Marcin Zieliński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marcin Zieliński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 lipca 1886
Uhełna
Data i miejsce śmierci 1940
Katyń
Zawód, zajęcie lekarz
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Wiedeński
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Poznański
Marcin Zieliński
major major
Data i miejsce urodzenia 27 sierpnia 1885
Warszawa
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby lata 20.-1940
Siły zbrojne Legiony Polskie
Wojsko Polskie II RP
Jednostki 2 Pułk Piechoty
6 Pułk Piechoty
Stanowiska lekarz pułkowy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Krzyż Niepodległości

Marcin Karol Zieliński (ur. 21 lipca 1886 w Uhelnie, zm. 1940 w Katyniu) – polski lekarz neurolog i psychiatra, profesor nauk medycznych, wykładowca uniwersytecki. Major rezerwy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Jana Zielińskiego, urzędnika Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń, i Tekli z domu Woś[1]. Uczęszczał do gimnazjów w Samborze, Kołomyi i III Gimnazjum w Krakowie, w którym zdał maturę. Od 1904 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1906 roku wyjechał na dwa lata na studia zagraniczne, z czego rok uczył się u Wilhelma Wundta na Uniwersytecie w Lipsku, a kolejny rok u Aloisa Riehla, Maxa Dessoira i Carla Stumpfa w Berlinie oraz Friedricha Jodla i Aloisa Höflera w Wiedniu. Po powrocie do Krakowa w 1908 roku podjął studia medyczne. Doktoryzował się z filozofii pod kierunkiem Kazimierza Morawskiego. W 1911 przeniósł się do Wiednia, gdzie ukończył w 1913 studia medyczne. Dyplom doktora wszech nauk lekarskich otrzymał w 1914 roku w Wiedniu. W tym samym roku został asystentem w Klinice Chorób Nerwowych i Psychicznych UJ. W czasie I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich. Od 1914 pracował jako lekarz w 2 pułku piechoty i 6 pułku piechoty Legionów Polskich. 11 października 1914 roku awansował na podporucznika, a 1 listopada 1915 roku na porucznika. W 1917 roku pełnił służbę w Szpitalu Fortecznym Nr 4 w Krakowie.

Po zakończeniu działań wojennych ponownie objął stanowisko asystenta w klinice, prowadzonej przez Jana Piltza. Od 1919 do 1921 był także naczelnym lekarzem wojskowego oddziału neurologicznego w Krakowie. Od 1924 roku kierował Sanatorium dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Batowicach. W tym samym roku jako major rezerwy ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów sanitarnych posiadał przydział mobilizacyjny do 5 Batalionu Sanitarnego w Krakowie (dziesięć lat później do Kadry Zapasowej 5 Szpitala Okręgowego w Krakowie). W 1934 mianowany profesorem tytularnym psychiatrii i neurologii na UJ. Stamtąd został mianowany profesorem nadzwyczajnym neurologii i psychiatrii na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego z dniem 27 września 1938[2]. Jako przedstawiciel Krakowskiej Izby Lekarskiej został wybrany do składu Naczelnej Izby Lekarskiej V kadencji 1935-1939[3].

Powołany do wojska pod koniec sierpnia 1939, trafił do obozu w Kozielsku, zamordowany w Katyniu.

Jego żoną była Blanka Łada-Bieńkowska (6 maja 1918), z którą miał syna Ryszarda.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

  • Zagadnienie uczucia. Kraków: Geberthner, 1911
  • Wzruszenia u schizofreników. Rocznik Psychjatryczny 5, ss. 95–103, 1927
  • Konstytucja i charakter Rocznik Psychjatryczny 20, ss. 66-74, 1933
  • Cyklotymja w atypowej postaci. Rocznik Psychjatryczny 21, ss. 379–386, 1933
  • Rola konstytucji w zaburzeniach psychicznych reaktywnych. Rocznik Psychjatryczny 23, ss. 1-8, 1934
  • Nerwice a układ wegetatywny. Polska Gazeta Lekarska, 1936
  • Psychozy pomroczne odwykowe. Przyczynek do kliniki omamów. Rocznik Psychjatryczny 34/35, 81-88, 1938

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Minister Obrony Narodowej decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika[4]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów[5].

Marcinowi Zielińskiemu został poświęcony jeden z odcinków filmowego cyklu dokumentalnego pt. Epitafia katyńskie (2010).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Corpus studiosorum Universitatis Iagellonicae 1850/51–1917/18. T–Ż, Krzysztof Stopka (red.) i inni, Kraków: Księgarnia Akademicka, 2015, s. 871, ISBN 978-83-7638-551-8, OCLC 947738844.
  2. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 11, s. 455, 5 listopada 1938. 
  3. Z Naczelnej Izby Lekarskiej (kadencja V. 1935-1939). „Lekarz Polski”. Nr 7-8, s. 181, 1935. 
  4. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  5. LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH W KATYNIU, CHARKOWIE, TWERZE I MIEDNOJE MIANOWANYCH POŚMIERTNIE NA NA KOLEJNE STOPNIE. policja.pl. [dostęp 27 grudnia 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]