Maria Emanuel von Wettin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Maria Emanuel ks. saski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Emanuel Wettyn
margrabia Miśni, książę Saksonii
wizerunek herbu
Pretendent do tronu Saksonii
Okres panowania od 9 sierpnia 1968
do 23 lipca 2012
Poprzednik Fryderyk Krystian Wettyn
Następca Aleksander de Afif
lub Albert Wettyn
Dane biograficzne
Dynastia Wettynowie
Data i miejsce urodzenia 31 stycznia 1926
Prüfening
Data i miejsce śmierci 23 lipca 2012
La Tour-de-Peilz
Ojciec Fryderyk Krystian Wettyn
Matka Elżbieta Thurn und Taxis
Żona Anastazja von Anhalt
Dzieci Aleksander de Afif
(adoptowany syn)
Odznaczenia
Order Korony Rucianej (Saksonia) Order Wojskowy św. Henryka (Saksonia) Order Zasługi Cywilnej (Saksonia) Order Alberta (Saksonia) Order Sidonii (Saksonia) Order Marii Anny (Saksonia) Order Złotego Runa (Austria) Order Domowy Hohenzollernów

Maria Emanuel Wettyn, właśc. Maria Emanuel Prinz von Sachsen Herzog zu Sachsen (ur. 31 stycznia 1926 w Prüfening, zm. 23 lipca 2012 w La Tour-de-Peilz) – książę saski z dynastii Wettynów (linii albertyńskiej), głowa saksońskiej rodziny królewskiej i jednocześnie pretendent do tronu Saksonii, używający tytułów Margrabiego Miśni i Księcia Saksonii, a także (wg Konfederacji Spiskiej) prawowity pretendent do korony polskiej[1], bankier.

Najstarszy syn księcia Fryderyka Krystiana i księżniczki Elżbiety Thurn und Taxis a zarazem wnuk ostatniego króla Saksonii Fryderyka Augusta III, do którego przodków w prostej linii należą między innymi królowie polscy i wielcy książęta litewscy: August II Mocny oraz August III Sas a także do którego rodziny należy książę warszawski Fryderyk August I[2].

Życiorys[edytuj]

Urodził się w zamku zamku Prüfening(niem.) k. Ratyzbony, stanowiącym własność rodu Thurn und Taxis, jako najstarszy z piątki rodzeństwa. Dopiero po kilku latach rodzina przeniosła się do gniazda rodowego w Dreźnie. W 1933 roku towarzyszył rodzicom podczas prywatnej audiencji u papieża Piusa XI w Watykanie. Do wybuchu II wojny światowej razem z ojcem regularnie objeżdżał pociągiem rodzinne włości na Śląsku. Jak sam wspominał, często odwiedzali wtedy posiadłość Sibyllenort (obecnie Szczodre) pod Wrocławiem, w skład której wchodził wspaniały zamek z 400 komnatami i w której zmarł jego dziadek – ostatni król Saksonii Fryderyk August III[3].

Ponieważ należał do rodziny, która nigdy nie poparła Adolfa Hitlera, w wieku 18 lat został aresztowany przez Gestapo[4] a następnie, na mocy wyroku sądu w Berlinie[5], skazany na karę więzienia (za opór przeciwko Adolfowi Hitlerowi), którą odbywał do końca wojny. Po upadku III Rzeszy uciekł z radzieckiej strefy okupacyjnej. Jako że większość dóbr rodzinnych przepadła, by móc utrzymać się na studiach, na Akademii Malarstwa w Düsseldorfie, wraz z kolegami rysował obrazki w angielskich i amerykańskich klubach oficerskich. Wreszcie w 1958 roku wyjechał z Niemiec do Szwajcarii, gdzie rozpoczął pracę w sektorze bankowym[6].

Jako jedyny wnuk Fryderyka Augusta III 31 stycznia 1963 roku w Vevey zawarł równoprawne małżeństwo z księżniczką anhalcką Anastazją z dynastii Ascania (ur. 22 grudnia 1940 w Ratyzbonie), córką księcia Eugeniusza (1903-1980) i Anastazji Jungmeier (1901-1970). Para nie miała dzieci[7]. Wraz ze śmiercią swojego ojca Fryderyka Krystiana 9 sierpnia 1968 roku został głową saksońskiej rodziny królewskiej z tytułem Margrabiego Miśni. W związku z tą funkcją redagował książki o historii rodziny i Saksonii, udzielał się charytatywnie, uczestniczył w zjazdach rodzinnych, fundował stypendia młodym historykom. Jednym z jego głównych obowiązków było spisywanie protokołów ze ślubów członków rodziny królewskiej i czuwanie by nikt nie zszargał dobrego imienia rodziny[8].

