów nad Rzeką Czerwoną – utworzono w południowej części jej obecnych terenów nową miniaturową prowincję pod nazwą "Manitoba". Obszar prowincji został następnie kilkakrotnie powiększony, osiągając ostateczny rozmiar w 1912.

Zobacz więcej w artykule głównym: historia Manitoby.

Przypisy

  1. Population by selected ethnic origins, by province and territory (2006 Census)
  2. Możliwe było wybranie więcej niż jednej narodowości, ilość procentowa jest więc większa niż 100%
  3. Statcan – Manitoba Population trend