Marek Grela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marek Grela
Ilustracja
Marek Grela, w tle Adam Traczyk (2018)
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1949
Kraków
Doktor habilitowany nauk ekonomicznych
Specjalność: stosunki międzynarodowe, handel zagraniczny
Alma Mater Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Doktorat 1977 – nauki ekonomiczne
Uniwersytet Warszawski
Habilitacja 1990 – nauki ekonomiczne
Uniwersytet Warszawski
Nauczyciel akademicki
uczelnia Akademia Finansów i Biznesu Vistula; Wydział Biznesu i Stosunków Międzynarodowych
Ambasador RP przy Unii Europejskiej
Okres spraw. 2002–2006
Poprzednik Iwo Byczewski
Następca Piotr Wojtczak
Dyrektor generalny służby zagranicznej
Okres spraw. 17 września 1996–31 grudnia 1996
Poprzednik Janusz Stańczyk
Następca Jan Granat
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Podwójnego Białego Krzyża III Klasy (Słowacja)

Marek Artur Grela (ur. 27 lutego 1949 w Krakowie) – polski dyplomata, ekonomista, wiceminister spraw zagranicznych, ambasador RP przy Unii Europejskiej, wysoki rangą urzędnik Sekretariatu Rady Unii Europejskiej w Brukseli, a następnie europejskiej służby dyplomatycznej (Europejska Służba Działań Zewnętrznych), ambasador ad personam.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1972 ukończył studia na Wydziale Handlu Zagranicznego SGPiS, w 1977 doktoryzował się w Instytucie Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1990 został doktorem habilitowanym (tytuł pracy: Polska a stosunki Wschód-Zachód w latach osiemdziesiątych)[1].

W 1972 rozpoczął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w Departamencie Studiów i Programowania. Uczestniczył w negocjacjach Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Helsinkach i Genewie (1973–1975). W latach 1977–1981 był II sekretarzem ambasady PRL w Madrycie.

Od grudnia 1981 do 1989 pracował naukowo w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych oraz w Institute of East-West Security Studies w Nowym Jorku (1983–1984). Był również sekretarzem naukowym Komitetu Badań nad Pokojem Polskiej Akademii Nauk. Był doradcą polskiej delegacji podczas konferencji KBWE w Wiedniu (1987–1988).

Od 1989 ponownie w MSZ – jako doradca w gabinecie ministra, a następnie jako wicedyrektor Departamentu Instytucji Europejskich (w tym charakterze uczestniczył przez pewien czas w rokowaniach układu stowarzyszeniowego Polski ze Wspólnotami Europejskimi). Uczestniczył w misjach obserwacyjnych ONZ w Namibii (1989) i Nikaragui (1990). W latach 1991–1996 był radcą-ministrem, a następnie chargé d'affaires ambasady RP w Dublinie.

Po powrocie do Polski objął stanowisko dyrektora generalnego MSZ (17 września 1996 – 31 grudnia 1996) i następnie wiceministra spraw zagranicznych (4 kwietnia 1997 – 31 grudnia 1997). W latach 1998–2002 był stałym przedstawicielem (ambasadorem) RP przy Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz przy Światowym Programie Żywnościowym (WFP) w Rzymie.

W kwietniu 2002 został ambasadorem RP przy Wspólnotach Europejskich, a z chwilą zawarcia traktatu akcesyjnego pierwszym stałym przedstawicielem (ambasadorem) RP przy Unii Europejskiej. Funkcję tę pełnił do 31 sierpnia 2006.

W latach 2006–2012 był dyrektorem do spraw stosunków transatlantyckich, Ameryki Łacińskiej, walki z terroryzmem oraz ONZ w Sekretariacie Generalnym Rady Unii Europejskiej w Brukseli, a następnie głównym doradcą w europejskiej służbie dyplomatycznej (Europejska Służba Działań Zewnętrznych). Od 2013 konsultant ds. europejskich oraz współpracownik polskich i zagranicznych ośrodków studiów międzynarodowych.

Zasiada w radzie Fundacji Aleksandra Kwaśniewskiego „Amicus Europae”. Jest członkiem Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego oraz doradcą dyplomatycznym Krajowej Izby Gospodarczej. Jest profesorem Akademii Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie.

Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych z zakresu międzynarodowych stosunków gospodarczych i politycznych.

Włada językami: angielskim, hiszpańskim, francuskim i rosyjskim.

Syn Zenona[2]. Żonaty z Anną Grelą, ma dwoje dzieci (Agnieszka i Tomasz).

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje książkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Grela: Oficjalne reakcje zagraniczne na wydarzenia w Polsce 1 sierpnia 1980 – 13 grudnia 1981 : dokumenty. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 1982, s. 192. OCLC 838634289.
  • Marek Grela: Oficjalne reakcje zagraniczne na wydarzenia w Polsce 13 grudnia 1981 – 31 grudnia 1982 : dokumenty (w wyborze). Cz. 1–2. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 1984, s. 155. OCLC 838561309.
  • Marek Grela: Polska a stosunki Wschód – Zachód w latach osiemdziesiątych. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 1989, s. 192. OCLC 69474762.
  • Marek Grela, Zdzisław Rapacki: Partnerstwo wschodnie Unii Europejskiej. Warszawa: Akademia Finansów i Biznesu Vistula, 2016, s. 196. ISBN 978-83-64614-26-2.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dr hab. Marek Grela, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2018-09-06].
  2. a b Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 października 1997 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1998 r. nr 6, poz. 97).
  3. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 maja 2012 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2012 r. poz. 811).
  4. Štátne vyznamenania udelené v rokoch 1993–1998, archiv.prezident.sk [dostęp 2021-03-12] (słow.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]