Marble Arch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy budowli w Londynie. Zobacz też: Marble Arch – stacja londyńskiego metra.
Marble Arch
Ilustracja
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Anglia
Miejscowość Londyn
Położenie na mapie City of Westminster
Mapa konturowa City of Westminster, w centrum znajduje się punkt z opisem „Marble Arch”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Marble Arch”
Położenie na mapie Anglii
Mapa konturowa Anglii, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Marble Arch”
Położenie na mapie Wielkiego Londynu
Mapa konturowa Wielkiego Londynu, w centrum znajduje się punkt z opisem „Marble Arch”
Ziemia51°30′47″N 0°09′32″W/51,513056 -0,158889
Marble Arch jako brama wjazdowa do Buckingham Palace (opublikowano w 1837 roku)
Oryginalny projekt Marble Arch według Johna Nasha

Marble Archmarmurowy monument znajdujący się w londyńskim City of Westminster, umiejscowiony przy skrzyżowaniu Oxford Street, Park Lane i Edgware Road, na krańcu Hyde Parku. Do 1851 roku stał naprzeciw Buckingham Palace. W przeszłości jedynie członkowie rodziny królewskiej i oddziały Królewskiej Artylerii Konnej były przepuszczani pod łukiem, podczas uroczystych pochodów. Nazwa "Marble Arch" odnosi się także do okolicy, w której monument się znajduje. Nazwę zapożyczyła również pobliska stacja metra.

Projekt[edytuj | edytuj kod]

Łuk został zaprojektowany w 1825 roku, na wzór rzymskiego Łuku Konstantyna Wielkiego przez brytyjskiego architekta Johna Nasha[1]. Stanowił ceremonialną bramę wjazdową na dziedziniec nowo powstałego Buckingham Palace. Pałac otaczał dziedziniec z trzech stron, Marble Arch umieszczono od wschodniej, otwartej strony.

Budowa Marble Arch była częścią programu mającego na celu uczczenie brytyjskich zwycięstw w wojnach napoleońskich[2]. Model łuku, powstały około 1826 roku, znajduje się w Muzeum Wiktorii i Alberta[3].

Na szczycie łuku miała stanąć rzeźba króla Jerzego IV, autorstwa angielskiego rzeźbiarza Johna Flaxmana. Po jego śmierci w 1826 roku zlecenie zdobienia łuku podzielono pomiędzy rzeźbiarzy: Sir Richarda Westmacotta, Edwarda Hodgesa Baily'ego i J.C.F. Rossi'ego. Pomnik konny króla wykonał Francis Leggatt Chantrey[4].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Budowa rozpoczęła się w 1827 roku, jednak została przerwana w 1830 roku z powodu rosnących kosztów. Prace wznowione w 1832 roku, pod nadzorem Edwarda Blore'a, który znacznie zredukował projekt Nash'a, m.in. pomijając rzeźbę Jerzego IV. Łuk został ukończony w 1833 roku[2].

Niektóre niewykorzystane rzeźby znalazły swoje miejsce w innych londyńskich konstrukcjach. Fryz Richarda Westmacotta zdobiony płaskorzeźbą przedstawiającą bitwę pod Waterloo oraz tablica Nelsona znajdują się na Buckingham Palace[5]. Dzieła Johna Rossi'ego przeniesiono do National Gallery, a pomnik Jerzego IV stanął na jednym z piedestałów na Trafalgar Square[6].

Przeniesienie[edytuj | edytuj kod]

Łuk został zdemontowany w 1850 roku, kiedy wschodnie skrzydło Buckingham Palace zostało zbudowane. Przeniesienie i rekonstrukcja Marble Arch na wschodnim krańcu Hyde Parku została ukończona w marcu 1851 roku. Trzy małe pomieszczenia znajdujące się wewnątrz budowli zostały zaadaptowane na posterunek policji, który pozostał tam do 1950 roku[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. John Timbs: London and Westminster: City and Suburb. 1868. s. 190-191. [dostęp 2012-02-24].
  2. a b c Marble Arch (ang.). English Heritage. [dostęp 2012-02-24].
  3. Marble Arch: Architectural model (ang.). Victoria and Albert Museum Collections. [dostęp 2012-02-24].
  4. Chantrey, Sir Francis Legatt (1781-1841) Knight Sculptor (ang.). The National Archives. [dostęp 2012-02-24].
  5. Sir Richard Westmacott (1775-1856) (ang.). The Victorian Web. [dostęp 2012-02-24].
  6. Peter Cunningham: Handbook of London: past and present, Tom 1 (ang.). John Murray. s. 87. [dostęp 2012-02-24].