W 1997 roku odwiedził Polskę, biorąc udział w konferencji naukowej pt. Trzysta lat od początku unii polsko-saskiej. Rzeczpospolita wielu narodów i jej tradycje, zorganizowanej w dniach 15-17 września na Wawelu. Wygłaszając przemówienie podczas uroczystego otwarcia obrad, które miało miejsce w Sali Poselskiej Zamku Królewskiego na Wawelu, wyraził przekonanie, iż – wiążąc swój los z Polską w trudnych chwilach XVIII i XIX stulecia – jego sascy przodkowie próbowali służyć jej najlepiej, jak umieli. Z radością przyjął fakt, iż postanowiono uczcić to w Krakowie, gdzie Polska nigdy nie zginęła[9].

Był stroną układu o przeżycie, w myśl którego – po jego śmierci – głową saksońskiej rodziny królewskiej z tytułem Margrabiego Miśni miał zostać jego siostrzeniec Aleksander de Afif i w związku z którym to układem adoptował tegoż siostrzeńca w 1999 roku, na co wyrazili zgodę wszyscy członkowie saksońskiej rodziny królewskiej[10]. Po zmianie zdania przez młodszego brata Alberta Józefa w 2002 roku stwierdził, że cała sytuacja jest „bolesna” i postanowił pozostać przy swojej regulacji sukcesji[11]. Podobnie jak jego ojciec, nigdy nie uznał Rüdigera von Sachsen (jako urodzonego z małżeństwa morganatycznego) za członka saksońskiej rodziny królewskiej[12].

W 2005 roku udzielił wywiadu polskiemu dziennikarzowi, Grzegorzowi Rzeczkowskiemu, w Dreźnie dla Przekroju. Wbrew krążącym informacjom na jego temat, nie był bezpaństwowcem – posiadał obywatelstwo niemieckie i szwajcarskie. Znał kilka słów i zwrotów po polsku. Zapytany, czy chciałby zostać królem Polski, odpowiedział dyplomatycznie – Jestem bardzo wzruszony, gdy ludzie mnie o to pytają. To dla mnie wielki zaszczyt[13].

Zmarł 23 lipca 2012 roku w swojej posiadłości, w La Tour-de-Peilz k. Vevey i został pochowany obok rodziców w królewskiej kaplicy Brennbichl(niem.) na austriackim Tyrolu[14]. W ramach uroczystości żałobnych między innymi została odprawiona uroczysta msza Requiem za zmarłego w dawnym Kościele Dworskim w Dreźnie, w której wzięli udział członkowie saksońskiej rodziny królewskiej[15]. Po jego śmierci pretensje do tytułu Margrabiego Miśni zgłosili adoptowany syn Aleksander de Afif oraz młodszy brat Albert Józef.

Odznaczenia[edytuj]

Genealogia[edytuj]

Prapradziadkowie

król Saksonii
Jan Wettyn
(1801-1873)
∞ 1822
Amelia Augusta Wittelsbach
(1801-1877)

król Portugalii
Ferdynand II Koburg
(1819-1885)
∞1836
królowa Portugalii
Maria II Bragança
(1819-1853)

Wielki książę Toskanii
Leopold II Habsburg-Lotaryński
(1797-1870)
∞1832
Maria Antonietta Sycylijska
(1814-1898)

Karol III Parmeński
(1823-1854)
∞1845
Ludwika Burbon
(1819-1864)

Maksymilian Karol Thurn und Taxis
(1802-1871)
∞1828
Wilhelmina Karolina von Dornberg
(1803-1835)

Maksymilian Wittelsbach
(1808-1888)
∞1828
Ludwika Wilhelmina Wittelsbach
(1808-1892)

Józef Antoni Habsburg-Lotaryński
(1776-1847)
∞ 1819
Maria Dorota Wirtemberska
(1797-1855)

August Ludwik Koburg
(1818-1881)
∞1843
Klementyna Orleańska
(1817-1907)

Pradziadkowie

król Saksonii
Jerzy Wettyn
(1832-1904)
∞ 1859
Maria Anna Portugalska
(1843-1884)

Wielki książę Toskanii
Ferdynand IV Habsburg-Lotaryński
(1835-1908)
∞ 1842
Alicja Burbon-Parmeńska
(1849-1935)

Maksymilian Antoni Thurn und Taxis
(1831-1867)
∞ 1858
Helena Karolina Wittelsbach
(1834-1890)

