Marcin Matczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marcin Matczak
Ilustracja
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

23 marca 1976
Sława

Profesor nauk społecznych
Specjalność: teoria i filozofia prawa
Alma Mater

Uniwersytet Wrocławski

Doktorat

2 grudnia 2002 – nauki prawne
Uniwersytet Wrocławski

Habilitacja

14 marca 2011 – nauki prawne
Uniwersytet Warszawski

Profesura

20 stycznia 2021

Profesor uczelni (UW)
Jednostka

Katedra Filozofii Prawa i Nauki o Państwie – Wydział Prawa i Administracji

Strona domowa

Marcin Stanisław Matczak (ur. 23 marca 1976[1] w Sławie) – polski prawnik, radca prawny, profesor nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne, specjalista w zakresie teorii i filozofii prawa, profesor uczelni na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1994 roku zdał maturę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki w Gorzowie Wielkopolskim[2]. Absolwent Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie w 2002 r. uzyskał, na podstawie rozprawy pt. Kompetencja organu administracji publicznej. Analiza teoretyczno-prawna, stopień doktora nauk prawnych w zakresie prawa, specjalność: teoria prawa (promotor: Andrzej Bator). W 2011 r. na Wydziale Prawa i Administracji UW, na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy pt. Summa iniuria. O błędzie formalizmu w stosowaniu prawa, otrzymał stopień doktora habilitowanego nauk prawnych w zakresie prawa. Został adiunktem w Instytucie Nauk o Państwie i Prawie tego Wydziału, a następnie profesorem nadzwyczajnym UW (od 2019 stanowisko profesora uczelni UW)[3][4]. W 2021 r. otrzymał tytuł profesora nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne[5].

Specjalista w zakresie prawa publicznego, języka prawnego, teorii interpretacji prawniczej i sądowego stosowania prawa. Jako radca prawny specjalizuje się w prawie farmaceutycznym i żywnościowym. Jest partnerem w kancelarii Domański Zakrzewski Palinka[6].

Członek Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji im. Stefana Batorego, Stowarzyszenia im. Prof. Zbigniewa Hołdy, Rady Programowej Archiwum Osiatyńskiego[6]. W 2017 r. otrzymał Nagrodę Fundacji im. Janiny Paradowskiej i Jerzego Zimowskiego[7].

Od początku kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego w 2015 r. regularnie występuje w mediach oraz na spotkaniach jako publicysta, komentator i ekspert ds. konstytucyjnych[8][9], będąc określanym jako „jeden z największych krytyków działań Prawa i Sprawiedliwości[10]. Od 2019 r. pod nazwą Profesor Matczak prowadzi popularyzujący prawoznawstwo kanał w serwisie YouTube[11], a od 2020 r. podcast o tej samej nazwie[12]. W 2020 roku został felietonistą Gazety Wyborczej[13]. Od lutego 2021 na antenie internetowej rozgłośni Halo.Radio nadawane są jego autorskie felietony[14].

Po tym jak prezydent Andrzej Duda nadał mu tytuł profesora nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne[5], Marcin Matczak poinformował w oświadczeniu, że nie zjawi się na uroczystości wręczenia nominacji w Pałacu Prezydenckim, co uzasadnił, pisząc: „Szczególnie teraz jestem zobowiązany pozostać wierny wartościom, które są bliskie każdemu prawnikowi: wierności Konstytucji i szacunkowi dla prawa. Pana działania w ostatnich latach były, niestety, zaprzeczeniem tych wartości (...) Nie mogę pozwolić na to, aby uściśnięcie Pana dłoni zostało odebrane jako choćby cień akceptacji dla tych działań. To są sprawy absolutnie najważniejsze i mam nadzieję, że jako człowiek i prawnik Pan to rozumie, nawet jeśli jako polityk poszedł Pan na nieakceptowalne kompromisy”[15].

