Marcin Zaleski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marcin Zaleski
Ilustracja
Marcin Zaleski – Autoportret (ok. 1840)
Data i miejsce urodzenia 1796
Kraków
Data i miejsce śmierci 16 września 1877
Warszawa
Narodowość Polak
Dziedzina sztuki malarstwo
Powrót oddziałów wojska polskiego z Wierzbna (1831)
Ratusz w Wilnie (ok. 1864)

Marcin Zaleski (ur. 1796 w Krakowie, zm. 16 września 1877 w Warszawie) – polski malarz, przedstawiciel neoklasycyzmu, najwybitniejszy polski wedutysta XIX wieku[1]. Malował głównie widoki Warszawy, a także Krakowa, Wilna i Kowna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kształcił się w Krakowie, a następnie w Warszawie. W latach 1817−1822 pracował w Warszawie w teatrze jako dekorator, gdzie przyswoił sobie zasady perspektywy malarskiej. Jednocześnie nadal zajmował się robieniem kopii obrazów[2].

Po raz pierwszy wystawił swoje prace w 1828, otrzymał medal i stypendium. Często podróżował do Wilna. Studiował w Niemczech, Francji i Włoszech.

W 1830 osiadł na stałe w Warszawie. W 1846 został profesorem perspektywy wykreślnej w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Był przede wszystkim twórcą widoków miejskich (widoki i zabytki Warszawy, Wilna i Krakowa), często ożywionych sztafażem. Częstym tematem jego prac były widoki zamków i wnętrza kościołów. Namalował również kilka obrazów związanych z walkami w powstaniu listopadowym (zawsze jednak eksponując architekturę), a także kilka portretów. Ozdobił freskami Kaplicę Literacką w warszawskiej katedrze św. Jana oraz kościół św. Jacka. W 1848 prowadził prace konserwatorskie w kościele św. Anny.

Zaleski był również jednym z pierwszych warszawskich fotografów (dagerotypistów). Zdjęcia wykonywał już w pierwszej połowie 1840 roku, a może nawet w 1839. Nie zachowały się i nie wiadomo, co dokładnie przedstawiały, ale najprawdopodobniej były to widoki Warszawy. Nie wiadomo, gdzie Zaleski nauczył się wykonywania dagerotypów, ani czy posługiwał się nimi podczas malowania obrazów[3].

Zmarł w wieku 80 lat i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Obrazy Marcina Zaleskiego (obok prac Canaletta) wykorzystywano do zrekonstruowania warszawskich obiektów historycznych, które ucierpiały w czasie II wojny światowej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Alicja Okońska: Marcin Zaleski: malarz Warszawy. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990, s. 7. ISBN 83-03-03152-X.
  2. Marcin Zaleski – Święto Jordanu | Muzeum Warszawy. Święto Jordanu. [dostęp 2015-09-18].
  3. Wanda Mossakowska: Początki fotografii w Warszawie (1839-1863). T. I, Warszawa 1994, s. 29-30.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 998. ISBN 83-01-08836-2.
  • Wanda Mossakowska: Początki fotografii w Warszawie (1839-1863). T. I, Warszawa 1994.