Józef Karol Habsburg-Lotaryński
(1833-1905)
∞ 1864
Klotylda Maria Sachsen-Coburg-Saalfeld
(1946-1927)

Dziadkowie

król Saksonii
Fryderyk August III Wettyn
(1865-1932)
∞ 1891
Luiza Habsburg-Lotaryńska
(1870-1947)

Albert Thurn und Taxis (1867-1952)
∞ 1890
Małgorzata Klementyna Habsburg-Lotaryńska
(1870-1955)

Rodzice

Fryderyk Krystian Wettyn (1893-1968)
∞ 1923
Elżbieta Thurn und Taxis (1903-1976)

Maria Emanuel Wettyn (1926-2012)

Powiązania dynastyczne z innymi pretendentami do tronu[edytuj]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Fryderyk August III
1865-1932
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Fryderyk Krystian
1893-1968
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ernest Henryk
1896-1971
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria Emanuel
1926-2012
 
Maria Anna
1929-2012
 
Albert Józef
1934-2012
 
Dedo
1922-2009
 
Timo
1923-1982
 
Gero
1925-2003
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aleksander de Afif
1954-
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rüdiger von Sachsen
1953-
 

Przypisy

  1. Konfederacja Spiska, Adam Biliński "Czy Polacy mają swojego pretendenta do tronu?" w: Verbum Nobile Nr 17 z 2008, str. 8 - 10
  2. An Online Gotha
  3. Grzegorz Rzeczkowski "Król Maria Pierwszy" [w:] Przekrój Nr 25 z 16 czerwca 2005, str. 48-49.
  4. "Not long after the raid, Prince Maria Emanuel, then 18, sent a letter to ... . Before reaching its destination, the letter fell into the hands of a Nazi spy, and the Gestapo arrested the young prince at Haus Wachnitz. He was cast into prison and given a death sentence ..." [w:] Olga S. Opfell. Royalty who wait. 2001. str. 108. ​ISBN 978-0-7864-0901-3
  5. Űbersendung der Führerinformation 191 der Reichsjustizministers : Anklage gegen den Schüler Maria Emanuel Herzog zu Sachsen (Dresden) wegen Wehrkraftzersetzung und Rundfunkverbrechens [w:] Helmut Heiber, Peter Longerich, Institut für Zeitgeschichte (Munich, Germany). Akten der Partei-Kanzlei der NSDAP: Rekonstruktion eines verlorengegangenen. 1983. str. 1034.
  6. Grzegorz Rzeczkowski "Król Maria Pierwszy" [w:] Przekrój Nr 25 z 16 czerwca 2005, str. 48-49.
  7. An Online Gotha
  8. Grzegorz Rzeczkowski "Król Maria Pierwszy" [w:] Przekrój Nr 25 z 16 czerwca 2005, str. 48-49.
  9. Przywołując dewizę Augusta II "Tantum quantum possum" [w:] Studia historyczne. Polskie Towarzystwo Historyczne. Polska Akademia Nauk. Komisja Nauk Historycznych. t. 41, 1998. str. 311 (ks. Maria Emanuel Saski, Mowa wygłoszona na Wawelu w dniu 15 września 1997 roku, s. 13 – 14); Rzeczpospolita wielu narodów i jej tradycje Materiały z konferencji „Trzysta lat od początku unii polsko-saskiej. Rzeczpospolita wielu narodów i jej tradycje”, Kraków 15 – 17 IX 1997 r., pod redakcją Andrzeja K. Link – Lenczowskiego i Mariusza Markiewicza. 1999 ​ISBN 83-909177-8-5
  10. Umowa o dziedziczenie z 14 maja 1997 roku
  11. artykuł w czasopiśmie Der Spiegel
  12. Adam Biliński "Kto ma prawo do tytułu Margrabiego Miśni?" (w:) Verbum Nobile Nr 19 z 2015, str. 8-17
  13. Grzegorz Rzeczkowski "Król Maria Pierwszy" [w:] Przekrój Nr 25 z 16 czerwca 2005, str. 48-49.
  14. Zmarł książę Maria Emanuel, margrabia Miśni i głowa rodu Wettynów - Wiadomości Tradycji katolickiej
  15. Król Maria Emanuel nie żyje – informacja na stronie Organizacji Monarchistów Polskich
  16. Dynastic orders. W: Register of orders of chivalry. Report of the International Commission for Orders of Chivalry (2002) [on-line]. en. [dostęp 2016-05-24].