Marek Klaudiusz Marcellus (konsul 222 p.n.e.)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marek Klaudiusz Marcellus
Marcus Claudius Marcellus
Ilustracja
Denar Trajana z wizerunkiem Marcellusa na awersie
Rodzina

Klaudiuszów Marcellusów

Data urodzenia

ok. 268 p.n.e.

Data śmierci

208 p.n.e.

Ojciec

Marek Klaudiusz Marcellus

Dzieci

Marek Klaudiusz Marcellus

Marcus Claudius Marcellus (ur. ok. roku 268 p.n.e., zm. w 208 p.n.e.) – pięciokrotnie konsul rzymski, jeden z dowódców armii Republiki Rzymskiej podczas drugiej wojny punickiej. Najbardziej znany jako zdobywca Syrakuz. Jeden z najwybitniejszych polityków rzymskich okresu republiki. Pochodził z plebejskiej gałęzi Klaudiuszów noszących przydomek Marcellus.

Służbę wojskową rozpoczął walcząc z kartagińskim wodzem Hamilkarem na Sycylii. W czasie swojego pierwszego konsulatu w 222 p.n.e., wraz z kolegą w urzędzie Gnejuszem Korneliuszem Scypionem Kalwusem, prowadził wojnę z Galami, z plemieniem Insubrów. Zwyciężył w bitwie pod Klastydium Galów pod wodzą Wirdumara (według Plutarcha wódz ten nosił imię Brytomartus) zdobywając po raz trzeci i ostatni w historii Rzymu tzw. spolia opima, czyli zbroję zdjętą z zabitego własnoręcznie wodza nieprzyjacielskiego – najwyższy możliwy honor dla Rzymianina.

W wojnie z Kartaginą służył najpierw na Sycylii w walkach z Hamilkarem. Po klęsce Rzymian pod Kannami w 216 p.n.e. zadanej przez Hannibala przejął komendę nad armią i mimo że nie zdołał zapobiec przejściu Kapui na stronę Hannibala, obronił miasto Nola i południową Kampanię, podnosząc tym samym ducha bojowego Rzymian (sprawował wówczas swoją drugą preturę).

W 215 p.n.e. po śmierci konsula Lucjusza Postumiusza w wojnie z Galami został wybrany na konsula zastępczego, ale z przyczyn formalnych zrezygnował z urzędu i objął dowództwo jako prokonsul. W trakcie konsulatu w 214 p.n.e. rozpoczął kampanię na Sycylii. Rozpoczął oblężenie Syrakuz, przez długi czas odpierane dzięki umiejętnościom Archimedesa w konstruowaniu machin obronnych. Według Plutarcha Marcellus zdobył podczas negocjacji informacje o źle strzeżonej części fortyfikacji, co pozwoliło po dwuletnim oblężeniu zdobyć miasto. Doszło do grabieży miasta przez żołnierzy i wtedy to właśnie śmierć poniósł Archimedes. Sam Marcellus wywiózł z Syrakuz skarby sztuki, pierwszy przypadek powszechnej później praktyki zdobywczych Rzymian.

W latach 210-209 p.n.e.(sprawował wtedy swój czwarty konsulat) walczył z wojskami Hannibala w środkowej Italii. Stoczył kilka wyrównanych i nierozstrzygniętych bitew z Hannibalem, który nadal poruszał się po Italii pustosząc ja bezwzględnie. Marcellus oskarżony o błędy w dowodzeniu, powrócił do Rzymu i skutecznie bronił się przed oskarżeniami. W czasie ostatniego konsulatu w 208 roku zginął w zasadzce pod Wenuzjum. Śmiertelne rany odniósł w tej zasadzce drugi konsul Tytus Kwinkcjusz Kryspinus. Był to pierwszy przypadek w historii Rzymu, gdy obaj konsulowie zginęli w wyniku tej samej bitwy.

Choć jego sukcesy militarne nie były tak wielkie jak to przedstawia Liwiusz, to w świadomości Rzymian pozostał jako Miecz Rzymu – symbol waleczności.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów (z Żywotów Równoległych): Marek Klaudiusz Marcellus
  • Tytus Liwiusz: Dzieje Rzymu od założenia Miasta: Księgi XXII-XXVII
  • Richard A. Gabriel: Scipio Africanus: Rome's Greatest General. Washington, D.C.: Potomac Books, 2008. ISBN 978-1-59797-205-5.
  • Aleksander Krawczuk: Kronika starożytnego Rzymu. Warszawa: Iskry, 1994. ISBN 83-207-1432-X.
  • Tadeusz Zieliński: Rzeczpospolita rzymska. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1989. ISBN 83-216-0767-5.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]