Przejdź do zawartości

Marcel M. Navarra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Marcel M. Navarra
Data i miejsce urodzenia

2 czerwca 1914
Carcar

Data i miejsce śmierci

28 marca 1984
Carcar

Narodowość

filipińska

Język

cebuański

Dziedzina sztuki

literatura

Marcel M. Navarra (ur. 2 czerwca 1914 w Tuyom w Carcar, zm. 28 marca 1984 tamże) – filipiński pisarz tworzący w języku cebuańskim.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Tuyom w Carcar na Cebu. Odebrał jedynie ograniczoną formalną edukację, swoją rozległą wiedzę z zakresu literatury nabył dzięki uporowi oraz ciekawości, jako sięgający po rozmaite pozycje samouk. Wśród jego lektur znalazły się książki pisarzy amerykańskich, takich jak O. Henry, oraz rosyjskich, w tym dzieła Antona Czechowa[1]. Dorosłe życie poświęcił aktywności literackiej, koncentrując się na twórczości w ojczystym języku cebuańskim. Zawodowo związał się ze środowiskiem prasy cebuańskiej. Od 1938 do 1941 był redaktorem pisma Bisaya w stolicy – Manili. Podczas II wojny światowej przebywał na rodzinnej wyspie Cebu. Po zakończeniu działań wojennych podjął pracę w redakcji Lamdag (1947). Następnie związany był z pismem Bulak (1948), wreszcie z Republic Daily (1948–1952). W latach 50., zdając sobie sprawę z tego, że dziennikarstwo w językach regionalnych nie jest dochodowe, porzucił na pewien czas literaturę oraz przeniósł się wraz z rodziną do Pagadian w prowincji Zamboanga del Sur. Podjął tam pracę w Cebu Portland Cement Company. Po kilku latach powrócił do macierzystego środowiska prasowego. Między 1963 a 1967 był redaktorem Bag-ong Suga. Przeniósł się potem ponownie do stolicy, gdzie aż do przejścia na emeryturę w 1972 pracował w redakcji wspominanego pisma Bisaya. Zmarł 28 marca 1984 w rodzinnej miejscowości[2].

Jako poeta zadebiutował w 1930, w czasopiśmie Cebu Advertiser. W 1931 natomiast na łamach pisma Nasud wydrukowano pierwsze opowiadanie jego autorstwa[2]. Przez krytykę ceniony za krótkie formy prozatorskie. W ciągu swej trwającej kilka dekad kariery literackiej opublikował niemal 100 opowiadań oraz liczne artykuły prasowe. Wśród jego najistotniejszych prac wymienia się Ug Gianod Ako (1937), Paingon sa Bag-ong Kalibutan (1947) i Ang Hunsoy Sungsongan Usab (1954)[1]. W twórczości Navarry pojawiają się zwyczajni ludzie z jego rodzinnych okolic, ukazani na tle życiowych trudności, wojen czy uwikłani w rozmaite zmysłowe doznania. Kreślone jego piórem postacie są bardzo realistyczne, pełne emocji i uczuć, a jednocześnie odmalowane bogatym, wielowarstwowym językiem[3]. Uznawany jest za ojca współczesnych krótkich form prozatorskich w języku cebuańskim[2]. Określa się go niekiedy mianem cebuańskiego Ernesta Hemingwaya[1]. Wyniósł znaczący wkład w integrację macierzystego środowiska literackiego. Był jednym ze współzałożycieli powstałego w 1956 Lubas sa Dagang Bisaya, największego stowarzyszenia pisarzy tworzących po cebuańsku[4].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c Resil B. Mojares: Navarra, Marcel M.. [w:] CCP Encyclopedia of Philippine Art Digital Edition [on-line]. epa.culturalcenter.gov.ph. [dostęp 2025-08-24]. (ang.).
  2. a b c V. Almario: Marcel M. Navarra. [w:] Sagisag Kultura (Vol 1) [on-line]. philippineculturaleducation.com.ph, 2015. [dostęp 2025-08-24]. (tagalski).
  3. Jae Mari D. Magdadaro: Paghandom ug Paglimot: Usa ka Pakighinabi uban kang Lilia Tio. [w:] Katitikan Literary Journal of the Philippine South [on-line]. katitikan.com, 2025-07-09. [dostęp 2025-08-24]. (ceb.).
  4. Resil B. Mojares: Lubas sa Dagang Bisaya. [w:] CCP Encyclopedia of Philippine Art Digital Edition [on-line]. epa.culturalcenter.gov.ph. [dostęp 2025-08-24]. (ang.).