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Marcin Matczak identyfikował się jako liberał[16]. Kpił przede wszystkim z tzw. nowej lewicy, mówiąc, że wątpi „aby tacy ludzie byli gotowi pracować po 16 godzin na dobę, żeby osiągnąć sukces”[17]. Sugerował przy tym, że za nieprzystosowanie młodych ludzi do rynku pracy winę ponosi „bolszewizm i jego wizja człowieka”[18]. Podziwiał filozofa Jordana Petersona, przyznając mu rację, gdy „przekonuje, że zapomnieliśmy o znaczeniu starych opowieści, które są skondensowaną ludzką mądrością”[19]. Przekonywał do dialogu między różnymi stronami sceny politycznej, twierdząc, że „polaryzacja społeczeństwa jest niebezpieczeństwem, dlatego trzeba robić wszystko, aby rozmawiać, i że wykluczanie z rozmowy to najgorsze, co może się zdarzyć”[19]. Środkiem do zjednoczenia ludzi jest zdaniem Matczaka czynne uczestnictwo w życiu religijnym, w przeciwieństwie do którego „ateistyczne święta to samooszukiwanie się człowieka zagubionego w sekularnym do cna świecie”[20].

Maja Heban z „Krytyki Politycznej” w odpowiedzi na zarzuty Matczaka wobec lewicy pisała: „Jako cispłciowy, ustatkowany mężczyzna Matczak może sobie pozwolić na to, by apelować o dostrzeganie ziarenek prawdy «po drugiej stronie» […]. Bagatelizując, a wręcz legitymizując transfobię Petersona i zbywając nieuchronną krytykę takiej postawy jako «hejt», Matczak pokazuje, że stoi po stronie oprawców, jednocześnie czując moralną wyższość i fałszywą empatię”[21]. Marek Beylin w odpowiedzi na zarzuty Matczaka wobec ateistów pisał, że „wiara w prawa człowieka, wolność jednostek, równouprawnienie, pluralizm, edukacja dla wszystkich rodziła się i szerzyła poza religią i Bogiem, a często przeciw nim”. Beylin opisywał Matczaka jako „katechetę z mieczem, który woli uderzyć, niż zrozumieć”[22].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi ze Sławy, tak jak i jego żona Arletta Śliwińska-Matczak, nauczycielka języka angielskiego[23]. Ich syn Michał Matczak (ur. 2000) jest raperem występującym pod muzycznym pseudonimem „Mata[24].

Publikacje książkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Kompetencja organu administracji publicznej, Kraków: Zakamycze, 2004, ISBN 83-7333-440-8.
  • Summa iniuria. O błędzie formalizmu w stosowaniu prawa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2007, ISBN 978-83-7383-257-2.
  • The pharmaceutical law and the act on the reimbursement of medicines, foodstuffs intended for particular nutritional uses and medical devices = Prawo farmaceutyczne i ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, tłum. Ewa Kucharska, Michele Le Mauviel; pod kier. Marcina Matczaka, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2013, ISBN 978-83-255-5472-9.
  • Raport z analizy systemu prawnego i zakresu możliwości wprowadzenia w nim zmian w kontekście mainstreamingu produktu w ramach projektu „Trener pracy jako sposób na zwiększenie zatrudnienia osób niepełnosprawnych (współautorzy: Tomasz Zalasiński, Piotr Najbuk), Warszawa: Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych, 2013, ISBN 978-83-934642-7-2.
  • Instytucje prawa administracyjnego (współautor), 2015, ISBN 978-83-255-9532-6.
  • Imperium tekstu: prawo jako postulowanie i urzeczywistnianie świata możliwego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2019, ISBN 978-83-7383-997-7.
  • Jak wychować rapera. Bezradnik, Kraków: Znak, 2021, ISBN 978-83-240-6309-3.
  • Tajne państwo z kartonu. Rozważania o Polsce, bezprawiu i niesprawiedliwości, Znak, 2022, ISBN 978-83-240-6613-1 (zbiór publikowanych wcześniej felietonów)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Krajowy Rejestr Sądowy nr 0000027088.
  2. Marcin Matczak absolwent I Liceum Ogólnokształcącego w Gorzowie Wlkp. Matura 1994 [dostęp 2021-07-06] (pol.).
  3. Dr hab. Marcin Matczak, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2016-06-30].
  4. dr hab. Marcin Matczak prof. UW. uw.edu.pl. [dostęp 2016-06-30].
  5. a b Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 stycznia 2021 r. nr 115.3.2021 w sprawie nadania tytułu profesora (M.P. z 2021 r. poz. 183).
  6. a b dr hab. Marcin Matczak, Partner, dzp.pl [dostęp 2018-05-06] (pol.).
  7. Nagroda Fundacji im. Janiny Paradowskiej i Jerzego Zimowskiego dla prof. Marcina Matczaka i Anny Dąbrowskiej, wyborcza.pl, 17 października 2018 [dostęp 2018-12-08] (pol.).
  8. Jacek Lepiarz, Prawnik Marcin Matczak w „Die Welt”: działania PiS to nie reforma, lecz likwidacja niezależności polskiego sądownictwa, dw.com, 11 lipca 2019 [dostęp 2019-09-09] (pol.).
  9. Tomasz Lis, Ziobro i jego ministrowie to prawni hakerzy [wywiad], newsweek.pl, 27 kwietnia 2018 [dostęp 2019-09-09].
  10. Prof. Matczak o przywracaniu praworządności po rządach PiS: Nie leczmy dżumy cholerą, tokfm, 21 czerwca 2018 [dostęp 2019-09-09] (pol.).
  11. Profesor Matczak. youtube.com. [dostęp 2020-12-23].
  12. Profesor Matczak. spotify.com. [dostęp 2020-12-23].
  13. Marcin Matczak: Pisanie felietonów to terapia, za którą mi płacą, mimo że to ja jestem terapeutyzowany. Wyborcza.pl, 2022-11-04. [dostęp 2022-12-30].
  14. Chutnik, Gugała, Szczerek, Środa felietonistami Halo.Radia, Press.pl [dostęp 2021-02-02] (pol.).
  15. Apel do Prezydenta Andrzeja Dudy w związku z moją nominacją profesorską. marcinmatczak.pl, 17 lutego 2021. [dostęp 2022-10-08].
  16. O „unikaczach różnorodności” z prawicy i lewicy profesor Marcin Matczak opowiada Leszkowi Jażdżewskiemu., Liberté!, 18 lipca 2022 [dostęp 2022-10-02] (pol.).
  17. WZI, Marcin Matczak narzeka na młodych. Ekonomista nie wytrzymał i pokazał wykres, www.money.pl [dostęp 2022-10-02] (pol.).
  18. Dominika Sitnicka, Libek – zatrzasnął się w latach 90. i wciąż walczy z komuną, oko.press, 14 sierpnia 2022 [dostęp 2022-10-06].
  19. a b Marcin Matczak, Pora na coming out. Czytam i podziwiam Jordana Petersona, „Gazeta Wyborcza”, 24 czerwca 2022 [dostęp 2022-10-02].
  20. Marcin Matczak, Chrześcijańskie symbole tych Świąt nie są łatwe i przyjemne, Gazeta Wyborcza, 22 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-29].
  21. Maja Heban, Głośno krzycząca trans aktywistka hejtuje rozsądnego profesora Matczaka, KrytykaPolityczna.pl, 5 lipca 2022 [dostęp 2022-10-06] (pol.).
  22. Marek Beylin, Katecheta z mieczem uczy świętować. Polemika z Marcinem Matczakiem, Gazeta Wyborcza, 26 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-29].
  23. Michał Kurowicki, Angielskie słówka w Sławie, Gazeta Lubuska, 18 lutego 2011 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  24. Jarosław Szubrycht, „Patointeligencja”. Ciemna strona życia młodzieży z dobrych domów, wyborcza.pl, 14 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]